วิชาการ.คอม-บทเรียนออนไลน์-การเปลี่ยนสภาพของเซลล์และการชราภาพของเซลล์ | บทเรียน วิชาการ.คอม
ชีววิทยา
 

การเปลี่ยนสภาพของเซลล์และการชราภาพของเซลล์

สร้างเมื่อ 11 เม.ย. 2554 15:31:34
  • ระดับม.4
  • 3,936 view

การเปลี่ยนสภาพของเซลลืและการชราภาพของเซลล์


คำถามนำ 
เซลล์ที่ได้จากการแบ่งเซลล์จะมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร             

จากที่ได้กล่าวมาแล้ว   การแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสเป็นการแบ่งเซลล์เพื่อสร้างเซลล์สืบพันธุ์ที่มีจำนวนโครโมโซมเป็นแฮพลอยด์และเมื่อมีการปฏิสนธิระหว่างอสุจิและเซลล์ไข่   ซึ่งต่างก็เป็นแฮพลอยด์ก็จะได้ไซโกตที่เป็นดิพลอยด์  จากไซโกตจะมีการแบ่งเซลล์แบบไมโทซิส   เพื่อเพิ่มจำนวนเซลล์ (cleavage) จากนั้นเซลล์ที่ได้จะ มีการเปลี่ยนแปลงสภาพ (cell differentiation) ไปทำหน้าที่เฉพาะอย่างเกิดเป็นเนื้อเยื่อและอวัยวะต่างๆ ยกเว้นเซลล์ที่ทำหน้าที่สร้างเซลล์สืบพันธุ์จะมีการแบ่งเซลล์แบบไมโอซิสเมื่อสิ่งมีชีวิตนั้นเข้าสู่วัยเจริญพันธุ์

 

การเปลี่ยนสภาพของเซลล์ทำให้เซลล์มีโครงสร้าง   และหน้าที่การทำงานเฉพาะอย่าง ในสัตว์ เช่น เซลล์เม็ดเลือดแดง เซลล์ประสาท เซลล์กล้ามเนื้อ ส่วนในพืช เช่น เซลล์ในกลุ่มท่อลำเลียงน้ำและอาหาร เป็นต้น ช่วยให้สิ่งมีชีวิตที่มีความซับซ้อน ดำรงชีวิตอยู่ได้อย่างเป็นปกติ

 

รู้หรือเปล่า ? 


ผู้ป่วยโรคโปรเจเรีย หรือเวอร์เนอร์ซินโดรม (Progeria หรือ Werner Syndrome) เซลล์แก่ตัวเร็วกว่าคนปกติ   นักเรียนสามารถค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับโรคนี้ได้จากินเทอร์เน็ต ภาพจาก : http://florey.biosci.uq.edu.au/GMC/ageing99.html

 

เราได้ทราบมาแล้วว่าสิ่งมีชีวิตมีอายุขัยจำกัดการที่สิ่งมีชีวิตมีอายุขัยจำกัดเนื่องจากการชราของเซลล์  ทำให้เซลล์เสื่อมสภาพในการทำงานและตายในที่สุด   เซลล์ที่มีอายุมากขึ้นมักมีการสะสมของเสียเพิ่มขึ้น   ซึ่งกระทบต่อการอยู่รอดของเซลล์   นอกจากนี้การชราภาพของเซลล์อาจเกี่ยวข้องกับยีน  ที่กำหนดให้เซลล์ตายตามอายุขัย   นักวิทยาศาสตรืได้ศึกษาพบว่า   ในเซลล์ชรามีบริเวณส่วนปลายของโครโมโซมสั้นลงทุกครั้งที่เซลล์ปกติมีการแบ่งเซลล์   อาจเป็นไปได้ว่าส่วนนี้ควบคุมการปรับสภาพของเซลล์

เซลล์ชรามีการทำหน้าที่บางอย่างน้อยลง เช่น การสังเคราะห์โปรตีนลดลง   โปรตีนบางชนิดทำหน้าที่เป็นเอนไซม์หรือตัวรับสารเข้าสู่เซลล์   จึงทำให้กิจกรรมในเซลล์ที่เกี่ยวข้องกับโปรตีนลดลง   นอกจากนี้เซลล์ที่มีอายุมากจะมีกระบวนการสร้าง ATP ในไมโทคอนเดรียน้อยลง    ความว่องไวในการทำงานจึงต่ำลง   ดังนั้นประสิทธิภาพในการทำงานของเซลล์จึงลดลงด้วย


รู้หรือเปล่า ? 
มิวเทชัน เป็นการเปลี่ยนแปลงของสารพันธุกรรมอย่างถาวร   ทำให้โมเลกุลของเซลล์ของสิ่งมีชีวิตมีรูปร่างและการทำหน้าที่ต่างไปจากปกติ   สาตุที่ทำให้เกิดมิวเทชัน   อาจเกิดจากสารเคมีรังสีต่างๆ และพลังงานความร้อน

 

อายุขัยของสิ่งมีชีวิตอาจเกิดจากปัจจัยภายนอก เช่น อนุมูลอิสระ (free radical) สารที่ทำให้เกิดอนุมูลอิสระทำให้ DNA เกิดมิวเทชัน (mutation) การเปลี่ยนแปลงของโปรตีนบางชนิดทำให้สมบัติของเซลล์เปลี่ยนไป   จนไม่สามารถปรับตัวให้อยู่รอดในสิ่งแวดล้อมได้