สารบัญ
หน้าที่ 2 - สติและสัมปชัญญะ
ขอให้รู้สึกว่าเป็นธรรมะทั้งหมดเป็นว่าเราปฏิบัติธรรมะอยู่ตลอดเวลาเมื่อไม่รู้สึกตัวก็เหมือนไม่ได้ปฏิบัติธรรมะแต่ถ้ารู้สึกตัวเข้าใจดีก็จะรู้ว่าเป็นการปฏิบัติธรรมะอยู่ตลอดเวลาธรรมะแปลว่าหน้าที่ปฏิบัติคือกินอาหารต้องการอนามัยคบหาสมาคมกันดีเราทำอยู่ทุกวันจะเห็นได้ว่าเราทำอยู่ทุกวันหากว่าเราไม่รู้ว่าอันนี้เป็นธรรมะมันก็ทำไปเพราะจำเป็นจะต้องทำจำใจจะต้องทำมันก็เลยไม่ชื่นอกชื่นใจไม่ได้พอใจตัวเองว่าได้ปฏิบัติธรรมะ
เดี๋ยวนี้ก็ขอให้รู้กันเสียใหม่ว่าหน้าที่ทุกชนิดทุกระดับคือธรรมะขอให้ทำด้วยสติและสัมปชัญญะสติเอาความรู้เมื่ออะไรเป็นอะไรมาควบคุมอยู่เมื่อทำอะไรก็ตามสตินั้นก็กลายเป็นสัมปชัญญะเรื่องนี้มันทราบเราต้องรู้ว่าสิ่งทั้งปวงมันคืออะไรเป็นอย่างไรก่อนนี้ก็เรียกว่าปัญญาพอเกิดเรื่องอะไรที่จะต้องทำต้องมีสติคือความระลึกได้ระลึกถึงความรู้หรือปัญญาเมื่อสติและปัญญามาควบคุมการทำงานหน้าที่ยืนคุมอย่างนี้เรียกว่าสัมปชัญญะทีแรกขนเอาๆมาเป็นเรื่องระลึกได้เรียกว่าสติเอามาคุมให้มีอยู่เฉพาะหน้าไอ้การทำนั้นก็เรียกว่าสัมปชัญญะทั้งหมดก็เป็นเรื่องของปัญญานี่เราจะต้องทำอะไรด้วยกฎเกณฑ์อย่างนี้ถ้าเป็นเรื่องเล็กน้อยเกินไปบางทีก็ไม่ต้องสนใจเสียเลยก็ไม่เป็นไร
แต่ถ้าเป็นเรื่องใหญ่ไม่สนใจไม่ปฏิบัติให้ถูกต้องแล้วมันเกิดเรื่องที่จะต้องเป็นทุกข์มันจะต้องเป็นทุกข์นี่ขอให้ตั้งต้นกันใหม่ว่าแต่นี้ต่อไปขอให้ทำอะไรทุกอย่างด้วยสติสัมปชัญญะยกตัวอย่างว่าตั้งต้นทุกวันเมื่อการตื่นนอนขึ้นมาก็มีสติสัมปชัญญะตื่นนอนขึ้นมารู้สึกว่ามีหน้าที่มีชีวิตจะต้องทำก็ปลอดภัยตื่นนอนนี้ก็ดีแล้วจิตที่จะทำอะไรถ้าไปล้างหน้ามันก็ต้องมีสติสัมปชัญญะตลอดเวลาที่ก้าวไปสู่ที่ล้างหน้าแล้วก็ทำการล้างหน้าทุกอิริยาบถที่เคลื่อนไหว ไปหยิบขันล้างหน้าทำอย่างไรก็ตามใจมีกี่อิริยาบถก็มีสัมปชัญญะรู้สึกตัวหมดมันจะล้างหน้าเสร็จรู้สึกได้ว่าได้ปฏิบัติธรรมะไปทีละขั้นตอนและก็พอใจๆแล้วก็เป็นสุขและพอใจ
ดังนั้นเป็นตอบได้ว่าเราหาความสุขนั้นแม้เมื่อเราล้างหน้า ถ้าเรารู้สึกว่าไอ้การล้างหน้าและล้างหน้ามันเป็นหน้าที่นี่มันคือธรรมะแล้วก็ปฏิบัติธรรมะคือการล้างหน้าก็พอใจได้ว่าได้ปฏิบัติธรรมะอย่างถูกต้องแล้วก็พอใจ ถ้าพอใจแล้วไม่ต้องสงสัยมันเป็นสุขเองแหละแต่ที่ไม่รู้จากไม่ได้เป็นสุขมันก็เลยไม่เป็นสุขไม่ได้เป็นสุขเพราะการทำหน้าที่ล้างหน้าทีนี้จะไปทำอะไรตัวเองอย่างว่าถ้าจะไปถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะนี่ใช้สติสัมปชัญญะเดินไปอย่างหน้าที่ถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะก็เป็นธรรมะนั้นไปถ่ายอุจจาระ ปัสสาวะให้ดีที่สุดตลอดเวลาคือธรรมะถูกต้องแล้ว ปฏิบัติธรรมะอันนี้ถูกต้องแล้ว เท่านั้นก็พอใจและก็เป็นสุขสามารถจะมีความสุขได้ตลอดเวลาที่ถ่ายอุจจาระ ถ่ายปัสสาวะ ซึ่งตามธรรมดาเขาก็ไม่ได้ทำกันเขาก็ไม่รู้ถึงความสุขรู้สึกไม่พอ
แต่เราจะมีความสุขความพอใจการกระทำของตัวเองว่าได้ปฏิบัติหน้าที่ได้เรื่องถ่าย อุจจาระ ปัสสาวะนี่จะไปไหนก็ไหว้พระสวดมนต์ก็แล้วแต่ตลอดเวลาที่ไปมีสติสัมปชัญญะทำหน้าที่เสร็จแล้วพอใจ พอใจทีนี้จะมาฉันอาหารไปสู่ที่ฉันอาหารไปสู่ที่สัมปชัญญะตลอดเวลาที่หาอาหารมีสติสัมปชัญญะหยิบภาชนะมา หยิบช้อนหยิบชามตักข้าวใส่ชามได้ตลอดเวลามีถึงเอามา ใส่ปากเคี้ยวฉันไปตลอดเวลามีสติสัมปชัญญะปฏิบัติธรรมะคือหน้าที่อันหนึ่งธรรมะข้อหนึ่งเรียบร้อยและก็รู้สึกว่าพอใจมันก็เป็นสุขพร้อมการฉันอาหารเป็นเรื่องตลอดเรื่องของการฉันอาหารมีความสุขมีความพอใจนี่
ขอย้ำว่าไอ้ความสุขความพอใจชนิดนี้คนโง่ๆมันไม่ได้รับเพราะมันไม่ได้รู้สึกว่าปฏิบัติธรรมะผู้ที่รู้คือผู้ที่ฉลาดเท่านั้นรู้ว่านี่คือการปฏิบัติธรรมะแล้วก็พอใจที่จะไปทำอะไรจะเป็นฆราวาสแม้ที่เราจะต้องล้างจานข้าวจะต้องเช็ดถูบ้านเรือนทำอะไรก็ตามทุกอิริยาบถทุกเวลาทุกระยะที่หายใจออกเข้ามีสติสัมปชัญญะทำจะถูหรือจะล้างจานทำอะไรก็ตามหรือถ้าไปทำงานตามหน้าที่สมมุติเรื่องของฆราวาสมันต้องแต่งเนื้อแต่งตัว แต่งเนื้อแต่งตัวจนเสร็จปฏิบัติหน้าที่จนเสร็จก็พอใจและเป็นสุขตลอดเวลาที่แต่งเนื้อแต่งตัวคือลงบันไดไปด้วยความมีสติสัมปชัญญะพอใจไปเป็นสุขลงบันไดไปที่ทำงานเข้าไปในห้องที่ทำงานนี่คือหน้าที่ที่สำคัญทำงานอาชีพมีสติสัมปชัญญะทำให้ดีที่สุดแบบโบราณแท้ๆเขาจะทำอะไรๆต้องยกมือไหว้ก่อนพนมมือไหว้ให้เกียจติยศแก่งานนั้นเสียทีก่อนอย่างชาวนาจะไปไถนาเอาวัวเอาควายไปไถนาถ้ามันมีความรู้สึกในข้อนี้ว่าการไถนาเป็นการสวดธรรมะก็ควรพนมมือให้ควายให้ไถให้นาเสียก่อน
ทีนี้ถ้าไปทำงานใน ออฟฟิต เข้าไปในห้องที่ทำงานห้องทำงานก็ดีเคยใช้ทุกอย่างเกี่ยวกับทำงานก็ดีเป็นอุปกรณ์แห่งการปฏิบัติธรรมะพนมมือให้แก่ห้องทำงานเสียก่อนแก่อุปกรณ์พวกนั้นเสียก่อนแล้วจึงนั่งทำงานพวกคนโง่ทั้งหลายมันก็เอาไอ้นี่บ้าแล้วๆมันจะว่าจริงหรือไม่จริงก็แล้วแต่คือว่าเราไม่ได้บ้าเรามีความรู้เรามีเหตุผลของเราคนที่ไม่รู้ มันก็บ้าแล้วๆแล้วก็ทำตามที่มันจะไม่เกิดเรื่องแต่ว่าตลอดเวลาทำหน้าที่อยู่ทุกกระเบียดนิ้วทุกวินาทีเป็นความรู้สึกว่าเป็นธรรมะเป็นธรรมะรู้สึกว่าปฏิบัติธรรมะมันใช่ทำหน้าที่ชนิดที่ตั้งใจทำฝืนใจทำมันไม่เกิดความพอใจถ้ารู้สึกว่าฝืนใจทำบีบบังคับฝืนใจทำทำงานอย่างนั้นมันก็ไม่มีความพอใจ
แต่เป็นสุขแต่ถ้ารู้ว่ามันเป็นเรื่องที่ถูกต้องคือเป็นหน้าที่เป็นธรรมะและก็พอใจเป็นสุขตลอดเวลาที่ทำงานจะเป็นครูตลอดเวลาที่จับช็อกยืนอยู่หน้าชั้นหน้ากระดานดำมีความสุขจะเป็นพ่อค้าตลอดเวลาที่ทำการค้าแม้แต่จะเป็นกรรมกรก็รู้สึกว่าหน้าที่และธรรมะทำอย่างสมัครใจทำแล้วก็เป็นสุขเห็นเหงื่อออกมาก็เป็นเรื่องเย็นไปหมดถ้ามันไม่อยากทำมันฝืนใจทำมันถูกบังคับก็ไม่ทำมันก็เป็นนรกตกนรกไปพลางทำงานไปพลางคนหนึ่งทำงานไปพลางมีสวรรค์ไปพลางคนหนึ่งทำงานไปพลางตกนรกไปพลางจะเลือกเอาอย่างไหน
ขอให้คิดดูให้ดีๆแม้ว่าจะทำงานหนักแบบเป็นกรรมกรเอาเงินจ้างเหงื่อท่วมตัวถีบ 3 ล้อเหงื่อท่วมตัวกวาดถนนล้างท่อน้ำเหงื่อท่วมตัวแต่ถ้ามันมีธรรมะรู้สึกในใจว่าหน้าที่คือธรรมะนี้คือธรรมะมันไม่เหนื่อยมันไม่เหนื่อยคือมันพอใจเสียแล้วมันไม่เหนื่อยเป็นสุขเสียก็เลยมีงานทำไม่ขาดมือไม่ต้องเลือกงานเมื่อมันมีความเหมาะสมกับสถานะของเราก็เอาเถิดถ้ามันทำอะไรได้ไม่มากสถานะทางชีวิตร่างกายนี้ไม่ทำอะไรได้ก็ไปนั่งขอทานๆความพอใจว่ามันเหมาะสม กับอัตภาพแล้วก็ถือว่าเป็นการทำหน้าที่เป็นการปฏิบัติธรรมะในการขอทานนั่นแหละ
*หมายเหตุ
งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา
ยังไม่มีความเห็นเพิ่มเติม
