<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/32665" type="text/javascript"></script>

การเก็บความโกธรใส่ยุ้งฉาง ผมจะกล่าวโดยหัวข้อว่าการเก็บความโกธรใส่ยุ้งฉาง ทำความเข้าใจตลอดเวลาว่าเรากำลังพูดถึงเรื่องที่ได้กล่าวเป็นหัวข้อย่อๆมาแล้วในการบรรยายครั้งแรก ว่าผู้ที่ได้ลาบวชชั่วขณะนี้ควรจะรับอะไร เก็บกับออกไปให้ได้เท่าที่จะมากได้ และเป็นประโยชน์ให้มากเท่าที่จะมากได้ ผู้เขียน: ท่าน พุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 24,454 ครั้ง post ครั้งแรก: Tue 18 September 2007, 5:14 pm ปรับปรุงล่าสุด: Thu 27 December 2007, 2:30 pm อยู่ในส่วน: บุคคลสำคัญ, บุคคลสำคัญไทย, ปรัชญา

มันก็มีบาลี ยังกุฎโฑ กุปโรเทติ สุขรังวิญทุขก์กรัง ที่ทำยากจะกลายเป็นทำง่าย เมื่อคนโกธร ต้องการประทุษร้าย จะทำชั่ว สิ่งที่ทำยากก็จะกลายเป็นสิ่งที่ทำง่าย นี่อย่าเห็นเป็นเรื่องเล็กน้อย ถ้าความจริงข้อนี่มันกระจ่างแจ้งอยู่ในใจ คนเราจะไม่อาจเกิดความโกธร หรือทำอะไรด้วยความโกธร นั้นควรจะมองเห็นอันตรายอยู่เสมอ นี่เป็นตัวอย่างที่เพียงพอแล้วหรือว่าจะมีโทษอีกอย่างอื่นมาสรุปในหัวข้อที่กล่าวมานี่ได้ทั้งนั้นเลย ทบทวนพอโกธรขึ้นมา ไอศาสตร์ทั้งหลายก็กลายเป็นมิใช่ศาสตร์ จะนำมาซึ่งเคราะร้ายและกรี เป็นกฎและควรสลับความดีเอาความโกธรไว้ ไม่เห็นแก่ความดีกระทั่งฆ่ามารดาก็ได้ ไม่เห็นอัฎไม่เห็นธรรม ความเลวที่ทำยากจะกลายเป็นสิ่งที่ทำง่าย มีอันตรายที่น่ากลัว 2 สิ่งเรียกว่าความโกธร เอาที่นี้มาดูต่อไป ทุกข์เสน่ห์ เสน่ห์ถึงความโกธร ผมพูดคำอย่างนี้







ด้วยความมุ่งหมาย 2 อย่างเพื่อให้รู้จักคำที่ท่านใช้ในภาษาธรรมะหรือภาษาบาลีว่าท่านใช้กันอย่างไร เพื่อให้รู้จักจำเอาไปใช้ เพิ่มคำที่เรารู้ให้มันมากขึ้น ให้รู้ว่าท่านใช้คำที่มีความหมายลึกหรือรวบเอาความหมายไว้ได้ลึก ถึงเรียกว่าเสน่ห์ อัฎสาฑะ บาลีเรียกว่าอัฎสาฑะ ทุกสิ่งมันมีอัฎสาฑะไม่มากก็น้อย นั้นคือเสน่ห์ที่จะดึงเราไปเป็นทาส เป็นบ่าวหรือเป็นผู้กระทำ นี่ความโกธรมีเสน่ห์ ก็เพราะมันเป็นความอร่อยของคนโง่ เป็นของอร่อยชอบอกชอบใจของคนด้อยปัญญา มีบาลีว่า โกโฑทุปเมฑะโคจโร ความโกธรเป็นโคจรของคนด้อยปัญญา ทุปเมฑะ แปลว่ามีปัญญาชั่ว ปัญญาทราม ด้อยปัญญา โคจรเป็นที่อร่อยที่พอใจ ที่ไม่อยากจะไปหา อยากไปกิน อยากไปอยู่อย่างนั้นเรียกว่าโคจร เหมือนกับทุ่งนา อันเป็นที่พอใจของวัว ของควาย เมื่อไปทุ่งนามันได้กินหญ้าแล้วมันอร่อย นี่คำว่าโคจรมีความหมายอย่างนั้น



ใช้ได้ในกรณีทั้งหลายที่มันชอบไปหา ชอบไปกิน ชอบไปเสษคบ นี่ความโกธรเป็นโคจรของคนด้อยปัญญา ก็พูดได้เพียงว่าคนโง่เท่านั้นที่ชอบโกธร ถ้าคนที่มีปัญญามันไม่ชอบโกธร ไอ้ชอบโกธรเพราะว่ามันอร่อย เมื่อมันกำลังโกธรอยู่มันรู้สึกรสอร่อย ยังงี่เรียกว่า อัฎสาฑะของความโกธร คนอื่นเขาโกธรบ่อยๆ เขาก็รู้สึกอร่อยแล้วก็ติดในรสอร่อยของการได้โกธร ได้ด่า ได้ตี งั้นคนจึงชอบด่าคน ชอบตีคน ในสมัยที่มันมีทาส มันกระทำแก่คนที่เป็นทาสได้ตามต้องการ มันตีมันด่ากับพวกทาส มันอร่อยแก่จิตใจของนาย อัฎสาฑะคือความโกธร เสน่ห์ของความโกธร



ที่นี้โกธรเสร็จแล้วมันจึงจะแผดเผาเหมือนว่ามันโกธรอยู่ น้ำตาลมันหวานอร่อยพอโกธรเสร็จแล้วมันกลายเป็นยาพิษ มันจึงมีอาการอร่อยเบื้องต้นข่มขื่นที่หลัง ก็มีบาลีว่า ปัจฉาโสตวิปะเตโคเท ภายหลังเมื่อความโกธรหมดไปแล้วอัคคิคัฒโทวกัปติ ย่อมเดือดร้อนเหมือนถูกไฟไหม้ เมื่อโกธรนั้น ถ้าว่าให้สนุก อร่อย พอความโกธรไปหมดแล้วนึกขึ้นมาได้ที่นี้เหมือนกับถูกไฟไหม้ไฟเผาที่เดียวมีความร้อนใจ นี่ก็แสดงว่าความโกธรมีรสอร่อยถ้าในตอนต้น เป็นอัฎสาฑะ นั้นเองจำคำว่าเสน่ห์หรือคำว่าอัฎสาฑะไว้เมื่อศึกษาตลอดเวลา ระวังทุกอย่างมันมีอัฎสาฑะแม้แต่ความชั่ว ความเลว แม้แต่อะไรก็ตาม มันมีอัฎสาฑะที่จะดึงคนไปหา ดึงคนไปทำ จึงเรียกว่าเหมือนกับเหยื่อล่ออัฎสาฑะ ทำหน้าที่เหมือนกับเหยื่อล่อ



แต่ตัวมันแปลว่าความอร่อย นั้นจึงต้องระวังเพราะว่าความโกธรมันก็มีเสน่ห์และเราหลงเสน่ห์มันเข้า ก็กลายเป็นคนชอบโกธร แล้วพอไปโกธรเข้าบ่อยๆ กลายเป็นนิสัยโกธรง่ายและโกธรเร็วแก้ยาก ที่นี้จะดูความไอความเร้นลับหรือข้อเร้นลับของความโกธรอีกแง่หนึ่ง คือว่าถ้าพอโกธรเข้าแล้วมันก็มืด ธรรมดามันก็สว่าง เมื่อเราใจคอเราปกติอยู่อย่างนี้ มันก็เหมือนอยู่ในโลกที่สว่าง พอโกธรขึ้นมาก็เหมือนกับอยู่ในโลกที่มันมืดแล้วมันมืดยิ่งกว่าความมืดมืดไม่มีแสงแดดแสงไฟ นี่ก็เป็นข้อเร้นลับของสิ่งที่เรียกว่าความโกธรที่เราไม่ค่อยจะสังเกตหรือไม่ดูให้ดี



ถ้ามองเห็นเราก็จะสะดุ้งพอกลัวความโกธรเพราะมันทำให้มืดมืด แล้วมันทำอะไรได้ในทางผิดไม่ยกเว้น มีบาลีว่า อัณฑะตะมังกธาคะหุติ ยังโกโฑสหเตณกรัง พุทธภาษิตยังงี่ไปหาดูได้ในแบบเรียนในโรงเรียน ณ ธรรม ความโกธรย่อมครอบงำซึ่งบุคคลใด ความมืดเหมือนความบอด ย่อมมีแก่บุคคลนั้นในเวลานั้น ให้ใช้คำว่าอัณฑะตะรัง มืดเหมือนกับตาบอดจึงมืดเหมือนกับกลางคืน คนตาบอดจะไม่เห็นอะไรเลยแม้กลางวันและกลางคืน ถ้าความมืดในกลางคืน ถ้าคนตาดียังพอมองเห็นก็ดูกลางคืนมันมืดยังพอมีดาวมีอะไรบ้าง ก็ยังจะพอไปมองเห็นหรือไม่ได้มืดสนิทเพราะมันมีแสงสะท้อนของดวงอาทิตย์ ของอะไรต่างๆในเวลามืด มืดยังพอไปได้



โดยเฉพาะสัตว์บางชนิดก็ยังพอไปได้ แต่ตาบอดมันยิ่งกว่านั้น มันมืดยิ่งกว่านั้น มันมืดเหมือนกับตาบอดนำไปใช้สำหรับคนโกธร ที่นี่อีกประโยคหนึ่งก็พูดกลับกันว่า ไม่มีแสงสว่างสำหรับคนโกธร โกเฑ ณ อภิภูตัป ณ ทีปัง โฑตทิอิงจนัง ทีปัง ประทีป ดวงประทีป แม้แต่สักนิดหนึ่งก็ไม่มีสำหรับคนที่โกธรแล้ว ถูกความโกธรครอบงำ แต่ถ้าแบบเรียน ณ ธรรมใหม่ ทีปังแปลว่าที่พึ่ง ผมแปลตามที่ผมเห็นชอบ ที่พึ่งไม่มีสำหรับคนโกธรคำว่า ทีปะ แปลว่าที่พึ่งก็ได้และแปลว่า แสงสว่างก็ได้ แสงสว่างไม่มีแม้แต่นิดเดียวสำหรับคนโกธร

---

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน