<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/16343" type="text/javascript"></script>

หลักพื้นฐานการมีธรรมะและการบำเพ็ญหน้าที่ รากฐานของความถูกต้องและสันติภาพ ธรรมะคือหลักปฏิบัติเพื่อความรอดและถูกต้อง และสอนให้ จงทำหน้าที่เพื่อหน้าที่เถิด พอมีแล้วมันมีอานิสงค์ของชีวิตที่สงบเย็น ไม่เป็นทุกข์ แล้วมันยังเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ผู้เขียน: พุทธทาสภิกขุ ชมแล้ว: 17,491 ครั้ง post ครั้งแรก: Thu 1 February 2007, 5:49 pm ปรับปรุงล่าสุด: Tue 20 February 2007, 11:54 am อยู่ในส่วน: บุคคลสำคัญไทย

ท่านพระพุทธเจ้าทำหน้าที่ด้วยความเสียสละ ทำหน้าที่สูงสุด ทุกกระเบียดนิ้ว ดูว่าท่านพระพุทธเจ้า ท่านเคารพหน้าที่อย่างไร ทำหน้าที่วันคืน วันคืน จนนาทีสุดท้ายก่อนปรินิพพาน ก่อนรุ่งขึ้น ก็ใคร่ครวญว่าวันนี้จะไปที่ไหน ทำอะไรที่ไหน จนตกลงพระทัยแล้วว่าวันนี้เมื่อสว่างแล้วจะไปที่นั่นจริง ไปในฐานะบิณฑบาต ไปพบโอกาส สนทนา โปรดบุคคลนั้น จนสำเร็จ จนบรรลุธรรมะ ไปในฐานะที่เรียกว่า บิณฑบาต คือไปโปรดสัตว์ ไปเสี้ยมไปสอนบุคคลนั้นให้สำเร็จประโยชน์ ตามที่ท่านปรารถนาไว้ เที่ยงก็พักนิดหน่อย พอบ่ายก็สอนคนที่ไปหาถึงวัด จนเย็น พอค่ำลงก็สอนภิกษุ สามเณรประจำวัด กระทั่งพอเที่ยงคืนก็สอนเทวดา แก้ปัญหาเทวดา ก็ทำอย่างนี้ พระมหากษัตริย์ ก็มาตอนเที่ยงคืน เช่น พระเจ้าอชาตศัตรูถือคบเพลิงไปเฝ้าพระพุทธตอนเที่ยงคืน หลังจากเที่ยงคืนแล้วก็พักนิดหน่อย แล้วก็หาบุคคลที่จะไปพบต่อในรุ่งเช้า ทำตามวงจรอย่างนี้



พวกท่านทำงานอย่างนี้บ้างหรือเปล่า เขาเรียกท่านว่า ศาสดาเท้าเปล่า อย่าเข้าใจว่าท่านมีร่ม มีรองเท้า ท่านไม่มีทั้งร่มและรองเท้า นับประสาอะไรที่มีกล้องเหมือนพระสมัยนี้ และท่านเดินด้วย ท่านไม่มีพาหนะ ไม่นั่งรถเทียมม้า เทียมเกวียน หรือเทียมด้วยสัตว์ ท่านไม่นั่ง ไปไหนก็เดิน เดินเท้าเปล่า ทำหน้าที่ด้วยการเดิน ไปไหนก็ได้ อยากไปแคว้นไหน ก็ไปแคว้นนั้น ไปทั่วทุกแคว้น ท่านทำอย่างนี้จนวันสุดท้าย ตอนกลางวันยังเดินอยู่เป็นโยชน์ๆ พอค่ำลงก็นิพพาน วันสุดท้ายยังไม่เท่าไร แต่จนถึงนาทีสุดท้าย พอค่ำลงมีการตระเตรียมเพื่อนิพพานที่นี่ ก็มีนักบวชในศาสนาอื่นมาทูลถามปัญหา พระสาวกก็ขับไล่ แต่ท่านพระพุทธเจ้าก็ทรงห้าม และอนุญาตให้ทูลถาม ซึ่งนักบวชก็มีองค์ความรู้พอที่จะสำเร็จเป็นพระอรหันต์ พอโปรดเสร็จท่านก็เข้าฌานไปเรื่อย แล้วก็เสด็จเข้าปรินิพพาน เหมือนกับปิดสวิตช์ไฟ ท่านทำงานอย่างนี้ ส่วนเราเป็นลูกศิษย์พระพุทธเจ้าเคยทำงานอย่างนี้บ้างรึเปล่า

การทำงานด้วยความเสียสละ ทำงานเพื่องาน ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ มีความสงบสุข ท่านพระพุทธเจ้าพูดคำว่า ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ มาสองพัน สามพันปีมาแล้ว หน้าที่คือสิ่งสูงสุดที่ท่านเคารพ ทำหน้าที่เพื่อประโยชน์แก่หน้าที่ แต่คนสมัยนี้ทำหน้าที่เพื่อประโยชน์แก่เงินเดือน ไม่ใช่ประโยชน์เพื่อศาสนา เป็นหน้าที่เพื่อเงิน ขอให้พวกเราสนใจถึงที่สุดว่าทำหน้าที่เป็นหน้าที่ ไม่ใช่เพื่อเงิน หนุ่มสาวบอกว่า ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ แล้วเราได้อะไร อันนี้เอามาจากไหน เพราะความเห็นแก่ตัวทำให้เราคิดเป็นอย่างนั้น ขอเพียงแค่ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ แล้วเงินจะไม่ไปไหน มันจะวิ่งอยู่ใต้ฝ่าเท้าเรานี่แหละ แถมได้บุญ ได้กุศลสูงสุดด้วย แต่ถ้าเราทำหน้าที่เพื่อเงิน เงินมันก็จะมาอยู่บนหัว เราก็จะเป็นทาสของเงิน ครั้งหนึ่งเราเคยไปแสดงธรรมที่ชุมนุมใหญ่ของครูแห่งหนึ่ง จังหวัดหนึ่ง บรรดาครูตกลงกันไม่ได้เรื่องงบประมาณในหน้าที่ ตะโกนกันฮึมไปหมด จนฟังธรรมกันไม่รู้เรื่อง จนผู้ว่าราชการจังหวัดเข้ามาขอร้องให้พอที นั่นคือการทำหน้าที่เพื่อเงิน มันเป็นอย่างนั้น ไม่ใช่เรื่องโกหก เป็นเรื่องจริง ประสบมาด้วยตนเอง มาเล่าให้ฟังว่า ครูเขามาเถียงกัน ในวันนั้นมีครูเกือบพันคน

จงทำหน้าที่เพื่อหน้าที่เถิด แล้วเงินมันจะมาอยู่อยู่ใต้ฝ่าเท้า ลูกจ้าง กรรมกร พนักงานบริษัท ที่กรุงเทพฯ มากันเสมอ มากันเป็นประจำ อาตมาก็สอนเขาแบบนี้ ถ้าคุณคิดว่าคุณเป็นลูกจ้างทำงานร่วมกับนายจ้างเพื่อให้โลกสดใสงดงาม ทำงานเพื่อหน้าที่แล้ว นายจ้างเขาจะรักคุณมากกว่าคุณทำงานเพื่อเงินสักอีก ขอให้ทำงานเพื่อหน้าที่ จะทำงานสนุก เป็นสุขตลอดเวลาที่ทำงาน แล้วเงินจะมาที่ฝ่าเท้า แถมได้เยอะกว่าเก่าด้วย และยังได้บุญ ได้กุศลด้วย ขอให้ครูบาอาจารย์ทั้งหลายทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ ธรรมะคือหน้าที่ ก็จะไม่มีความเห็นแก่ตัวมาเกี่ยวข้อง ถ้าทำงานเพื่อเงิน เดี๋ยวก็มีคอรัปชั่นเข้ามาอย่างไม่ต้องสงสัย แต่ถ้าจะทำหน้าที่เพื่อหน้าที่แล้วคอรัปชั่น มันไม่รู้จะคอรัปชั่นกับใคร เป็นไปไม่ได้หรอก ฉะนั้นจงทำหน้าที่เพื่อหน้าที่เถิด จะได้ไม่มีคอรัปชั่นมาเกี่ยวข้อง แถมยังเป็นผู้เปิดประตูทางวิญญาณได้โดยแท้จริง ลูกศิษย์เดินถูกทางไปยังจุดหมายปลายทางที่ถูกต้อง ครูจึงเป็นปูชนียบุคคล คือผู้เปิดประตูทางวิญญาณ ครูจึงไม่ใช่ลูกจ้าง รับจ้างสอนหนังสือหากินกันไปวันๆ ถ้าเพื่อเงินแล้ว เงินมันก็ไปอยู่บนหัวหมด



ไม่ใช่เฉพาะครู แม้แต่เป็นทหาร ศาลตุลาการ เป็นพ่อค้า อะไรก็ตาม ขอให้ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ แล้วเงินจะมาอยู่ที่ใต้ฝ่าเท้า ยังจะได้ได้บุญ ได้กุศลมหาศาล ความเห็นแก่ตัวก็ไม่มีที่มนุษย์ มนุษย์ก็จะมีสันติภาพ มิฉะนั้นจะเปิดโอกาสให้ความเห็นแก่ตัวเข้ามาหามนุษย์ มีแต่ความเห็นแก่ตัวจนเป็นบ้า อยู่ตามโรงพยาบาลบ้า ข้อนี้ขอท้า ลองไปดูคนบ้าตามโรงพยาบาลบ้า ไปตรวจดูว่าอะไรเป็นมูลเหตุของความบ้าเหล่านั้น ก็เพราะความเห็นแก่ตัวทั้งนั้น มันหลงทาง มันฆ่าตัวตาย ฆ่าพ่อ ฆ่าแม่ ฆ่าลูก ฆ่าสามี ฆ่าภรรยา ก็เพราะความเห็นแก่ตัว อาการเหล่านี้จะไม่มีกับคนที่ไม่เห็นแก่ตัว เราก็จะเป็นที่พึ่งกันได้จริง เกิดมานี้ก็จะได้รับประโยชน์ที่สุดที่มนุษย์ควรจะได้รับ เป็นปูชนียบุคคล ไม่ใช่ลูกจ้าง อันนี้เป็นไปเพื่อสร้างโลกให้งดงาม เงินเดือนเป็นเพียงการใช้เพื่อค่าใช้สอย ไม่ใช่ค่าจ้าง ร่วมกันสร้างโลกนี้ให้งดงาม โลกก็จะมีสันติภาพ แค่นี้ก็บุญเหลือหลาย ถ้าอุทิศการทำหน้าที่นี้เพื่อเคารพพระพุทธเจ้า เพื่อหน้าที่ เพื่อบูชาหน้าที่ เท่านี้มันก็วิเศษสูงสุดแล้ว

สูงสุดจริงๆ มันมีอยู่สองคำพูด อันที่หนึ่งคือ ความสงบเย็น อันที่สองคือ ความเป็นประโยชน์ อาตมาพูดกับฝรั่งก็พูดแบบนี้ เรามีหน้าที่สูงสุดอยู่สองหน้าที่ พอมีแล้วมันมีอานิสงค์ของชีวิตที่สงบเย็น ไม่เป็นทุกข์ แล้วมันยังเป็นประโยชน์ต่อผู้อื่น ไม่ใช่สงบเย็นอยู่คนเดียว ความสงบเย็นและความเป็นประโยชน์ มันไม่มีอะไรที่ดีไปกว่านี้แล้ว ชีวิตนี้จะไม่มีการกัดเจ้าของ ถ้าไม่มีธรรมะแล้วมันจะมีแต่กัดเจ้าของ เดี๋ยวความรักกัด เดี๋ยวโกรธกัด เดี๋ยวเกลียดกัด เดี๋ยวอิจฉาริษยากัด เดี๋ยววิตกกังวลกัด ชีวิตนี้มีแต่กัดเจ้าของ ถ้ามีธรรมะอย่างนี้แล้วชีวิตจะสงบเย็น เป็นประโยชน์ ไม่มีอาการที่เรียกว่า กัดเจ้าของ เป็นอานิสงค์สูงสุดของธรรมะที่มนุษย์ควรจะได้ คือความสงบเย็นและความเป็นประโยชน์แก่กันและกัน ช่วยกันสร้างโลกนี้ให้ดีที่สุด ประเสริฐสุด ให้มีแต่สันติภาพ

เดี๋ยวนี้มันไม่เป็นอย่างนั้น มันเกิดวิกฤติการณ์ทั่วทุกมุมโลก ทุกหัวระแหง มีการเอาเปรียบ เบียดเบียด มีการรบกันอยู่หลายแห่ง แล้วยังมีความคิดที่จะทำลายล้างกันอยู่ในจิตใจ มีกันอยู่ทุกชาติ ที่เรียกกันว่า สงครามบนดิน สงครามใต้ดิน สงครามในใจ มันมีกันอยู่อย่างนี้ เพราะไม่มีธรรมะ ไม่เห็นทางอื่นนอกจากนำธรรมะกลับมา มีการศึกษาถูกต้อง มีจิตใจเหมาะต่อการมีธรรมะ ถ้าไม่ได้ปรับปรุงจิตใจให้เหมาะต่อการมีธรรมะ มันมีไม่ได้ แล้วมันมีใครที่จะปรับปรุงจิตใจเหล่านั้นให้เหมาะสม มันก็คืออาจารย์ทั้งนั้น จึงยกวรรณะพราหมณ์ไว้สูงสุดเป็นวรรณะระดับเดียวกับวรรณะกษัตริย์ ที่ช่วยแก้ปัญหาทางจิตวิญาณ ไม่ใช่แค่สอนหนังสือหากินไปวันๆหนึ่ง อยากจะขอให้ครูบาอาจารย์ทำทุกวิถีทาง กลับไปยังเป้าหมายที่ถูกต้อง ให้กิจการของครูกลับไปยังเป้าหมายที่ถูกต้อง คือเปิดประตูวิญญาณ ยกระดับวิญญาณ ทำให้สัตว์ทั้งหลายเดินไปในทางที่ถูกต้อง มันก็จะหมดปัญหา แล้วโลกนี้ก็จะเป็นหนี้บุญคุณอยู่กับครูบาอาจารย์ ก็จะเป็นผู้สูงศักดิ์ด้วยบุญคุณที่กระทำไป แต่นั่นต้องเป็นครูที่เปิดประตูวิญญาณ

เราได้เห็นครูจำนวนมากอุ้มไก่ หรืออุ้มขวดเหล้า แล้วมันจะไปเปิดประตูวิญญาณกันได้อย่างไร ช่วยจัดการให้ครูเป็นครู จำเป็นที่สุดที่จะต้องธรรมะเป็นหลักพื้นฐานก่อนที่จะเป็นครู หรือทหาร ผู้ว่าศาลตุลาการ หรือเป็นอะไรก็ตาม ให้อัตภาพในแกนกลางนั้นเป็นมนุษย์ที่ถูกต้องและมีธรรมะก่อน ก่อนที่จะเพิ่มความเป็นครู หรือจะเป็นอะไรก็แล้วแต่ มีแกนกลางที่ดีก่อน แล้วจะทำอะไรมันก็จะถูกต้องไปหมด ทำหน้าที่อะไรก็ถูกต้อง ตามกฎของธรรมชาติ มันก็จะสงบเย็น แล้วปัญหาในโลกนี้มันก็หมดไป ถ้ามีกิเลส เบียดเบียนกันอยู่ ปัญหามันก็ไม่หมด มีแต่ปัญหาเพิ่มขึ้นมาจากความเห็นแก่ตัว เพิ่มมาจากความก้าวหน้าทางวัตถุ ให้หลงอยู่กับความสนุกสนาน เอร็ดอร่อย มัวเมา ระบบที่ให้หลงใหลทางวัตถุ ระบบอุตสาหกรรม มีของใหม่ ซื้อของใหม่ ทิ้งของเก่า สามารถหลอกยายขี้เหนียวให้ซื้อตู้เย็นใหม่ได้ ระบบที่สร้างความเห็นแก่ตัว แล้วก็ทำลายกันเองในหมู่มนุษย์

อาตมาก็ขอแสดงความหวังว่าครูบาอาจารย์ผู้มีหน้าที่จักการและบริหารการศึกษาถือว่าเป็นกัปตัน ถือหางเสือให้ไปถูกทิศถูกทาง ให้ลดความเห็นแก่ตัว แล้วมันจะไม่เกิดกิเลส ราคะโทสะ โมหะใดๆ กิเลสจะไม่ครองโลก ธรรมะจะครองโลก โลกก็สันติสุข เราจะเป็นปูชนียบุคคลได้จริง นี่คือใจความสำคัญที่ครูบาอาจารย์จะต้องทราบและยึดถือไว้เป็นหลักพื้นฐานรองรับหลักเกณฑ์อื่นๆคือมีธรรมะที่ถูกต้องสำหรับมนุษย์ แล้วบำเพ็ญหน้าที่พิเศษไปตามหน้าที่ของตนแก่การงานนั้นๆ ชีวิตนี้ก็จะมีสุข ให้ถือว่าเป็นโชคดีที่สุดแล้วที่มีหน้าที่อย่างนี้ ได้ทำหน้าที่อย่างนี้ มีการงานอย่างนี้ ให้มีธรรมะ และขอให้ใช้ชีวิตที่เหลืออยู่นี้ ที่อีกไม่กี่ปีก็ตายกันไปทั้งหมด อย่างถูกต้อง สำเร็จประโยชน์มหาศาลก่อนที่จะจบชีวิต ก็ถือว่าไม่เสียทีที่เกิดมาเป็นมนุษย์และได้พบพระพุทธศาสนา เป็นครูในสังกัดอยู่กับพระพุทธเจ้า ไม่มีอะไรดีไปกว่านี้ ทำหน้าที่ให้ถูกต้อง ที่โรงเรียนก็ถูกต้อง ที่บ้านก็ถูกต้อง ที่คบหาสมาคมก็ถูกต้อง นี่คือทางฝ่ายสังคม ให้มันบอกได้ว่าถูกต้อง นึกถึงตัวเองทุกครั้ง ก็ยกมือไหว้ตัวเองได้ทุกครั้ง พอใจทุกครั้ง เป็นสวรรค์ในใจอยู่ที่นั่น แต่ถ้าเกลียดตัวเองทีไร ก็เป็นนรกทั้งนั้น

ขอให้ทำอะไรก็ถูกต้อง ที่ไหน เมื่อไรก็ถูกต้อง และอาตมาขอแสดงความหวังว่าช่วยกันสร้างโลกนี้ให้งดงาม ทำหน้าที่เพื่อหน้าที่ ให้โลกนี้เป็นที่ปลอดภัยไม่ทุกข์ทรมาน มีแต่สภาพที่น่าพอใจ น่าเคารพบูชา ขอให้ยกมือไหว้ตัวเองได้ทุกครั้งที่ดูตัวเอง ขอให้สิ่งนี้เป็นจุดมุ่งหมายของท่านทั้งหลาย และให้ได้มีความก้าวหน้าในหน้าที่ทุกทิวาราตรีกาลเทอญ

---

บทความอื่น

บทความแนะนำ

Blog แนะนำ

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน