| ทีมงานได้อัพเกรดเซฟเวอร์เรียบร้อยแล้ว เว็บไซต์วิชาการดอทคอม เร็วและแรงยิ่งขึ้น! |
<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/289" type="text/javascript"></script> |
|
เสวนา 100 ปี Albert Einstein ณ ศูนย์ประชุมแห่งชาติสิริกิติ์
เสวนา โดย ศ.ดร. สุทัศน์ ยกส้าน และ คุณ วินทร์ เลียววารินทร์ (นักเขียนซีไรต์) ดำเนินรายการโดย ทีมงานวิชาการ.คอม (ดร. พิเชษฐ กิจธารา) ในวันสัปดาห์หนังสือแห่งชาติ
post ครั้งแรก: Mon 16 May 2005, 6:40 pm ปรับปรุงล่าสุด: Mon 16 May 2005, 6:40 pm
อยู่ในส่วน: ฟิสิกส์
|
ดร. พิเชษฐ
อีกอย่างที่ผมได้ยินมาก็คือทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปจะเกี่ยวกับแรงโน้มถ่วงซึ่งก็คือ เหมือนกับทำไมของถึงตกจากที่สูง ถึงตกลงมาบนพื้นโลก ท่านก็เคยพูดว่า Gravity is not responsible for people falling in love..... หมายความว่าแรงโน้มถ่วงไม่ได้เป็นเหตุผลที่ทำให้ทุกคนตกหลุมรัก ... นั่นคืออีกอันหนึ่งที่เคยได้ยินมา นอกเหนือไปจากบทบาททางด้านวิทยาศาสตร์ แล้วก็มีส่วนช่วยทำให้นักเขียนมีเรื่องที่จะเขียน บทบาทในด้านอื่นๆของไอน์สไตน์ มีอะไรบ้าง ประเภททางด้านการเมืองหรือทางด้านสังคม คุณวินทร์ครับ
วินทร์
จริงๆ ชีวิตของไอน์สไตน์ก็น่าสนใจตรงจุดนี้ ถ้าเราศึกษาประวัติจะเห็นว่าเค้าเป็นคนที่ต่อต้านสงครามแล้วก็เป็นคนที่ต่อต้านลัทธิชาตินิยม ลัทธิชาตินิยมถ้าพูดไปก็เป็นลัทธิใหม่ คนยุคใหม่สร้างขึ้นมา เช่นตอนที่เราเคารพธงชาติ สิ่งเหล่านี้ก็เป็นผลพลอยได้ตั้งแต่สมัยจอมพล ป . ซึ่งในสมัยนั้นก็มี ฮิตเลอร์ มี โตโจ ในญี่ปุ่น ซึ่งเป็นลัทธิชาตินิยม ซึ่งไอน์สไตน์ก็ต่อต้านในจุดนี้มากเหมือนกัน ไอน์สไตน์กล่าวว่าลัทธิชาตินิยมเป็นเพียงโรคร้ายของพวกเด็กๆ มันเป็นสิ่งที่ตื้นมาก คือไม่ได้เป็นสิ่งที่จรรโลงโลกหรือสร้างสรรค์ต่อโลก ในขณะเดียวกันมันก็มีข้อที่ Contrast ในจุดนี้พอสมควร ในฐานะนักวิทยาศาสตร์คุณจะตัดสินใจหรือว่าจะทำอย่างไรถ้าคุณอยู่ในสถานการณ์ที่คุณต้องตัดสินใจว่าด้านหนึ่งคุณต้องต่อต้านความชั่วร้าย คุณต้องทำลายหรือไม่ นั่นคือตอนที่ไอน์สไตน์เขียนจดหมายไปถึงประธานาธิบดีรูสเวลท์เพี่อจะให้สร้างระเบิดปรมณู ในช่วงนั้นมีคนที่พยายาม Convince อเมริกาให้สร้างระเบิดปรมณูแต่ว่าต้องการคนที่มีเสียงคือพูดแล้วมีคนเชื่อ ก็คือไอน์สไตน์ เป็นผู้ต้องรับหน้าที่เขียนจดหมาย ลักษณะเช่นนี้ก็เหมือนกับว่าเราประดิษฐ์คิดค้นความคิดอะไรบางอย่าง ความคิดนั้นถูกนำไปใช้ในสิ่งที่ชั่วร้าย คือระเบิดปรมณู ในที่นี้ จะพูดว่าชั่วร้ายก็ได้ จะพูดว่าสร้างสรรค์ก็ได้ นำไปใช้ต่อต้านกับความชั่วร้าย เพราะฉะนั้นมันเลยเป็นสิ่งที่ค่อนข้างจะขัดแย้งในตัวมันเอง ผมเชื่อว่าคนที่อยู่ในตำแหน่งที่ต้องเขียนจดหมายแบบนี้ คงจะไม่รู้สึกสนุกเท่าไหร่ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในทีมงาน Manhattan Project เป็นโปรเจ็คท์ ที่ขนาดใหญ่เข้าใจว่ารัฐ นิว เม็กซิโก ที่ไปสร้างใหญ่โตมากที่จะทดลองระเบิดปรมณู นักวิทยาศาสตร์อย่าง ผมเข้าใจว่า ฮอบเปนส์ ไฮเมอร์ เป็นหัวหน้านี้ก็คือ มีผลลัพธ์หลังจากนั้นคือ รู้สึกแย่ไปเลยที่เห็นเหตุการณ์ที่ ฮิโรชิมาและ นางาซากิ ตรงจุดนี้เป็นจุดที่ค่อนข้างจะเข้มข้นมากในชีวิตของเค้า มีความขัดแย้งสูง ในจุดนี้เป็นเรื่องของการเมือง รวมทั้งไปถึงสมัยที่ถูกเชิญเป็นประธานาธิบดีของอิสราเอล ท่านก็ปฎิเสธ ซึ่งน่าจะเป็นทางเลือกที่ถูกเพราะว่า บทบาทของนักวิทยาศาสตร์อาจจะช่วยโลกได้มากกว่าในบทบาทของนักการเมือง
ดร. พิเชษฐ
ถ้าจำไม่ผิดช่วงสงครามโลกครั้งที่สองหรือหลังจากนั้น ไอน์สไตน์ท่านเคยกล่าวไว้ว่า ถ้าเรามีสงครามโลกครั้งที่สาม ผมไม่รู้หรอกว่าเค้าจะต่อสู้กันด้วยอาวุธอะไร แต่ในสงครามโลกครั้งที่สี่ ผมมั่นใจว่าเค้าจะใช้ก้อนหินและท่อนไม้ต่อสู้กัน คล้ายๆกับว่ามันคงทำลายล้างกันหมดในสงครามโลกครั้งที่สาม ด้วยระเบิดปรมณู ซึ่งเป็นสิ่งที่เค้าได้มีส่วนคิดทฤษฎีสิ่งนี้ขึ้นมา ท่านอาจารย์สุทัศน์มีอะไรเพิ่มเติมอีกหรือไม่ครับ
ดร. สุทัศน์
ผมคิดว่าไอน์สไตน์ ตอนที่เขากำลังหลบหนีออกจากยุโรปในช่วงนาซีกำลังเรืองอำนาจ เขารู้ว่าวิธีจะหยุดนาซีได้ต้องใช้กำลัง เพราะฮิตเลอร์กำลังบ้า ไม่มีทาง เอ๊าซ์สวิสกำลังฆ่ายิวกันแหลกราน เขาต้องหนีออกไป ในปี 1939 นีล บอร์ห ภาพที่ นีล บอร์ห เขียนจดหมายไปบอกไอน์สไตน์ว่า ตอนนี้มี Lise meitner พบแล้วเวลา Split ยูเรเนียม มันจะปล่อยพลังงาน พลังงานปรมณูถูกเปิดเผยแล้ว ไอน์สไตน์ก็เลยตัดสินใจ เขาไม่รู้ว่า มันจะรุนแรงขนาดไหน เขาไม่รู้ว่าดอกเห็ดมันจะออกมาในระดับไหน แต่เค้ารู้ว่าสูตรของเขาถ้ามันออกทำได้ขึ้นมาจะมหาศาลมาก แล้วจะมีกำลังมาก ไอน์สไตน์ต้องการจะหยุดสงคราม อย่างที่คุณวินทร์บอกเราต้องการจะหยุดสงคราม วิทยาศาสตร์ใช้ในการหยุดสงคราม ตรงนั้นเป็นจุดดี เพราะว่าถ้าปล่อยให้ญี่ปุ่นฆ่ากันไม่รู้คนจะตายอีกกี่ล้าน ไอน์สไตน์เขียนจดหมายถึงรูสเวลท์ รูสเวลท์พอได้จดหมายก็เหมือนกับว่า พระเจ้าข้างบนสั่งเดินหน้า Go Ahead ลงโครงการแมนฮัทตัน เขาไม่รู้หรอกว่าระเบิดจะออกขนาดนั้น แต่พอเขาเห็นครับ เขาถึงกับตกตะลึง เขาคิดว่า เขาไม่ได้มีบทบาทในการทำระเบิดปรมณู เขาเรียกว่า Too Old เขาผ่านยอดเขามาแล้ว เรื่องนั้นเป็นเรื่องของ เฟอร์มี่ ของ ฮอบเปนส์ ไฮเมอร์ เค้าทำกัน ไอน์สไตน์ Clean ไม่ได้ไปยุ่ง นิ้วไม่ได้กดปุ่ม อย่าไปว่าเขา ที่เขาคิดนี่นะครับเอาไปใช้ในการสร้างปรมณู ไอน์สไตน์ก็เป็นคนรักสันติ เขาสังคมกับใครบ้าง เขาสังคมกับคานธี รู้จักมหาตมะ คานธี เขาติดต่อกัน เขารู้จักกับ เบอร์แคน ดรัสเซลล์ คนนี้ได้รับรางวัลโนเบลเหมือนกัน เขารักสันติมาก เขาสนับสนุนให้อิสราเอลมีสถานะเป็นรัฐของตัวเอง แต่แกไม่ยุ่งกับการเมือง เขาสมถะมาก จริงๆแล้วผมอยากจะเรียนเพิ่มเติมว่าเรามาฉลองความยิ่งใหญ่ของไอน์สไตน์ สาม Papers นั้นยังไม่จบงานที่ยิ่งใหญ่ ไปเลยได้หรือเปล่า พิเชษฐ
ดร. พิเชษฐ
ได้ครับ
ดร. สุทัศน์
การเสวนา .. ผมกลัวว่าอีกหนึ่งชั่วโมงพวกคุณไม่รู้ว่าไอน์สไตน์ยิ่งใหญ่อย่างไรแล้วพวกคุณกลับไป แค่นั้นทำแค่นั้นแล้วก็มาฉลองกัน 100 ปี อีก 10 ปีต่อมาไอน์สไตน์อธิบายว่าแรงโน้มถ่วงมันเกิดขึ้นได้อย่างไร สมัยก่อนพวกคุณเรียนหนังสือในโรงเรียนมัธยมจะรู้ว่าสสารดึงดูดกัน นิวตันบอก แรงผกผันกับระยะทางกำลังสอง ไม่มีใครบอกว่าทำไมถึงต้องดึงดูดกัน ทำไมแรงถึงผกผันกับระยะทางกำลังสอง ไอน์สไตน์เป็นคนตอบ ใช้ทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของเขา สัมพัทธภาพพิเศษใช้อธิบายในกรณีที่ผู้สังเกตเคลื่อนที่ด้วยความเร็วสม่ำเสมอ แต่ถ้าผู้สังเกตเคลื่อนที่ด้วยความเร็วไม่สม่ำเสมอ คือมีความเร่ง เคลื่อนที่แบบวงกลม เคลื่อนที่แบบยักหน้ายักหลัง ตีลังกาสิ่งต่างๆเหล่านี้ อธิบายไม่ได้ ไอน์สไตน์ประมวลขึ้นมา สร้างทฤษฎีสัมพัทธภาพ เขาใช้จินตนาการ ว่าเวลาเขาตกลิฟท์ เขาไร้น้ำหนัก เพราะฉะนั้นแรงโน้มถ่วงมันจะเกิดจากที่ระบบมีความเร่ง เขาคิดง่ายๆแบบนี้ โดยสร้างทฤษฎีสัมพัทธภาพ และทฤษฎีสัมพัทธภาพทั่วไปของเขาอธิบายจุดกำเนิดของจักรวาล เราไม่เคยรู้เลยว่าจักรวาลมาจากไหน แกแล็กซี่ต่างๆเป็นอย่างไร อนาคตเป็นอย่างไร ทำไมถึงอยู่กันตรงนี้ จักรวาลกำลังขยายตัวด้วยความเร่งไม่มีใครตอบได้ ต้องทฤษฎีของไอน์สไตน์ นั่นคือความยิ่งใหญ่ สมการจะบอกว่า Black Hole เกิดขึ้นได้อย่างไร คุณจะไปหาเพื่อนของคุณอีกจักรวาลหนึ่งได้อย่างไร มาจากสมการไอน์สไตน์คนเดียว เขาพบ เขาเป็นคนแรกที่นำทฤษฎีคนแรกไปใช้ในการอธิบายของแข็งด้วยความร้อนจำเพาะ ถ้าคุณเรียน หนังสือว่าทำไมความร้อนจำเพาะมันถึงเปลี่ยนถึงขนาดนั้น เขาเป็นคนอธิบายปรากฏการณ์ Bose Einstein Condensation ซึ่งอีกตั้ง 70 ปีกว่าจะเกิดขึ้น เขาทำนายปรากฏการณ์แสงเดินทางโค้งทางไหนใกล้ดาวฤกษ์ ทำนายไว้หมด คุณจะเห็นว่าเป็นผลงานของสมองของมนุษย์คนเดียว ตอนนี้เรามา Celebrate เรามาฉลองสมองของมนุษย์ สมองมนุษย์สามารถจะคิดของแบบนี้ได้ โดยที่ไม่มีหลักฐานในด้านการทดลอง นั่งอยู่ในห้องทำงาน มีปากกาด้ามหนึ่ง มีกระดาษแผ่นหนึ่ง แล้วอธิบายจักรวาล บุคคลคนนี้ควรจะฉลอง เราไม่ได้เจอคนแบบนี้บ่อยๆ เพราะหลายร้อยปีกว่าจะมีสักคนนึง เราจึงสมควรมาฉลองกัน เขาเป็นคนวางหลักการของเลเซอร์ด้วยเลเซอร์ที่คุณใช้กันอยู่ ที่คุณทำเลสิก เสแสก จริงๆแล้วมาจากไอน์สไตน์ เขาแตะไปหมด เขาปฏิวัติ ปฏิรูป เขาสร้างสมการ ถ้าคุณเรียนฟิสิกส์คุณต้องเจอเขา ถ้าไม่มีไอน์สไตน์ผมก็ไม่มีทางหากิน พูดจริงๆ ไม่รู้จะสอนอะไร อธิบายหมดเลย นั่งอยู่กับปากกา ดินสอ นั่นคือความยิ่งใหญ่ของคนคนนี้ ไม่เคยเบ่งด้วย เชิดใส่ไม่มีนะ เงียบ แก้ปัญหาให้เด็กเล็กๆ เด็กก็ไม่รู้หรอกว่ามายุ่งกับศาสตราจารย์ ระดับโลก ทำการบ้านให้ นี่คือเอกลักษณ์ของนักวิทยาศาสตร์ติดดิน คุยกับเด็กก็ได้ คุยกับจักรพรรดิก็ได้ อย่างที่ญี่ปุ่นต้องดูพิธีกร ล้วงลึกมากไป เดี๋ยวพิเชษฐ ไม่ได้ถาม เขาเคยไปเที่ยวที่ญี่ปุ่น ไม่มีใครสนใจจักรพรรดิฮิโรฮิโต้หรอก เค้าสนใจไอน์สไตน์กัน
ดร. พิเชษฐ
ถามครับว่า ฟังมาหลายเรื่องเหลือเกินที่ไอน์สไตน์ทำมีเรื่องไหนที่ไอน์สไตน์ลงมือทดลองด้วยตัวเองไม๊ครับ
ดร. สุทัศน์
ไอน์สไตน์ไม่ได้ลงมือ แกเป็นนักทฤษฎี นักทฤษฎีเค้ามีจุดด้อยหนึ่งคือว่าเกลียดมหาเกลียดการทดลอง พุดไปแล้วบางคนสมองมันไม่เวิร์ก บางคนชอบใช้ปากกากับดินสอกับกระดาษ แต่ไอน์สไตน์ติดต่อกับนักทดลอง เขาใช้ความคิดของนักทดลอง เขาจะเป็นคนนำเสนอให้ทุกๆคน เขาเป็นคนแนะนำ .. พวกคุณไม่รู้จัก ไม่จำเป็นต้องรู้จัก คนสมัยก่อนเค้าไม่รู้ว่าเอ็กซเรย์ (X-Ray) คืออะไร ไอน์สไตน์บอกว่าคุณลองผ่านเอ็กซเรย์เข้าไปในผลึกแล้วมันจะแสดงปรากฏการณ์เลี้ยวเบน เขาเป็นคนคิด เป็นคนสั่งให้คนอื่นทำ ไม่เหมือนเฟอร์มี่ เฟอร์มี่ ทำได้สองแบบ แต่สมัยนี้ต้องแบบมีเส้นแบ่งครึ่งไม่มีใครเก่งทั้งหมด คนเราจะต้องบอกว่าสิ่งที่เขาทำนายไว้ แล้วมันจริง ไม่ใช่ทำนายแบบภิเภก ไม่ใช่ไปทำนายแบบพวกที่อยู่ข้างสนามหลวง เอาดวงลัคนาอะไรมาพูด อย่างนั้นไม่น่าเชื่อถือ มันจะบอกหลักการของฟิสิกส์ มันจะทำนายเลย แล้วก็เห็นจริงๆ นี่คือความอัศจรรย์ของวิชาการ


Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
|
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ รับรองและสนับสนุนโดย |
![]() สสวท. |
![]() มูลนิธิ พสวท. |
![]() พสวท. |