<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/32374" type="text/javascript"></script>

ทุกข์และความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ จะให้พูดเรื่องอะไรเป็นเรื่องแรก ถ้าเรื่องศีล ป่วยการไม่ใช่ตัวปัญหา การศึกษาพุทธศาสนาจะต้องพูดเรื่องทุกข์เป็นคำแรก เพราะปัญหามันอยู่ที่นั้น คำนวณใคร่ครวญ ดูสังเกตดูปัญหาทั้งหมดทั้งสิ้นทั้งโลก ปัญหามันอยู่ที่ปัญหานั้นแหละ และปัญหาก็คือความทุกข์ ที่เราทนไม่ไ ผู้เขียน: ท่านพุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 13,364 ครั้ง post ครั้งแรก: Sat 25 August 2007, 5:03 pm ปรับปรุงล่าสุด: Thu 6 September 2007, 9:52 am อยู่ในส่วน: พักผ่อนหย่อนใจ, บุคคลสำคัญ, ปรัชญา

จะให้พูดเรื่องอะไรเป็นเรื่องแรก ถ้าเรื่องศีล ป่วยการไม่ใช่ตัวปัญหา การศึกษาพุทธศาสนาจะต้องพูดเรื่องทุกข์เป็นคำแรก เพราะปัญหามันอยู่ที่นั้น คำนวณใคร่ครวญ ดูสังเกตดูปัญหาทั้งหมดทั้งสิ้นทั้งโลก ปัญหามันอยู่ที่ปัญหานั้นแหละ และปัญหาก็คือความทุกข์ ที่เราทนไม่ได้ ถ้าเราทนได้ก็ไม่เป็นปัญหา








เดี๋ยวนี้สิ่งที่ทนอยู่ไม่ได้ก็ต้องจัดการนั้นคือปัญหา ถ้าเราไม่มีความทุกข์ก็ไม่ต้องทำอะไร ไม่ต้องขนฝายเกี่ยวกับธรรมะหรือศาสนานี้เลย เรื่องทางโลกก็เหมือนกัน ถ้ามันไม่เกี่ยวกับปัญหาความทุกข์มันก็ไม่ต้องทำอะไร เดี๋ยวนี้มันก็ไม่มีจะกิน ไม่มีจะใช้มันจะตายเป็นต้น เป็นปัญหาและก็ต้องจัดการกับปัญหาแบบโลก ๆ ไม่มีกินไม่มีใช้ เรื่องธรรมะเป็นเรื่องสูงขึ้นไปปัญหาก็คือว่าไม่ต้องเป็นทุกข์ แม้ว่าจะมีกินมีใช้หมดทุกข์ไปในส่วนหนึ่ง แล้วยังมีอีกส่วนหนึ่ง ที่มันยังเป็นความทุกข์ ทางจิตใจนี้ก็เป็นปัญหาที่ ๒

ปัญหาที่ ๑ คือจะทำอย่างไรให้มีกินมีใช้ ให้รอดตายนี้เราไม่พูดกันหรอก ทางวัดวาทางศาสนา นั้นไม่ต้องพูดว่าจะมีอะไรกินอะไรใช้ไม่ต้องพูด พูดแต่ปัญหาที่ 2 มีกินมีใช้แล้วมีความทุกข์อะไรบ้าง ที่นี้มันก็จะไปถึงเรื่องที่จะดับทุกข์ ไปถึงเรื่องที่จะดับทุกข์ มันก็คือไปธรรมะปฏิบัติต่าง ๆ ตั้งแต่ศีลขึ้นไป สมาธิขึ้นไป ปัญหาขึ้นไป บุคคลที่เกี่ยวข้องคือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์


เดี๋ยวนี้เราชอบพูดกันในเรื่อง พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ กันในเรื่องแรก ที่จริงจะต้องพูดเรื่องศีลสมาธิปัญญาก่อน เพราะมันดับทุกข์โดยตรง พูดเรื่องทุกข์และสิ่งที่จะดับทุกข์ และจะพูดเรื่องที่เกี่ยวข้องกัน นี้ก็ควรจะรู้ไว้ว่าเราทำแต่เป็นพิธี เป็นประเพณีเป็นพิธี เรื่องแรกสิ่งแรกที่จะพูดถึงก็คือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ แต่ถ้าเป็นพระพุทธกาลนั้นก็ไม่มีโอกาสพูดเรื่อง พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ก่อนเรื่องอื่น


ถ้าจะพูดเรื่องปัญหามีปัญหามาเฝ้าพระพุทธเจ้าจะถามปัญหา และก็ชี้แจ้งปัญหาต่าง ๆ จนเข้าใจจนเข้าใจทั่วถึงจนพอใจแล้วคนนั้นก็จะประกาศมาว่าขอนับถือ พระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์มาทีหลัง ถ้าบางคนได้ฟังธรรมะเต็มที่สุดได้เป็นพระอรหันต์ เหตุที่ตรงนั้น วันนี้ก็เลยไม่ได้พูดเรื่องพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ ไม่ได้ฟังคำนี้ เรื่องอะไรก่อนเรื่องอะไรหลัง นั้นไม่สำคัญ


แต่ที่นี้ที่พระพุทธเจ้าตรัสยืนยันเองว่าเราพูดแต่เรื่องทุกข์เรื่องดับทุกข์ แต่ก่อนก็ดีเดี๋ยวนี้ก็ดีที่จะพูดต่อไปนี้ก็ดี เราพูดแต่เรื่องทุกข์ กับความดับไม่เหลือทุกข์ นั้นจึงต้องพูดเรื่องทุกข์กันให้เป็นที่แน่นอน พระธรรม หรือพระสงฆ์ เป็นที่รู้กันว่า พระพุทธเจ้าทรงสอนเรื่องดับทุกข์ พระธรรมคือคำสอนเรื่องดับทุกข์ พระสงฆ์คือผู้ปฏิบัติ และดับทุกข์ เป็นเรื่องที่ประกาศทีหลัง ก็ขอนับถือพระพุทธ พระธรรม พระสงฆ์ แต่วันนี้เป็นต้นไปและตลอดชีวิต


ที่นี้จะมาดูที่ว่าจะดับทุกข์นั้น ธรรมะที่จะดับทุกข์ก็จากไว้เป็น ศีล สมาธิ ปัญญา แต่คำนี้ไม่เคยจะใช้ เพราะว่าอะไรจะเป็นเรื่องดับทุกข์นั้นคำแรกที่พระองค์ จะตรัสก็คือ อทัณกีกะมรรค คือดับทุกข์ มรรคมีองค์ 8 ก็มีศีลร่วมอยู่ในนั้นด้วย ส่วนหนึ่งดับทุกข์และถ้าไม่ตรัสคำว่า อทัณกีกะมรรค ก็มีคำอื่นตรัสแทนกัน สมถะวิปัสสนา คือเครื่องดับทุกข์ ไม่เอยถึงศีลเลย เพราะศีลมันร่วมอยู่ในสมถะนั่นเอง สมถะคือความสงบใจ วิปัสสนาคือการเห็นแจ้ง ของจิตที่มันสงบแล้ว ถ้าพูดอย่างนี้ก็ให้ร่วมศีลอยู่ในสมถะ


ถ้าพูดกันอย่างอทัณกีกะก็ขอให้รู้ว่าศีลนั้นร่วมอยู่ในองค์มรรค ทั้งใน 3 พระองค์ ใน 8 องค์ นี้ขอให้เป็นที่ยุติว่า เรื่องที่จะพูดกันเรื่องแรกคำแรกนั้นคือเรื่องทุกข์เรื่องความทุกข์ แล้วจึงพูดเรื่องความดับทุกข์ ที่นี้ความทุกข์มันแบ่งแยกเป็น 2 ตอน ด้วยเหตุที่เกิดทุกข์ตอนหนึ่งด้วย เมื่อพูดถึงความทุกข์ต้องพูดถึงเหตุที่ทำให้เกิดทุกข์ ที่นี้มาพูดถึงความดับไม่เหลือแห่งทุกข์ ต้องพูดถึงเหตุนั้นแหละ เหตุที่ทำให้ดับไม่เหลือแห่งทุกข์ นั้นแหละคืออริยมรรค มีองค์ 8 ความดับทุกข์ คือความไม่มีทุกข์ นี้เขาเรียกว่า ทุกข์นิโรจ

---

บทความอื่น

บทความแนะนำ

Blog แนะนำ

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน