<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/32375" type="text/javascript"></script>

จิตวิทยากับพุทธศาสตร์ ท่านสาธุชนทั้งหลาย โดยเฉพาะที่เป็นครู ที่มีหน้าที่ของครู อาตมาขอแสดงความยินดีเป็นสิ่งแรกที่ท่านทั้งหลายได้มาสู่สถานที่นี้ในลักษณะอย่างนี้ เพื่อขวนขวายหาวิธีที่จะดำเนินกิจการในหน้าที่ของตนของตนให้ลุล่วงไปด้วยดี โดยเฉพาะหน้าที่สูงสุดของผู้เป็นครู ผู้จะเปิดป ผู้เขียน: ท่านพุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 10,040 ครั้ง post ครั้งแรก: Sat 25 August 2007, 7:15 pm ปรับปรุงล่าสุด: Wed 28 November 2007, 9:55 am อยู่ในส่วน: พักผ่อนหย่อนใจ, บุคคลสำคัญ, บุคคลสำคัญไทย, ปรัชญา

นี้มันก็เท่ากับมีพุทธพืชอยู่แล้วในชีวิตทุกชีวิต เราควรจะรู้จักมัน แล้วก็ เพาะปลูก ปลูก รดน้ำ พรวนดิน ด้วยสิ่งที่เรียกว่าภาวนา โดยเฉพาะจิตภาวนาคือการเพาะปลูกพุทธพืชให้กลายเป็นต้นไม้แห่งพุทธขึ้นมา พุทธพืชนี้มีอยู่แล้วในทุกคน แต่มันต้องเพาะปลูก ของบางคนไม่ได้เพาะปลูกเลย ปล่อยให้มันงอกไปตามบุญตามกรรม มันเลยกลายเป็นฝ่ายกิเลสไปเสียไม่มาเป็นฝ่ายโคทิอย่างนี้อันตราย

ถ้าควบคุมให้ดี ควบคุมให้ดีมันก็เอียงมาเป็นฝ่ายโคทิ เป็นพุทธขึ้นมา ดูดีๆ ว่าสัญชาตญาณนั้นมันมีสองชนิด ฝ่ายหนึ่งมันเอียงไปทางกิเลส ฝ่ายนึงเอียงไปทางพุทธ ถ้าเอียงไปทางพุทธก็สำเร็จประโยชน์ตรงตามที่เราต้องการ นี่คงจะพอแล้วมั้งที่เราจะค้นหาความหมายที่แท้จริงของคำว่าพุทธศาสตร์








ท่านทั้งหลายเสนอหัวข้อขึ้นมาว่าพุทธศาสตร์ ต้องการจะรู้เรื่องพุทธศาสตร์ หรือต้องการจะใช้พุทธศาสตร์ให้เป็นประโยชน์ อาตมาก็ขอร้องว่าจากคำเหล่านี้ พุทธศาสตร์ พุทธวิทยา พุทธพจน์ พุทธธรรม พุทธลัทธิ พุทธลักษณะ พุทธพีชะ พุทธภาวะ ให้ได้ความจริง คุณค่าหรือความหมาย จากคำแต่ละคำ ละคำเหล่านั้นทุกคำออกมา เช่นเอาแก่นสานออกมาทำให้เป็นพุทธศาตรา พุทธศาตรา ถือไว้ในมือแล้วก็ตัดปัญหาได้ทุกอย่าง ขอได้โปรดพิจารณา ทีนี้ก็อยากจะดู อยากจะขอให้ดูต่อไป อีกแง่นึงว่าตัวแท้ของพุทธศาสนามีลักษณะเป็นวิทยาศาสตร์ นี่มันก็มีปัญหาอีกแหละ


ถ้าเราให้ความหมายของคำว่าวิทยาศาสตร์ต่างๆ กัน ไม่ตรงกันไม่เท่ากัน ก็วิทยาศาสตร์มีความหมายกว่างเกินกว่าที่จะลูกๆ เด็กๆ เขาจะเข้าใจได้ พออาตมาเอ่ยคำนี้ขึ้นมาว่าพุทธศาสนาเป็นวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่ philosophy และไม่ใช่อย่างอื่น ก็มีคนด่า ด่าอย่างว่าเป็นคนโง่ เขาก็หาว่าฟิสิกส์ เคมีไหนก็เป็นพุทธศาสน์ เป็นพุทธศาสน์กันหมด วิทยาศาสตร์ที่เด็กเรียนในโรงเรียนเป็นพุทธศาสนาไปหมด มันไม่ใช่ความหมายอย่างนั้น มันไม่ได้มีความหมายอย่างนั้น มันหมายถึงหลักเกณฑ์หรือวิธีการอย่างพุทธ อย่างวิทยาศาสตร์ แล้วก็ขอพูดต่อว่าพุทธศาสนาเป็นวิทยาศาสตร์อย่างน้อยก็มีวิธีการที่จะเข้าถึงอย่างวิทยาศาสตร์ ไม่ใช่ philosophy วิทยาศาสตร์นั้นต้องมีของจริงไม่ใช่สมมติฐาน เป็นของจริงมาวางอยู่ตรงหน้า จากที่พิสูจน์ ทดลอง ค้นคว้า พบมูลเหตุ พบทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกัน แล้วก็จัดการไปอย่างนี้เป็นวิทยาศาสตร์ ถ้าต้องใช้ความเชื่อหรือสมมติฐานหรืออื่นๆ มาเป็นวัตถุแล้วมันใช้ไม่ได้ มันไม่เป็นพุทธศาสนา มันเป็น philosophy หรือเป็นอะไรไป คำว่าวิทยาศาสตร์ก็มีทั้งทางรูป ทางวัตถุ ทั้งทางจิตใจ ทางนามธรรม ทางสติปัญญา กระทั่งถึงความว่าง ความว่างยังเป็นวิทยาศาสตร์


แต่ถึงอย่างไรก็ดี พุทธศาสนาอาจจะเอาไปพูดให้เป็นปรัชญา ก็ได้ เป็น philosophy ก็ได้ เป็น logic ก็ได้ เป็นอะไรอะไรก็ได้ที่เขานิยมกันได้ทั้งนั้นแหละ ก็ขอให้รู้ว่าโดยเนื้อแท้ตัวแท้มันเป็นวิทยาศาสตร์ แต่ก็มีส่วนที่จะเอาไปทำเป็นอะไรก็ได้ จนเอาไปทำเป็นไสยศาสตร์ เดี๋ยวนี้พุทธศาสนาเป็นไสยศาสตร์เสียมาก น่าเศร้า มันทำโดยไม่เจตนาก็ได้ เช่นว่าที่บูชาพระพุทธรูปสำคัญ ๆ น่ะมันประดับประดาด้วยงาช้าง ด้วยอะไรต่างๆ อะไรก็ไม่รู้มากมายเต็มไปหมด พอเด็กๆ เข้าไปในสถานที่นั้นก็รู้สึกว่าแหม พระพุทธเจ้าอยู่ในสภาพอย่างนี้ พระพุทธเจ้าอยู่ท่ามกลางสิ่งแวดล้อมอย่างนี้ กลายเป็นสิ่งศักดิ์สิทธิ์ กลายเป็นอะไรไปทางโน้น กลายเป็นไสยศาสตร์


แล้วก็มาอ้อนวอนพระพุทธรูปอะไรให้เด็กเห็น เด็กก็เห็นพระพุทธเจ้าเป็นผู้ประทานสิ่งวิเศษ ศักดิ์สิทธิ์เป็นไสยศาสตร์ เป็นแบบไสยศาสตร์ พุทธศาสนาก้ได้กลายเป็นไสยศาสตร์ พระพุทธรูปที่ไม่เคยมี ครั้งพุทธกาล หกร้อยปีหลังก็ไม่เคยมีเพิ่งมีก็เตลิดไปเป็นเรื่องของไสยศาสตร์ นี่ก็แปลว่าจะเอาไปทำเป็นไสยศาสตร์ก็ยังได้ แต่เนื้อแท้ต้องเป็นวิทยาศาสตร์ เหตุผลโดยตรงกับการที่เหตุจะเข้าไปถึงผล

---

บทความอื่น

บทความแนะนำ

Blog แนะนำ

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน