<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/17894" type="text/javascript"></script>

ความสุขแท้มีอยู่แต่ในงาน จุดตั้งต้นที่ดี หรือเป็นนิมิตหมายที่ดีว่าเราจะมีความเข้าใจต่อธรรมะโดยถูกต้องและยิ่งขึ้นหรือถึงที่สุด ถ้าเรารู้จักความหมายของคำว่าธรรมะแล้ว เราจะรู้ว่า ธรรมะนั่นแหละเป็นชื่ออีกชื่อหนึ่งของคำว่างาน หรือหน้าที่ ผู้เขียน: พุทธทาสภิกขุ ชมแล้ว: 17,256 ครั้ง post ครั้งแรก: Thu 1 March 2007, 1:20 pm ปรับปรุงล่าสุด: Thu 5 April 2007, 5:21 pm อยู่ในส่วน: บุคคลสำคัญไทย, ปรัชญา

ความสุขแท้กับความเพลิดเพลินที่หลอกลวงไม่ใช่สิ่งเดียวกัน เราอย่าไปหวังว่าจะได้ความสุขที่แท้ในความเพลิดเพลินที่หลอกลวง เราต้องทำให้มันเกิดความสุขที่แท้ขึ้นมา ที่ไม่หลอกลวง คือประพฤติถูกต้องตามทางของธรรมะ ธรรมะนั้นเป็นสิ่งสูงสุดสำหรับมนุษย์ เป็นคู่กันกับชีวิต ถ้าขาดธรรมะแล้วชีวิตนี้ต้องตาย เราได้มีสิ่งที่เป็นคู่ชีวิตที่แท้จริงเราก็เพลิดเพลิน พอใจ มีความสุข ความสุขที่แท้ที่ว่ามีอยู่แต่ในการงาน นั่นก็หมายความว่าที่อื่นไม่มี เพราะว่าที่อื่นไม่ได้ทำหน้าที่ของสิ่งมีชีวิต ในการงานนั่นมีหน้าที่ของสิ่งที่หล่อเลี้ยงชีวิต สิ่งที่จำเป็นแก่ชีวิต ขอให้เข้าใจคำว่างานให้ดี งานคือหน้าที่ของชีวิต เราจงพอใจ ไม่ต้องเลือกจนเกินไป ถ้าขึ้นชื่อว่างานแล้ว ก็มีค่า มีเกียรติ มีประโยชน์ มีคุณ เสมอกัน ส่วนที่จะสูงจะต่ำนั้นเป็นเรื่องบัญญัติ ในโลกของบัญญัติ มันไม่จริงตามเรื่องของธรรมะ ธรรมะหน้าที่ หรือการงานมีเกียรติเสมอกัน แม้แต่จะเป็น ถีบสามถ้อ แจวเรือจ้าง ไปขอทานอยู่ ถ้าเขาทำอย่างถูกต้อง ไม่คดโกง เขามีธรรมะเสมอกันกับ ไอ้คนที่เขาทำงานอย่างอื่น ที่เรียกว่างานสูงหรืองานมีเกียรติ ธรรมะไม่ได้ยึดถือเรื่องมีเกียรติหรือสูงหรือต่ำ ยึดถือแต่ความถูกต้อง ต้องถูกต้องคือไม่เป็นพิษ ไม่เป็นโทษ ไม่เป็นอันตรายแก่ผู้ใด แล้วก็มีประโยชน์และความสุขแก่ทุกฝ่ายหรือทุกคน ทั้งเทวดาและมนุษย์ นี่คำบาลีในพระคัมภีร์เขาให้คำอย่างนี้ ธรรมะถูกต้องนี้มีประโยชน์แก่เทวดาและมนุษย์ เทวดานั้นหมายถึงคนที่ไม่รู้จักเหงื่อ ไม่มีปัญหาเรื่องปากเรื่องท้อง ไม่รู้จักเหงื่อนี่เรียก พวกเทวดา ถ้ายังเต็มไปด้วยเหงื่อยังมีปัญหาเรื่องปากเรื่องท้อง นี่เรียกมนุษย์ ยังไม่ใช่เทวดา แต่ว่าทั้งเทวดาและมนุษย์ยังมีปัญหาเรื่องความทุกข์ในทางจิตใจ ต้องแก้ปัญหานี้ให้ได้จึงจะมีความสุขแท้จริง ทั้งเทวดาและมนุษย์ อย่าว่าเป็นเทวดาเป็นคนร่ำรวยไม่รู้จักเหงื่อ ไม่มีปัญหาเรื่องปากเรื่องท้องแล้ว จะไม่มีความทุกข์ มันยังมีความทุกข์ คือกิเลส ความรัก ความโกรธ ความเกลียด ความกลัว ความวิตกกังวล อาลัยอาวรณ์ อิจฉาริษยา หึงหวงไปตามเรื่อง นั้นก็จะมีความทุกข์ได้ทั้งเทวดาและมนุษย์ อย่าว่าร่ำรวยแล้วจะไม่มีความทุกข์ชนิดนี้ ยังมีได้เหมือนกัน อย่าได้มองข้าม ว่ามันยังมีปัญหาเฉพาะหน้าอยู่ ที่เราจะต้องขจัดออกไปเสียจากชีวิตนี้ ให้ชีวิตนี้สะอาดบริสุทธิ์และเยือกเย็น



ถ้าอยากจะเข้าใจธรรมะหรือศาสนาหันจริงๆ ให้ครบให้เร็วแล้วก็มองไปที่ตัว ความรัก ความโกรธ ความเกลียด ความกลัว ความวิตกกังวล อาลัยอาวรณ์ อิจฉาริษยา หึงหวงเหล่านี้ทุกอย่าง มองไปที่สิ่งเหล่านี้ก็จะรู้จักธรรมะ เพราะว่ารู้จักสิ่งนี้แล้วจะได้รู้จักกับสิ่งที่ตรงกันข้าม ถ้าไม่รู้จักสิ่งนี้ เราก็ไม่มีอะไรเป็นจุดสำหรับมอง ถ้าเรารู้จักสิ่งนี้แล้วเรามองในทางตรงกันข้าม คือไม่รัก ไม่โกรธ ไม่เกลียด ไม่กลัว ไม่วิตกกังวล ไม่อาลัยอาวรณ์ ไม่อิจฉาริษยา ไม่หึงไม่หวง ไม่อะไรต่างๆนานา มันก็จะพบแต่ตัวธรรมะที่น่าพอใจ เดี๋ยวนี้ในโลกเราเต็มไปด้วยสิ่งเหล่านี้ ความรัก ความโกรธ ความเกลียด ความกลัว ความวิตกกังวล อาลัยอาวรณ์ อิจฉาริษยา หึงหวง จนเป็นโรคประสาท ถ้าใครเริ่มจะเป็นโรคประสาทก็ค้นเถอะ มันจะมาจากสิ่งเหล่านี้ ซึ่งทำให้นอนหลับยากขึ้นทุกที ไม่เท่าไรก็เป็นโรคประสาท ไม่เท่าไรก็เป็นโรคจิต เป็นบ้า ก็จะต้องตาย ธรรมะป้องกันโรคร้ายเหล่านี้ ก็ควรจะพอใจ เมื่อใดมีธรรมะจนถึงกับว่ายกมือไหว้ตัวเองได้ งานหรือว่าหน้าที่ ธรรม ตั้งแต่ต่ำ คือว่ารอดชีวิตอยู่ได้ แล้วก็เจริญขึ้นๆ แล้วก็เจริญขึ้นไปจนถึงที่สุด นั่นล่ะคืองาน ไม่ได้ทำให้ลงต่ำ ไปเป็นอันธพาลไปเป็นผู้ที่อยู่ด้วยความยากลำบาก คำว่างาน หรือหน้าที่ หรือธรรมะนั้นน่ะความหมายเดียวกัน แม้ว่าตำพูดชื่อเรียกจะต่างกัน ว่างาน ว่าหน้าที่ ว่าธรรมะบ้าง แต่เนื้อแท้มันเป็นหน้าที่ของสิ่งที่มีชีวิตทุกชนิดจะต้องทำ ผู้ใดทำ ผู้นั้นก็กำจัดสิ่งที่เลวร้าย คือความทุกข์ได้ แล้วก็มีความพอใจว่าได้ประพฤติธรรม ได้ประกอบด้วยธรรม แล้วก็มีความสุข ด้วยความรู้สึกอันนี้ จะทำงานชนิดไหนก็ตามเถอะ แม้จะทำงานที่เขาสมสมติว่าต่ำที่สุด ล้างท่อถนน หรือง่านั่งขอทานอยู่ เพราะเหตุการณ์บังคับให้ทำ ก็ทำไปก็แล้วกัน ให้ดีที่สุด ไม่เท่าไรจะพ้นจากสภาพอย่างนั้น คนขอทานก็จะพ้นจากสภาพขอทาน ขอให้ประพฤติธรรมะให้สุจริต อย่าเป็นขอทานคดโกง ขอทานอันธพาล อย่างนี้ไม่มีทางจะพ้นจากสภาพขอทาน เป็นขอทานที่มีธรรมะ ประพฤติธรรมะถูกต้อง ไม่เท่าไรก็พ้นจากสภาพขอทาน คนจน,ยากจน ก็พ้นจากสภาพยากจน คนถีบสามล้อก็พ้นจากสภาพที่ต้องถีบสามล้อ เลื่อนขึ้นไปตามลำดับ นี่เพราะอำนาจของสิ่งที่เรียกว่าหน้าที่ หรือการงาน หรือธรรมะ ท่านทั้งหลายรู้จักการงานในความหมายนี้แล้วนั่นล่ะคือรู้จักธรรมะ ไม่ต้องมาบวช ไม่ต้องมาเรียน ไม่ต้องมาสวดร้องท่องบ่นอะไรก็ได้ ถ้าทำหน้าที่ของตนให้สมบูรณ์และถูกต้องแล้ว มีธรรมะที่นั่น มีธรรมะในเรือกสวนไรนา โรงงานอะไรก็ได้ ถ้าในวัดในวา นี่พูดให้ดีๆฟังให้ดีๆนะ เดี๋ยวถ้าเข้าใจผิดเดี๋ยวจะเกิดเรื่อง

ถ้าในวัดในวาในโบสถ์นี่ ไม่มีการทำหน้าที่ ก็ไม่มีธรรมะเหมือนกันล่ะ พูดกันตรงๆอย่างนี้เลย ในวัดในโบสถ์ถ้าไม่มีการทำหน้าที่ที่ถูกต้องแล้วก็ไม่มีธรรมะ สมมติว่าถ้าโบสถ์ๆหนึ่งมีแต่เซียมซี มีแต่พิธีรีตอง มีแต่บาป มีแต่อาบัติที่ไปกองเทสุมกันไว้นี่ ไม่มีการทำหน้าที่ที่ถูกต้องตามหลักศาสนาแล้ว ในโบสถ์นั้นก็ไม่มีธรรมะหรอก เพราะมันมีแต่พิธีรีตอง มีแต่เซียมซี มีแต่อะไรไม่รู้ ถ้าในไร่นาเรือกสวนมีการทำหน้าที่เหงื่อไหลไคลย้อยอยู่ หรือว่าในโรงงานมีการทำหน้าที่เหงื่อไหลไคลย้อยอยู่ มีการทำหน้าที่ถูกต้องบริสุทธิ์อยู่ นั่นล่ะคือธรรมะ ธรรมะคือหน้าที่ของมนุษย์ที่จะต้องประพฤติกระทำอย่างถูกต้อง ไม่ต้องเสียใจว่าบางคนไม่ได้มาบวช หรือไม่มีโอกาสจะบวช หรือเป็นผู้หญิง นี่ไม่ต้องเสียใจ เรามีทางที่จะมีธรรมะเสมอกัน ด้วยการปฏิบัติหน้าที่ของตนให้ครบถ้วนถูกต้องอย่างที่กล่าวมาแล้ว พูดกันธรรมดาว่า จงทำงานในหน้าที่ ให้พอใจจนยกมือไหว้ตัวเองได้ เป็นสวรรค์อยู่ตลอดเวลาที่ทำงาน นี่ก็เป็นประโยคที่ว่า ความสุขแท้มีอยู่แต่ในงาน ซึ่งเป็นชื่อของหนังสือเล่มนี้ มันหมายความอย่างนี้ ความสุขแม้มีอยู่แต่ในงาน ในการทำหน้าที่ที่ถูกต้อง คือการปฏิบัติธรรมะนั่นเอง จะจำรูปประโยคอย่างอื่นไว้ก็ได้ว่า การงานคือการปฏิบัติธรรม การปฏิบัติธรรมคือการทำการงานอันเป็นหน้าที่ของตน แล้วมันก็จะเจริญไปตามทางของธรรมะเรื่อยไป เรื่อยไป จนมีความรอด รอดจากปัญหาทกอย่าง นับตั้งแต่รอดจากความยากจนขันแค้น รอดจากโรคภัยไข้เจ็บ มีสุขภาพดี มีสุขภาพทางกายก็ดี สุขภาพทางจิตก็ดี สุขภาพทางวิชาปัญญา สติปัญญาก็ดี มีสุขภาพดีเพราะปฏิบัติธรรมะ ในที่สุดก็รอดไปจากปัญหาทั้งปวง รอดจากกิเลส บรรลุมรรคผลนิพพาน อย่าไปประพฤติให้ผิดหน้าที่ให้ผิดธรรมะไปส่งเสริมกิเลส มีเงินแล้วก็เอาไปใช้ส่งเสริมกิเลส ทำงานได้ผลมาเอาไปส่งเริมกิเลส อย่างนี้ทำงานจนตายกี่ทีกี่ชาติก็ไม่มีทางที่จะรอดได้ เพราะว่าเขาไม่ได้ทำงานที่ถูกต้องหรือบริสุทธิ์ แล้วก็ไม่รู้จักว่าไอ้ความสุขที่แท้จริงนั้นเป็นอย่างไร เอาล่ะเป็นอันว่าอาตมาก็ได้พูดถึงเรื่องความสุขที่แท้มีอยู่แต่ในการงาน พอสมควรแก่เวลา ขอให้ท่านรู้สึกว่าธรรมะคือหน้าที่ของสิ่งที่มีชีวิตทุกชนิดทุกระดับจะต้องทำ เมื่อทำแล้วก็พอใจ ยกมือไหว้ตัวเองได้ ก็มีสวรรค์อยู่ในตัว ที่นั่น เวลานั้น



ในการทำการงานให้ดำเนินชีวิตให้ถูกต้องตามหลักของธรรมะ คือบูชาในการงาน พอใจในการงาน พอสิ้นวันก็พอใจในตัวเอง ยกมือไหว้ตัวเอง นอนหลับสนิท เป็นที่รับประกันได้ว่าจะไม่เป็นโรคประสาทให้ละอายแมว เดี๋ยวนี้คนเป็นโรคประสาทกันมากเกินไป แมวสักตัวหนึ่งก็ไม่เป็นโรคประสาท นี่จะป้องกันได้โดยที่ปฏิบัติธรรมะให้ถูกต้องและซื่อตรง ธรรมะหรือหน้าที่นั้นจะตอบแทนด้วยความสุขอันแท้จริงที่นั่น เวลานั้น เมื่อนั้น คือเมื่อกำลังทำงาน เมื่อชาวนากำลังจับไถไถนา เมื่อชาวสวนกำลังจับจอบขุดดินนั้นล่ะ ถ้าเขามีเรื่องธรรมะถูกต้อง เขาจะพอใจ มีความสุขมีความพอใจ พอสิ้นวันก็ยกมือไหว้ตัวเองได้ว่าได้ทำสิ่งที่ควรกระทำ ก็มีสวรรค์ตลอดเวลา ขอแสดงความหวังว่าท่านทั้งหลายทุกคนที่ได้เกิดมาเป็นมนุษย์ โดยเฉพาะอย่างยิ่งที่ได้รับพระพุทธศาสนาแล้วจงปฏิบัติให้ถูกตรงตามหลักของธรรมะหรือของพระพุทธศาสนา มีความสุขชนิดที่ไม่ต้องใช้เงินเลยแม้แต่สตางค์เดียว อยู่ได้ในเวลาที่ทำการงาน กินใช้ก็ไม่หมด เพราะว่าเราไม่ต้องใช้เงินเพื่อความสุขที่หลอกลวง มันก็เหลือพอที่จะเลี้ยงครอบครัว จะช่วยเหลือเพื่อนมนุษย์ให้มีความสุขอยู่ด้วยกันทุกถ้วนหน้า เรียกว่าช่วยกันสร้างโลกพระศรีอริยเมตตรัย เป็นมิตรกันทุกคน อยู่เป็นสุขสบายกันทุกคน ก็มีความรักความเมตตาเต็มไปหมดในหมู่คนที่ประสบความสำเร็จในหน้าที่การงานของตน อยู่ทุกทิพพา ราตรีกาลเทอญ ขอยุติการบรรยาย

---

บทความอื่น

บทความแนะนำ

Blog แนะนำ

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน