ลีนุกซ์ (LINUX) เป็นระบบปฎิบัติการเช่นเดียวกับวินโดว์ที่เราคุ้นชินกันอย่างดี  และเหมือนกับระบบปฎิบัติการอย่างเช่น Dos หรือ ยูนิกส์ ทั้งนี้ลีนุกซ์เองถือว่าเป็น ยูนิกส์ประเภทหนึ่งด้วยเช่นกัน แม้เมื่อเทียบความนิยมกันระหว่างระบบปฎิบัติการลีนุกซ์กับระบบปฎิบัติการณ์ยอดนิยมอย่างวินโดว์ที่ใช้กันอย่างแพร่หลายแล้ว ความนิยมของลีนุกซ์ดูเหมือนจะเป็นรองอยู่หลายขุมก็ตาม แต่กระนั้นข้อดีของลีนุกซ์กลับมีความแตกต่างและเป็นจุดแข็งที่วินโดว์ไม่สามารถมีได้ ประการหนึ่งคือเป็นซอฟแวร์ในประเภท Open Source Code คือสามารถให้ผู้ใช้ดาวน์โหลดมาใช้และดัดแปลงแก้ไขได้อย่างฟรีๆไม่มีเรื่องลิขสิทธิ์ให้ยุ่งยากและกังวลใจ

Linus Torvalds ผู้พัฒนาลีนุกซ์

ภาพจาก http://weblogmania.files.wordpress.com

ลีนุกซ์เป็นระบบปฎิบัติการที่ทำงานบนพีซี ถูกพัฒนาขึ้นครั้งแรกในราวปี  1991 โดย      Mr. Linus Torvalds แห่งมหาวิทยาลัย  Helsinki ในประเทศฟินแลนด์  ในระยะของการพัฒนาลีนุกซ์  Linus Torvalds ได้ทำไปเพียงหวังว่าเป็นงานอดิเรกที่ฆ่าเวลาว่างอันซ้ำซากจำเจในระหว่างที่อยู่ในมหาวิทยาลัยเท่านั้นโดยตัวเขาเองก็ไม่ได้คาดหวังว่าระบบปฎิบัติการที่เขาคิดค้นขึ้นในยามว่างจะกลายมาเป็นระบบปฎิบัติการซึ่งได้รับความนิยมอย่างมากในภายหลัง  ในระยะแรกเริ่ม Linus Torvalds ได้นำเอาส่วนปฎิบัติการอันเป็นเพียงยูนิกส์เล็กๆของ Minix มาทำการดัดแปลง และพัฒนาจนกระทั่งใน ปลายเดือนสิงหาม 1991  ลีนุกซ์เวอร์ชั่น 0.01 ก็อวดโฉมต่อสายตาชาวโลก Linus Torvalds ได้แจกจ่าย ลีนุกซ์เวอร์ชั่น 0.01ไปในหมู่เพื่อนฝูงเพียงกลุ่มเล็ก ๆเท่านั้น ลีนุกซ์ในเวอร์ชั่นทดลองนี้ประกอบไปด้วยระบบปฏิบัติการเล็กๆและการใช้งานก็ยังคงต้องอาศัยการคอมพายไฟล์โปรแกรมผ่านระบบ minix ที่เขานำมาดัดแปลงนั้นเอง 

เมื่อการทดองใช้งานผ่านไปได้ระยะหนึ่ง และให้ผลที่น่าพอใจ ในระหว่างนั้น Torvalds ก็ได้พัฒนาเวอร์ชั่นสองควบคุ่กันไปด้วย และได้ประกาศใช้ ลีนุกซ์เวอร์ชั่น 0.02 ในวันที่ 5ตุลาคม ปี 1991 แม้จะมีระบบปฎิบัติการออกมาถึงสองเวอร์ชั่นในเวลาไล่เลี่ยกัน Linus Torvalds  ก็ยังไม่พอใจในผลงานของตนเท่าใดนักเขายังคงพยายามอุดช่องว่างของระบบปฎิบัติการที่เกิดจากมันสมองของเขาและประกาศใช้เวอร์ชั่น 1.0 ใน เดือนมีนา 1994 หลังจากใช้เวลาปรับปรุงพัฒนามันมานานถึง 3  ปีเต็มเลยทีเดียว

แม้ความนิยมของลีนุกซ์จะมีอยู่ค่อนข้างน้อยกว่าระบบปฎิบัติการอย่างวินโดว์มากเนื่องจากผู้ที่นำมาใช้งานจำต้องมีความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์อยู่บ้าง ซึ่งในยุคที่ผู้คนมักบริโภคสิ่งของแบบสำเร็จรูปดูเหมือนการใช้อะไรที่แตกต่างไปจากวิถีประจำวันทำให้สูญเสียเวลาในการเรียนรู้สิ่งใหม่ๆไปโดยใช่เหตุ เฉกเช่นเดียวกันการเปลี่ยนให้ผู้ใช้งานเปลี่ยนจากระบบปฎิบัติการวินโดว์มาเป็นลีนุกซ์ก็ออกจะเป็นการเปลี่ยนแปลงที่ยุ่งยากและห่างไกลจากความคุ้นชิ้นเดิมๆมากเกินไปตามความรู้สึกของผู้คนทั่วๆไป และนี้อาจจะเป็นเหตุผลประการสำคัญอย่างหนึ่งที่ทำให้ระบบปฎิบัติการอย่างเช่นลีนุกซ์ไม่ได้แพร่หลายเท่าทีควรนัก แต่กระนั้นในปัจจุบันก็ได้มีการนำเอาระบบปฏิบัติการลีนุกซ์ มาใช้งานอยู่ในหลายๆด้าน

การเปิดตัวเวอร์ชั่น 1.0 ของลีนุกซ์ในขณะนั้น ทำให้ผู้คนหันมาสนใจที่จะใช้ลีนุกซ์มากยิ่งขึ้นเพราะมีความสามารถที่คล้ายคลึงกับระบบปฎิบัติการ UNIX มีความสามารถสนันสนุนทางด้านกราฟฟิก สนับสนุนระบบเครือข่าย TCP/IP สามารถรับส่งอีเมล์ได้ ทั้งยังใช้งานในระบบเครือข่ายอินเตอร์เนต์ได้ รวมถึงการใช้งานกับโปรแกรมอัพโหลดไฟล์อย่าง  FTP Server ได้เป็นอย่างดีทำให้ความนิยมในระบบปฎิบัติการลีนุกซ์เพิ่มมากขึ้นในเฉพาะกลุ่ม

ในอนาคตอันใกล้นี้ลีนุกซ์ได้รับการคาดหมายกันว่าจะได้รับความนิยมมากกว่านี้ แม้การเป็นโปรแกรม Open Source Code  จะทำให้ผู้ที่หันมาลองปรับแต่งระบบปฎิบัติการประเภทนี้จำต้องมีความรู้อยู่บ้าง แต่ในส่วนดีแล้ว การที่เป็น Open Source Code ก็ทำให้มีโปรแกรมเมอร์หลายๆคนนั้นมาทุ่มเทพัฒนาระบบปฎิบัติประเภทนี้มากขึ้นตามลำดับอาจจะเพราะต้องการลองวิชาความรู้ความสามารถของตนด้วยส่วนหนึ่งและการที่เปิดให้โปรแกรมเมอร์จากทั่วทุกมุมโลกเข้ามาร่วมกันพัฒนานี้เอง ที่ทำให้พัฒนาการของลีนุกซ์เพิ่มขึ้นชนิดก้าวกระโดดก็เป็นได้

ในส่วนของผู้ที่ต้องการหันมาลองใช้ระบบปฎิบัติการลีนุกซ์นั้น ก็อาจจะต้องเตรียมความพร้อมอยู่บ้างเหมือนกัน

และก่อนที่จะทำการติดตั้งก็ต้องเตรียมความพร้อมทางด้านอุปกรณ์ฮาร์ดแวร์และซอฟต์แวร์ให้เป็นที่เรียบร้อยก่อน ระบบลีนุกซ์ต้องการฮาร์ดแวร์ที่มีคุณสมบัติขั้นต่ำสุดดังต่อไปนี้

1. หน่วยประมวลผลกลางของ Intel 80386 ขึ้นไป

2. หน่วยประมวลผลทางคณิตศาสตร์ มีหรือไม่มีก็ได้ เพราะระบบปฏิบัติลีนุกซ์ได้ทำการจำลองหน่วยประมวลผลทางคณิตศาสตร์ไว้แล้ว

3. หน่วยความจำอย่างน้อย 8 เมกะไบต์ แต่หากมีขั้นต่ำที่ 16 เมกะไบต์จะทำให้ระบบมีประสิทธิภาพดียิ่งขึ้น

4. ฮาร์ดดิสก์อย่างน้อย 101 เมกะไบต์ สำหรับการติดตั้งแบบพื้นฐาน 266 เมกะไบต์ สำหรับการติดตั้งแบบทั่วไป และ 716 เมกะไบต์ สำหรับการติดตั้งแบบทั้งหมด

เมื่อเทียบกับศักยภาพของเครื่องคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลในยุคปัจจุบันจะเห็นว่าปัญหาเรื่องฮาร์ดแวร์ที่รองรับระบบปฎิบัติการชนิดนี้จึงแทบจะไม่มีอยู่เลย

wallpaper linux

ภาพจาก www.adni18.com

ทั้งนี้อาจจะกล่าวโดยสรุปถึงข้อดีของระบบปฎิบัติการลีนุกซ์ได้ว่า

-สามารถทำงานได้บนเครื่องพีซีทั่วไปแล้วใช้ทรัพยากรของเครื่องคอมพิวเตอร์น้อยกว่าระบบปฎิบัติการชนิดอื่น

-มีระบบหน่วยความจำเสมือน (Virtual Memory) จึงสามารถทำงานได้อย่างรวดเร็ว

-สามารถใช้งานร่วมกับ Dos และวินโดว์ได้

ด้วยความที่ลีนุกซ์เป็นระบบปฎิบัติการแบบ Open Source Code ซึ่งผู้ใช้งานสามารถเข้าไปปรับเปลี่ยนและพัฒนาโปรแกรมได้ด้วยตนเอง ผิดกับระบบปฎิบัติการวินโดว์ที่ทุกอย่างถูกออกแบบมาอย่างสำเร็จรูป อำนวยความสะดวกในการใช้งานกับผู้ใช้มากที่สุด ในมุมกลับกัน Open Source Code ของลีนุกซ์ก็กลายเป็นเรื่องท้าทายความสามารถของโปรแกรมเมอร์จากทั่วทุกมุมโลก ทั้งยังมีความยืดหยุ่นมากกว่าระบบปฎิบัติการในประเภทอื่นและไม่มีปัญหาหรือเงื่อนจำกัดในเรื่องลิขสิทธิ์ที่เคร่งครัดอย่างระบบปฏิบัติการจำพวกวินโดว์อีกต่างหาก

แม้ในปัจจุบันลีนุกซ์อาจจะไม่ใช่ระบบปฎิบัติการซึ่งได้รับความนิยมแพร่หลายสูงสุดในแง่ของการใช้งานแต่หากวัดกันในแง่ของความท้าทายแล้วลีนุกซ์มีให้อย่างเต็มเปี่ยมละมีแนวโน้มว่าจะได้รับความนิยมขึ้นเรื่อยๆ ยิ่งกระแสการรณรงค์เกี่ยวกับการละเมิดลิขสิทธิ์ในบ้านเราเข้มข้นมากขึ้นเท่าไหร่ก็ยิ่งเหมือนจะเร่งเร้าให้ผู้คนหันมาลองใช้ระบบปฎิบัติการอย่างลีนุกซ์มากขึ้นเท่านั้น และไม่แน่นอนาคตอันใกล้นี้ลีนุกซ์อาจจะกลายมาเป็นระบบปฎิบัติการที่ทุกคนหันมาทำความเข้าใจและทดลองใช้กันมากขึ้นก็เป็นได้