<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/121" type="text/javascript"></script>

การเกิดอุปราคา อธิบายการเกิด สุริยุปราคา และ จันทรุปราคา ผู้เขียน: พวงร้อย ชมแล้ว: 63,356 ครั้ง post ครั้งแรก: Sat 4 May 2002, 8:54 am ปรับปรุงล่าสุด: Sat 4 May 2002, 8:54 am อยู่ในส่วน: vservice, ดาราศาสตร์, ฟิสิกส์, ปัญหาเชาวน์, สังคมศาสตร์

เจ้าของงานเขียน แ้ก้ไขหน้านี้ ได้ที่นี่

(ภาพที่ 15) ภาพโดย Juan Parada แห่งประเทศ Venezuela

สุริยุปราคาเกิดขึ้นได้ในคืนเดือนมืดแรมสิบห้าค่ำ เมื่อดวงจันทร์เคลื่อนมาอยู่ระหว่างดวงอาทิตย์และโลก บนแนวเส้นตรงเดียวกัน ในยามนั้นเงาของดวงจันทร์จะกวาดผ่านพื้นโลกบางส่วน
ทำให้คนบนโลกที่อยู่บริเวณที่เงาของดวงจันทร์พาดผ่านไปนั้น จะเห็นดวงอาทิตย์ถูกบังโดยดวงจันทร์ อย่างที่คนโบราณเรียกว่า "ราหูอมตะวัน" จะเห็นได้โดยคนส่วนหนึ่งบนพื้นโลก ด้านที่เป็นตอนกลางวันเท่านั้น

Animation จากยานอวกาศ GOES เป็นภาพเงาของดวงจันทร์ที่เคลื่อนผ่านโลก ในยามที่เกิดสุริยุปราคาในวันที่ 26 กุมภาพันธ์ คศ 1998

สภาพที่เส้นเชื่อมโหนดหันเข้าหาดวงอาทิตย์ หากจะมองจากมุมที่ต่างกันเพื่อช่วยให้เข้าใจได้ชัดเจนยิ่งขึ้นดังรูปข้างล่างนี้

(ภาพที่ 16) จุดที่เรียกว่า descending node คือจุดที่ดวงจันทร์เริ่มเคลื่อนตัวลงครึ่งล่างของระนาบวงโคจร ที่อยู่ใต้ระนาบวงโคจรของโลก จุดที่เป็น ascending node นั้นก็คือจุดที่ดวงจันทร์เริ่มโผล่ขึ้นมาโคจร ในส่วนที่อยู่เหนือระนาบวงโคจรของโลก ภาพโดย Brian Brewer

จากรูปข้างบนนี้จะเห็นได้ว่า สุริยุปราคาจะเกิดขึ้นได้เมื่อดวงจันทร์มาอยู่แถวๆ descending node และจะเกิดจันทรุปราคา เมื่อดวงจันทร์เคลื่อนตัวอยู่แถวๆ ascending node เขาคำนวณมาว่าหากดวงจันทร์มาอยู่ก่อนหรือหลัง descending node เป็นเวลา 18 3/4 วัน ก็จะทำให้เกิดสุริยุปราคาได้ ช่วงเวลาก่อนหลังที่รวมกันแล้วเป็นเวลา 37 วันครึ่งจึงเรียกว่า eclipse season

ดวงอาทิตย์นั้นใหญ่กว่าดวงจันทร์ 400 เท่า โดยคิดจากเส้นผ่าศูนย์กลาง ดวงจันทร์ย่อมไม่สามารถบังดวงอาทิตย์ได้ แต่โดยความบังเอิญดวงจันทร์อยู่ใกล้โลกกว่าดวงอาทิตย์ประมาณ 400 เท่า ด้วยเหตุที่วัตถุที่อยู่ใกล้ย่อมดูใหญ่กว่าวัตถุที่อยู่ไกล โดยทั่วไปแล้วดวงจันทร์จึงสามารถบังดวงอาทิตย์ จนเกิดสุริยุปราคาแบบเต็มดวงได้

แต่เนื่องจากวงโคจรรอบโลกของดวงจันทร์เป็นวงรี และวงโคจรของโลกรอบดวงอาทิตย์ก็เป็นวงรีเช่นกัน ระยะห่างจึงยืดหยุ่นต่างกันบ้างเล็กน้อย ยามอยู่ใกล้หน่อยก็มีผลทำให้ขนาดของเงาของดวงจันทร์ ใหญ่พอที่จะบังดวงอาทิตย์เกิดเป็นสุริยุปราคาแบบเต็มดวง หรือ Total eclipse ได้ หรือเมื่ออยู่ห่างออกไปหน่อย เงาของดวงจันทร์ก็เล็กลงหน่อยก็บังดวงอาทิตย์อย่างหมิ่นเหม่ไม่มิดดีนัก เกิดเป็นสุริยุปราคาแบบวงแหวน หรือ annular eclipse ขึ้น

(ภาพที่ 17) สุริยุปราคาแบบวงแหวน Annular Eclipse

ในบางครั้งเมื่อเกิดสุริยุปราคาเมื่อดวงจันทร์ห่างจากโหนดไปมาก แต่ยังอยู่ในeclipse seasonอยู่ ดวงจันทร์ก็เคลื่อนอยู่สูง หรือต่ำกว่าโลกจนเงาเกือบไม่ตกถึงโลก มีเพียงบางส่วนเท่านั้น ทำให้เห็นดวงอาทิตย์เป็นเสี้ยวเรียกว่า Partial Solar Eclipse

(ภาพที่ 19) สุริยุปราคาแบบเสี้ยว

ภาพทั้งสามข้างบนที่เป็น Diagram โดย Juan Parada; ภาพถ่ายโดย Fred Espanek แห่ง NASA's GSFC

อ้างอิง

NASA's Goddard Space Flight Center(GSFC)'s Eclipse Homepage by Fred Espenak http://sunearth.gsfc.nasa.gov/eclipse/eclipse.html

Bengst Ask http://www.df.lth.se/~bengt/index.shtml

Brian Brewer จากหนังสือ Eclipse http://www.earthview.com/book/bookorder.htm

Steven Henderson http://www.steven.dimitri.henderson.org/

Juan Parada http://members.xoom.com/juan_parada/eclipse/guia/guide2.html

Dr. Nick Strobel, "Astronomynotes.com" http://www.astronomynotes.com/nakedeye/nakedeyc.htm

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 36 15 ธ.ค. 2549 (12:51)
ขอบใจที่นำข้อมูลมาบอก

แห้ง (IP:58.10.12.88)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 37 21 ธ.ค. 2549 (14:24)
อุปราคาหมายถึงอะไร

ตดบวสพ (IP:203.172.199.250)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 38 24 ธ.ค. 2549 (10:18)
ขอบคุณมากๆค่ะ จะเอาไปส่งคุณครู เพราะคุณครูเขาสั่งการบ้านมา
ก็เลยจะคัดลอกไปส่งครู อย่าว่ากันนะคะ
ขอบคุณอีกครั้ง

film_loveyou29@hotmail.com (IP:203.113.67.135)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 40 8 ม.ค. 2550 (16:42)
ขอบคุณมาก ๆ นะครับสำหรับข้อมูลหากได้ข้อมูลนี้คงจะแย่มากเลยนะครับ

นักเรียนประถม (IP:203.113.51.196)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 41 9 ม.ค. 2550 (19:27)
ขอบคุณมากค่ะ

jing_cvk@hotmail.com (IP:124.157.207.235)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 42 3 ก.พ. 2550 (16:42)
ขอบคุณมากค่ะที่ให้ข้อมูลทำการบ้านส่งคุณครูวันจันทร์ที่จะถึงนี้

กิ๊ฟ (IP:203.150.116.69)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 43 3 ก.พ. 2550 (17:49)
ขอบคุณมากครับที่ให้ข้อมูลทำการบ้านส่งคุณครูวันจันทร์ที่จะถึงนี้

แบงค์ ไพรัฐ (IP:203.150.116.69)

พวงร้อย
(P Khamriang)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 11,467 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 8 ปี
แบ่งปันความรู้ 1,144 ครั้ง
ได้รับดาว 233 ดวง

โหวตเพิ่มดาว

Hot Links

ขอบคุณผู้สนับสนุน