พระราชพิธีเพลิงศพนั้นเริ่มมีหลักฐานปรากฏ(โกศที่เก่าแก่ที่สุดที่พบเป็นโกศที่ใช้ในสมัยกรุงธนบุรี มีลักษณะเป็นโกศแปดเหลี่ยมและโกศโถ) อีกครั้งในคราวแผ่นดินรัตนโกสินทร์นี้เอง ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงโปรดให้สร้างโกศขึ้นใหม่ เพื่อใช้ในพระราชพิธีศพของพระบรมราชวงศ์ชั้นต่างๆ ทรงสร้างพระโกศกุดั่นใหญ่และพระโกศกุดั่นน้อย เมื่อปี 2342 สำหรับทรงพระศพพระพี่นาง เจ้าฟ้ากรมพระยาเทพสุดาวดี และเจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์
ในปี 2346 ทรงสร้างพระโกศสิบสองไม้ ใช้ทรงพระศพกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาถ(พระเจ้าเสือ)ทหารเอกสองแผ่นดิน
พระโกศองค์สำคัญที่สุดในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกคือพระโกศทองใหญ่โดยพระองค์ท่านมีดำริให้สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการพิธีศพของพระองค์เอง เมื่อสร้างเสร็จทรงโปรดให้เจ้าพนักงานอัญเชิญมาวางไว้ในพระที่นั่งไพศาลทักษิณเพื่อทอดพระเนตรและในปีนั้นเองเป็นคราวที่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงศรีสุนทรเทพสิ้นพระชนม์ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้อัญเชิญฯพระโกศทองใหญ่ไปประกอบพระราชพิธี
พระโกศทองใหญ่ยังใช้สืบต่อกันมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน นอกจากนี้แล้วยังมีการสร้างพระโกศเพิ่มเติมในภายหลังอีก เมื่อคราวที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงเสด็จสวรรคต พระโกศใหญ่ถูกนำไปแต่งก่อนนำออกงานพระเมรุ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 จึงทรงโปรดเกล้าให้สร้างพระโกศทองน้อยขึ้นเพื่อใช้ทรงพระบรมศพรัชกาลที่ 3 นอกจากนี้ยังมีการสร้างพระโกศเพิ่มเติมเพื่อใช้กับเจ้านายและข้าราชบริพาทที่มีบรรดาศักดิ์ชั้นสูง จนถึงสมัยรัชกาลที่ 5 มีพระโกศที่ใช้ในงานพระราชพิธีรวมถึง 14 องค์
ก่อนที่จะนำพระศพบรรจุลงพระโกศจะมีพิธีการที่สำคัญอีกอย่างเหนึ่งรียกว่าพิธีสุกำศพ ขั้นตอนนี้เป็นการตกแต่งพระศพ โดยใช้ผ้าขาวมาห่อและทำการมัดตราสัง ในอดีตจะต้องใช้ผ้าขาวเป็นจำนวนมากเพื่อห่อพระศพเพื่อป้องกันพระบุพโพ(น้ำเหลือง)หรือสิ่งไม่พึงประสงค์อื่นๆกระจัดกระจายเลอะเทอะได้ นอกจากนี้แล้วในขั้นตอนสุกำพล ยังต้องมีเครื่องพระมหาสุกำซึ่งแตกต่างกันไปตามลำดับพระยศ เป็นเครื่องประดับต่างๆ เช่น พระมหาพิชัยมงกุฎสำหรับองค์พระมหากษัตริย์เป็นต้น
เมื่อทำสุกำพระบรมศพหรือพระศพเรียบร้อยแล้ว ก็ถึงขั้นตอนการนำพระศพลงบรรจุในพระโกศ โดยจะจัดให้อยู่ในท่านั่ง ในแผ่นดินรัตนโกสินทร์ได้ปฏิบัติสืบต่อกันเรื่อยมาจนกระทั่งถึงพระบาทสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ถือได้ว่าเป็นครั้งสุดท้ายที่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนโดยยึดเอาอย่างโบราณ และในงานพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 7 ได้เปลี่ยนจากการบรรจุพระศพลงพระโกศมาบรรจุพระบรมศพลงในหีบพระศพแทน แต่การเปลี่ยนแปลงในครั้งนั้นเป็นเพราะความไม่สะดวกในการจัดงานพระบรมศพในต่างประเทศนั้นเอง


Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
|
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ รับรองและสนับสนุนโดย |
![]() สสวท. |
![]() มูลนิธิ พสวท. |
![]() พสวท. |