<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/32375" type="text/javascript"></script>

จิตวิทยากับพุทธศาสตร์ ท่านสาธุชนทั้งหลาย โดยเฉพาะที่เป็นครู ที่มีหน้าที่ของครู อาตมาขอแสดงความยินดีเป็นสิ่งแรกที่ท่านทั้งหลายได้มาสู่สถานที่นี้ในลักษณะอย่างนี้ เพื่อขวนขวายหาวิธีที่จะดำเนินกิจการในหน้าที่ของตนของตนให้ลุล่วงไปด้วยดี โดยเฉพาะหน้าที่สูงสุดของผู้เป็นครู ผู้จะเปิดป ผู้เขียน: ท่านพุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 9,923 ครั้ง post ครั้งแรก: Sat 25 August 2007, 7:15 pm ปรับปรุงล่าสุด: Wed 28 November 2007, 9:55 am อยู่ในส่วน: พักผ่อนหย่อนใจ, บุคคลสำคัญ, บุคคลสำคัญไทย, ปรัชญา

ได้มีการกำหนดหัวข้อให้บรรยายไว้ว่า จิตวิทยากับพุทธศาสตร์ มีสองชื่อ หรือสองเรื่อง พูดเพียงเท่านี้มันก็ดูงง หรือชอบกลอยู่เหมือนกัน ปัญหามันเกิดขึ้นเพราะว่าเรามีคำพูด หรือใช้คำพูดคำเดียวกันซึ่งมีความหมายไม่เหมือนกัน คำพูดคำเดียวกันคนหนึ่งหรือพวกนึงมีความหมายอย่างนึง พวกนึงอีกอย่างนึง บางทีถึงกับเป็นความหมายที่เพี้ยนไปก็มี ตรงกันข้าม เป็นความหมายที่ผิดจากความเป็นจริงก็มี






ขอได้ให้โอกาสพิจารณาใคร่ครวญกันให้ดีๆ ว่าคำพูดบัญญัติที่ใช้กันอยู่นี่ทำให้เกิดปัญหามาก ไม่รู้จะเป็นกันทุกชาติทุกภาษา ที่คำบัญญัติขึ้นโดยคนบางคน ซึ่งหลายคนจะไม่เห็นด้วยก็ได้ บัญญัติขึ้นโดยบางคนเท่าที่เขารู้จัก เขารู้อย่างไรเท่าไรเขาก็บัญญัติเท่านั้น แต่แล้วมันมีความไม่ถูกต้อง หรือไม่ตรงตามความเป็นจริง มันก็มีอยู่มาก โดยเฉพาะในภาษาไทยเรา มีคำอยู่คำนึงที่ทำให้เกิดปัญหายุ่งยากมากที่สุด คือคำว่า ปรัชญา กับคำว่า Philosophy คำว่า Philosophy ของฝรั่งนั้นไม่ใช่คำว่าปรัชญาของอินเดีย


คำว่าปรัชญาของอินเดียนั้นคือความรู้หรือปัญญาที่ถึงที่สุดเด็ดขาดไปแล้ว ส่วนคำว่า Philosophy นั้นยังไม่เด็ดขาด ยังค้นคว้าหาอยู่ ยังคลำอยู่ ยังไม่มีจุดจบ หรือจุดสุดท้าย มันไม่ใช่สิ่งเดียวกัน พวกนักภาษาในอินเดีย เขายืนยันว่าคำว่า philosophy นั้นตรงกับคำว่าทัศนะ

ทัศนะในภาษาสันสกฤษ ไม่ใช่ตรงกับคำว่าปรัชญา ที่เราเอามาให้มันเป็นคำตรงกันอย่างนี้เวลาพูดมันก็ลำบาก ที่เรามาพูดกันว่าปรัชญาเป็นคุ้งเป็นแควแต่จริงๆ เป็นทัศนะ เอาทัศนะที่ยังเป็นที่ตั้งแห่งการถกเถียง คือสงสัยไปใช้กับปรัชญาซึ่งเป็นความรู้ที่เด็ดขาดเฉียบขาดลงไปแล้ว อาตมาเองก็ลำบากใช้คำนี้อยู่ตลอดเวลาเหมือนกัน บางที่ก็เผลอไปใช้คำว่าปรัชญา ก็ปรัชญาอย่าง philosophy นั้นมันต้องเป็นอย่างนี้ ไม่ใช่ปรัชญาอย่างความหมายของคำว่าว่าปรัชญา นี่เป็นเพียงตัวอย่าง ที่ความยากลำบากของเรามันอยู่ตรงที่การพูด บัญญัติขึ้นใช้ให้มีความหมายไม่เป็นที่รับรองต้องกันได้หรือตรงกับความจริงระหว่างชาติ เป็นต้น ขอให้ประจักษ์

แม้คำว่าจิตวิทยาและคำว่าพุทธศาสตร์ก็อยู่ในภาวะนี้ อย่างแน่นอนอย่างนี้ เพราะฉะนั้นเราจะต้องหาทางให้เกิดความรู้ความเข้าใจอันถูกต้อง จึงเป็นความหมายที่แท้จริงของคำๆนั้น คำว่าจิตวิทยากับคำว่าพุทธศาสตร์มันมีอ้างอิงจำกัดความอยู่ที่ตรงไหน ขอให้สังเกต ใคร่ครวญ พิจารณากันต่อไป อาตมาก็ไม่แน่ใจว่ามันจะถูกต้อง แต่ก็ขอแถลงไปตามที่มีความเข้าใจ โดยตั้งความหวังว่าเราจะถือเอาประโยชน์จากสิ่งที่เรียกว่าจิตวิทยา และสิ่งที่เรียกว่าพุทธศาสตร์นั้น ได้มากเท่าไหร่ และเป็นประโยชน์ที่สุดได้อย่างไร

ในชั้นแรกก็จะปรารภกันถึงคำคำแรกก่อน ก็คือคำว่าจิตวิทยา จิตวิทยาแปลด้วยกำปั้นทุบดินก็วิทยาว่าด้วยจิต แต่มันมีมากแง่มากมุม มาก มาก ยากที่จะประมวลออกมาให้หมดได้ เราก็ควรจะพิจารณากันถึงสิ่งที่เรียกว่าจิต ให้มากที่สุด

---

บทความอื่น

บทความแนะนำ

Blog แนะนำ

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน