คุณยังไม่ได้ Log in | สมัครสมาชิก ฟรี
กลับหน้าแรก วิชาการ.คอม
<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/32803" type="text/javascript"></script>
การศึกษาเพื่อรู้และมีธรรมะสำหรับความเป็นมนุษย์
นักเรียนและนักศึกษาทั้งหลายในขั้นแรกนี้ขอแสดงความยินดีแก่เธอทั้งหลายเป็นที่ประจักษ์ว่าเธอได้เลือกเอาวิชาพุทธศาสนาเป็นวิชาเลือกเพื่อนของเราจำนวนหนึ่งหรือจำนวนมากไม่เลือกเราเลือกเพื่อศึกษาวิชาพุทธศาสนาข้อนี้จะมีผลดีอย่างไรต้องทำให้เป็นที่ประจักษ์เราจะต้องพิ
ผู้เขียน: ท่านพุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 44,146 ครั้ง
post ครั้งแรก: Wed 26 September 2007, 3:35 pm ปรับปรุงล่าสุด: Tue 18 December 2007, 10:37 am

หน้าที่ 7 - สติและปัญญา
เราฝึกความรู้แจ้ง มีความรู้ ความมีสติ ให้รู้พอ ให้เร็วพอ ให้มากพอ เมื่อกระทบความรู้สึกอารมณ์ทาง ตา หู จมูก ลิ้น กายใจ สติมาทัน ความรู้กะทันหัน เราก็สามารถควบคุมได้ มันไม่เกิดตัวกู ของกู มันไม่เกิดกิเลสเฉพาะกรณี เฉพาะกรณี ทุกๆกรณี เรื่องมีแค่นี้

สรุปความให้สิ้นที่สุดช่วยความจำของตัวองให้ดีทุกคน ความทุกอยากลำบากในโลกเกิดจากกิเลส ความทุกข์อยากลำบากในโลกเกิดจากกิเลสโลภะ โมหะ โทสะ ประโยชน์ที่สองกิเลสเกิดมาจากความรู้สึกเห็นแก่ตัว กิเลสเกิด จากความรู้สึกเห็นแก่ตัวความเห็นแก่ตัวเกิดความรู้สึกแก่ตัว ของกู ของตัวกู มีตัว แน่ความรู้สึกว่ามีตัวหรือของกูคือตัสสะเกิดจากความโง่ ไม่มีความรู้มีแต่ อวิชชา ในความโง่ในตัสสะในเวทนามันปรุงให้เกิดความรู้สึกชนิดที่รู้สึกว่า ตัวกู มีของกู มีหลายชิ้น ตอนนะ มีตัณหาวามีอุปทานว่าของตัว ว่ามีตัว ความรู้สึกว่าตัวกู ว่าของกูมาจากความโง่ ในขณะคำ และเวทนา


ที่นี่เพื่อให้โง่ในขณะตัสสะหรือเวทนา เราต่อฝึกสติและปัญญา ปัญญาคือความรู้ รู้ความรู้ที่ว่ามานี่ ปัญญาคือเครื่องขนส่งที่เร็วที่สุด เหมือนสายฟ้าแลบ เอาปัญญามาในขณะที่สัมผัสหรือมีเวทนา ในขณะความรู้เกิดไม่ได้ มันก็ไม่เกิดตัวกู ของกู มันก็ปลอดภัย เรื่องก็ไม่มี ก็ไม่มี ก็ไม่มีเรื่อง มันก็มีความปลอดภัย ไม่มีเรื่อง ก็ไม่มีความเลวร้ายอะไร มันก็สติปัญญา มันรู้ว่าในกรณีที่ควรทำอะไร กรณีแห่งรู้ที่เราเห็นอยู่ควรทำอย่างไร เพราะเรามีความรู้ถูกต้องก็ไม่มีความทุกข์ ในกรณีแห่งเสียงที่ได้ยิน เราควรทำอย่างไร เราก็ทำอย่างว่าเราควร


ในกรณีของกลิ่นที่ได้รับควรทำอย่างไร เราก็ทำถูกต้อง ในกรณีแห่งเสียงว่าเราควรทำอย่างไร เราก็ทำอย่างถูกต้อง ก็ไม่เกิดความทุกข์ ทั้งที่จิตคิดขึ้นเองปรุงขึ้นมาภายในจิตได้ มีความถูกต้องไม่ผิดพลาด เพราะอำนาจของจิต อยู่อย่างนี้ไม่มีกู อยู่อย่างนี้ไม่มีความทุกข์เป็นชีวิตของพระพุทธเจ้า นั่นก็คือธรรมะของพระพุทธศาสนา ไม่เหมือนในศาสนาไหน ตลอดพระพุทธศาสนา


เราพูดกันหมดเลยแต่เพียงพอก็จะนำไปศึกษา ปฏิบัติ ไม่มากเกินไป ก็พอจะแก้ปัญหาต่างๆ ของเราได้ ธรรมะเป็นคู่ชีวิตของเราได้จริง ที่คุ้มครองไม่ให้เรามีความทุกข์เลย ทั้งนี้ที่เกิดมาเป็นมนุษย์ พระพุทธศาสนาเธอทั้งหลายคิดถูกแล้วที่เลือกพระพุทธศาสนาเป็นวิชาเลือก ที่หลักสูตรสมบูรณ์ในชั้นเรียน ที่คำนวณดูเองที่มันคุ้มค่าไม มันมีประโยชน์เพื่อการเล่าเรียนให้เสร็จ เสร็จไป ไมใช้มันจะมีประโยชน์ตลอดชีวิต ตลอดชีวิต พวกที่มันไม่เลือกวิชานี้เป็นวิชาเรียนเห็นมันเป็นพวกที่ขาดอะไรมาก ๆจะไม่ได้อะไรเลยมากๆ ชนิดที่จะคุ้มครองไม่มีความทุกข์


54798




เขาจะมีชีวิตเป็นวัตตะสงสารเลยไป เราจะมีชีวิตเย็นเป็นนิพพานเลยไป วัตตะสงสารกับนิพพานตรงกันข้ามวัตตะสงสารก็เหมือนอยู่ในน้ำร้อนที่เดือนพล่าน นิพพานก็เหมือนอยู่ในน้ำเย็น จะได้ชีวิตเย็นก็คือนิพพาน ก็มีธรรมะ นี้คือคู่ชีวิตที่กล่าวเลย นี่ก็ให้การของ เธอทั้งหลายที่มาในที่นี้ ขอให้ประโยชน์สมตามมุ่งหมาย มุ่งหมายอยากให้ธรรมะก็พอให้ได้รับอย่างเพียงพอ คุ้มค่า คุ้มค่าเกินค่า เกินลงทุน เหมือนการลงทุน เกินทุน เกินค่าเพราะไม่มีอะไรก็ว่าดีความรู้เหล่านี้เป็นส่วนของปัญญา เธอไปนั่งฝึกสมาธิเป็นส่วนสติ สติเหมือนพาหนะขนส่งที่รวดเร็วที่นำพาสติปัญญาไปทันเวลาอันรวดเร็วในส่วนของตัสสะและเวทนา


ซึ่งมันรวดเร็วเหมือนสายฟ้าแลบ ถ้าเราฝึกสติไม่พอใจไม่ทันเหมือนสายฟ้าแลบ ปัญญามันก็ไม่ช่วยอะไรไม่ได้ปัญญาจะช่วยเพื่อมันพอไปทันเวลาในกรณีทันเกิดอะไรขึ้น ทางตา หู จมูก ลิ้น กายใจ เรื่องมันมีเท่านี้ฟังเราต้องมีสติและปัญญา ความรู้นี้เป็นปัญญา ฝึกจิตให้สติให้รวดเร็วต้องไวเป็นเรื่องของสติผู้ขนส่งปัญญาซึ่งรวดเร็วเหมือนสายฟ้าแลบ


เรื่องที่พูดในวันนี้ก็สมบูรณ์ที่สุดแล้ว แต่มันย่อเอาใจความสำคัญเท่านั่น จบเรื่องสมบูรณ์ที่สุดขอให้จดจำให้ดี นำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ เพื่อเรามีสติเพียงพออย่างไปใช้มันทางจะหยุดก็เพียงเท่านี้ ขอพูดเรื่องอื่นต่อไป ว่าการที่มาในขณะที่สู่สถานที่นี้อย่างได้ประมาณเลย ขอให้จัดรายงานอย่างไม่ประมาทอย่างให้เวลาเสียเปล่าหรือทุก ๆ นาทีให้ความรู้เพิ่มขึ้น เพิ่มขึ้น เป็นฝึกสติให้มากขึ้น เพื่อสติที่เพิ่มขึ้นตลอดเวลาที่มาที่นี่ให้ได้รายงานให้ดี สวามนต์ทำวัตรทั้งเช้าและเย็น จัดได้ สวดมนต์ทำวัตรทั้งเช้าและเย็น แปลทั้งเช้าและเย็น ในธรรมะบทสวดเป็นความรู้ของบทสวดอย่างปัญญา ถ้าเรากำหนดบทสวดอย่างติดต่อในเรื่องที่สวดอย่างที่ติดต่อ นั่งสมาธิและสติอย่างติดต่อ ตั้งสติไม่ขาดต่อในขณะฟังไม่ขาดตอนในบทสวดนั่น


แต่ที่มากขึ้นมากขึ้น มากขึ้น เท่าที่เป็นสมาธิได้ เป็นอะไรเสร็จหมดเลย การบังคับตัวให้ทำในสิ่งใดสิ่งหนึ่งสม่ำเสมอ ไปให้เฉพาะ ปานาติปานา เวละมะนีสิขา อตังนา อธินาฐาน ถ้าเราบังคับตวเราบังคับความรู้ของเราอยู่ตลอดเวลานั่นคือศีล ตัวศีล ควบคุม กธินาฐาน ปานาปฏิบัติก็ได้เป็นศีลเหมือนกัน เดี๋ยวนี้ควบคุมให้มันอยู่ในสิ่งที่เรากำหนดไว้เป็นสมาธิหรืออารมณ์ของสมาธิ แม้ไม่มีกำหนดในเสียงสวดมนต์ นโม ตะสะ พระคะวาโต ทำวัตรเอาทำวัตรเช้าและเย็น อะไรก็ตามบังคับจิตทั้งหมดให้มันอยู่ที่นั่น นี่เป็นศีลอย่างยิ่ง ศีลโดยหัวใจไว้ด้วย ธวานทั้ง 3 ให้มันอยู่ในการบังคับนี่ก็คือ เป็นการสวดมนต์ทำวัตรเช้าและเย็น มันที่ทำจริงก็เป็นศีลอย่างเต็มที่ คนที่มันใจลอยไป ปากมันก็พรำไปเรื่อย ใจมันอยู่ที่อื่น ว่าจะสวดคงไม่จบ ใจมันไปที่อื่นอยู่ 2 3 หนเกิดขณะนั่นไม่มีสมาธิ ถ้าจิตมันมีสติและสมาธิ จิตมันจะอยู่กับศีลในครั้งต่อไปก็ได้เป็นการทำวัตรสวดมนต์ทำดี


เรื่องที่นำมาสวดเป็นปัญญาเป็นความรู้ของธรรมะ แท้จริงมันก็มีศีลมีสมาธิและสตินี่ แม้จะสวดบทพระพุทธธรรมคุณ มันก็เป็นความรู้อยู่ดีล่ะเป็นความรู้อย่างยิ่ง นี่การสวดมนต์ทั้งเช้าและเย็นเป็นศีลและปัญญา โดยหัวใจอยู่ตลอดเวลา ถ้าไปสวดที่ตอนที่สวดมนต์เป็นบท ๆ บนพิเศษอย่างยิ่ง ฝึกไปให้เข้าใจจะได้นำไปฝึกที่บ้านที่ดีกลับไปที่บ้านที่อยู่ก็ทำอย่างนี่ล่ะ ฝึกสมาธิโดยตรงก็ได้ ตลอดชีวิตเลยก็มีศีลสมาธิ ปัญญาอยากให้เวลามันสูญเปล่า มันเวลาฟังบรรยายก็ฟังมันจริง ๆ ฟังอย่างสุด ฟังให้เกิดปัญญาให้มีการฟัง ฟังภาคเข้า ภาคบ่าย ภาคกลางคืน ฟังทั้ง ภาคเช้า ภาคบ่ายและภาคค่ำ ยิ่งดีกว่าดูหนังเหมือนเด็ก ๆมนดูกัน เหมือนเล่นเล่น ไม่คุ้มกัน หรอก ฝึกมีคุ้มกว่า ฟังให้ดีฟัง ภาคเช้า ภาคบ่าย ภาคค่ำนี่เรียกว่าธรรมเทศนา พูดให้ฟ้งเรียกว่า ธรรมเทศนา นี่จะจัดให้มีขึ้นเรียกว่าธรรมะสาอัตฉา ธรรมะสาอัตฉา


เมื่อนี่เขาเรียกว่าอภิปรายหรือสัมมนาบ้าง เราควรจะจัดให้มีอภิปรายหรือสัมมนาคืออยู่ในที่นี้กันบ้าง และมันจะได้ช่วยกัน พระพุทธเจ้าพระสงฆ์จะได้ช่วยกัน ธรรมสาสัตตา นี้เป็นไปได้ดี เลือกบนธรรมะนา ธรรมะสาสัตตา ผิดให้มีปัญญามีปิติฏาณ ปัญญาที่ดีเขาเรียกว่า ปฎิฐาน ปฎิฐาน คือปัญญาที่รวดเร็ว ปัญญาธรรมดาที่เรียกว่า ธรรมสาสัตตะ เป็นปัญญาที่ไม่รวดเร็ว ปัญญาที่รวดเร็วเหมือนสายฟ้าแลบ เขาเรียกว่า ปฎิฐาน ต้องทำ ปฎิฐาน อย่างยิ่งในการอภิปรายหรือสัมมนา เพราะมันต้องโต้ตอบ อภิปรายชนิดโต้ตอบยิ่งดี เพราะธรรมะเขาหัวข้อธรรมะในหัวใดหัวข้อหนึ่งมาโต้ตอบซึ่งกันและกันมาเป็นธรรมะก็ได้ ที่ควรฝึกอย่างยิ่งที่นี่มันมีเรื่องอะไรประกอบทำบุญ ทำกุศล ทำการกวาดวัด เขาจัดให้ดูดอย่างให้เวลามันจัดกัน ทำเวลามันเย็นไม่ควรไปกวาดใบไม้อยู่ เดี๋ยวอะไรมันจะกัดเอา ต้องจัดเวลาให้มันถูกต้อง เดี๋ยวอะไรจะกัดเอา


แล้วอย่าไปกวาดอยู่เดี๋ยวอะไรมันจะกัดเอา นั้นไม่ถูก ที่เห็นมาให้ดี ทำให้เกิดปัญญา ที่เป็นหลักสูตรตลอดเวลาที่อยู่ที่นี่ ต้องอยู่ในวัด เป็นคืน ก็ควรจัดอย่างนี่ ทำจิตช้าและเย็น ทำสมาธิ เย็น ฟังธรรม ฟังภาคเช้า ฟังภาคค่ำ ทำสมาธิ ความสมควรแก่โอกาส ทำสิ่งที่สมควรทำ ที่เป็นการฝึกฝน การทำความสะอาดเป็นการเสียสละ ไม่เห็นการแก่ตัว ที่ไม่จริงสิ่งตอบแทน ยังการขอบคุณ ขอบใจ ทำประโยชน์ให้ผู้อื่นให้เป็นนิสัย ที่เป็นเรื่องที่แสดงออก เป็นการแสดงออกที่มีจักส่วนแห่งที่ไม่ต้องการแสดงออก คือการที่ทำอยู่ในจิตใจ ของใครของมัน


<<< หน้าก่อนนี้ (หน้า 6) หน้าถัดไป (หน้า 8) >>>
*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา



ยังไม่มีความเห็นเพิ่มเติม

กรุณา login เพื่อ comment งานเขียนนี้

???? สมัครสมาชิก ฟรี ตลอดชีพ


พุทธทาสภิกขุ
(พุทธทาสภิกขุ)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 11,268 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 1 ปี
แบ่งปันความรู้ 0 ครั้ง
ได้รับดาว 153 ดวง

โหวตเพิ่มดาว


บทความอื่น

การศึกษาเพื่อรู้และมีธรรมะสำหรับความเป็นมนุษย์ [44,147]
?????? 0 ?????? ?? ??????????????????

บทความแนะนำ

การเกิด สึนามิ [537,326]
GMO พันธุวิศวกรรมศาสตร์ นางฟ้า หรือ ซาตาน [398,276]

Blog แนะนำ

วิชาการ.คอม ขอแนะนำงานเขียนชิ้นนี้ นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และธรรม [417,480]
Global Warming { English } [159,887]

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน

Google
 
ติดต่อลงโฆษณา :   คุณอันนา 081 4965363
สำนักงาน :   02 2015735
อีเมล์ :   
Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ
รับรองและสนับสนุนโดย

สสวท.

มูลนิธิ พสวท.

พสวท.