วิชาการ.คอม - ธรรมะกับปัญหาปากท้อง (ปัญหาปากท้อง)

ธรรมะกับปัญหาปากท้อง

ท่านสาธุชนและนักศึกษาทั้งหลายผู้สนใจในธรรมะทั้งหลายอาตมาจะได้บรรยายธรรมะโดยหัวข้อว่าธรรมะกับปัญหาปากท้องตามที่ท่านทั้งหลายกำหนดให้สำหรับการบรรยายในครั้งนี้

ผู้เขียน: ท่าน พุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 9,177 ครั้ง

post ครั้งแรก: Fri 12 October 2007, 7:23 pm ปรับปรุงล่าสุด: Sat 13 October 2007, 11:59 am

อยู่ในส่วน: บุคคลสำคัญ, บุคคลสำคัญไทย,

สารบัญ

หน้า : 1 ปัญหาปากท้อง
หน้า : 2 ทำมาหากิน
หน้า : 3 สติปัญญา

หน้าที่ 1 - ปัญหาปากท้อง

อาตมาก็เห็นด้วยเป็นอย่างยิ่งที่จะพูดกันในหัวข้อนี้เพราะว่ามันกำลังเป็นสิ่งที่มีปัญหาอย่างยิ่งในปัจจุบันคนส่วนมากในปัจจุบันนี้เขาพูดกันว่าถ้าปากท้องยังไม่อิ่มก็ไปสนใจธรรมะไม่ได้หรือจะพูดอีกทีหนึ่งว่าค่อยสนใจธรรมะปากท้องอิ่มแล้วถ้าพูดอย่างนี้มีมากที่สุดจะเป็นความรู้สึกจริงใจของเขาหรือว่าเป็นคำแก้ตัวก็ดูจะได้ทั้งนั้นบางพวกก็อาจเป็นเรื่องแก้ตัวบางพวกอาจจะรู้สึกเช่นนั้นก็เป็นอย่างนี้แหละคนสมัยนี้จึงไม่ค่อยสนใจธรรมะ

ไปสนใจแต่เรื่องปากท้องก็เขาไม่รู้จักสิ่งที่เรียกว่าธรรมะนั้นเป็นอย่างไรเมื่อพูดถึงคำว่าปัญหาปากท้องก็ดูจะมีความหมายแคบเกินไปคือเพียงแต่เรื่องทำมาหากินเกิดเป็นปัญหาไม่พอกินขึ้นมาหรือว่าทำไม่ได้ขึ้นมาก็เรื่องว่าปัญหาปากท้องอย่างนี้รู้สึกกันเป็นส่วนใหญ่คงไม่ใกล้ไปถึงหลอกว่าปากท้องนี่ถ้ามันกินเอาไปมากมันก็เป็นปัญหาเหมือนกันหรือว่าแค่เห็นแก่ปากท้องมากมันทำคอรัปชั่นเป็นแน่นอนนี่ก็เรียกเป็นปัญหาเกี่ยวกับปากท้อง

ที่ท่านทั้งหลายไม่เคยทราบมาก่อนก็ได้คำว่าธรรมะคำนี้ก็พูดตามตัวหนังสือหรือทางตัวอักษรศาสตร์มันแปลกอยู่ที่ว่ามันหมายถึงทุกสิ่งโดยไม่ยกเว้นอะไรและถ้าพูดถึงภาษาพูดตามภาษาชาวบ้านธรรมะหมายถึงระเบียบปฏิบัติเพื่อดับทุกข์หรือมีความสุขเท่านั้นมันยกเว้นอะไรอื่นมันอีกมากนี่ขอพูดในระยะแรกก่อนว่าธรรมะหมายถึงทุกสิ่งนั้นคืออย่างไรคำว่าธรรมะในภาษาบาลีนั้นมีความหมายได้อย่างน้อย 4 ความหมายธรรมะคือธรรมชาติทั้งหลายที่มีปรากฏการณ์หรือไม่มีปรากฏการณ์ก็ตาม ที่เรารู้จักหรือไม่รู้จักก็ตามคือธรรมชาติสิ่งที่เป็นอยู่เองตามธรรมชาตินี่ก็เรียกธรรมในภาษาไทยนี่แหละธรรมะในภาษาบาลีคือมันแปลแต่ว่าสิ่งเท่านั้นแหละ

57934

ธรรมะในความหมายที่ 2 ก็คือกฎของธรรมชาติคือความจริงอันตายตัวเฉียบขาดของธรรมชาติมีอยู่อย่างไรนี่เรียกว่าเป็นกฎของธรรมชาติมันมีอำนาจทำให้เกิดสิ่งนั้นสิ่งนี้หรือเปลี่ยนแปลงสิ่งนั้นสิ่งนี้หรือควบคุมสิ่งนั้นสิ่งนี้อยู่ทั่วๆไปเรียกว่ากฎของธรรมชาติก็เรียก

โดยธรรมะในภาษาบาลีหรือธรรมโดยภาษาไทยความหมายที่ 3 คือหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติที่สิ่งมีชีวิตจะต้องประพฤติปฏิบัติให้ถูกตรงตามกฎของธรรมชาติเฉพาะนั้นมันมีความดับทุกข์หรือว่าตาย ธรรมะความหมายที่ 3 นี้สำคัญมากที่เราสนใจมากหน้าที่ถูกต้องตามกฎของธรรมชาติเราจะต้องประพฤติปฏิบัติส่วนความหมายที่ 4 นั้นไม่ค่อยมีปัญหาอะไรคือผลที่เกิดมาจากการปฏิบัติหน้าที่แต่ละผลเป็นอย่างไรเป็นสุขเป็นทุกข์หรือว่าดีขึ้นๆไปจนบรรลุมรรคผลนิพพานทั้งหมอนั้นก็เรียกว่าผลของการปฏิบัติทั้งนั้นเป็นความหมายที่ 4

ขอให้ท่านทั้งหลายช่วยจำหลักเกณฑ์อันนี้ไว้ให้ดีจะมีประโยชน์ที่สุดที่ศึกษาสิ่งที่เรียกว่าธรรมะหรือพระพุทธศาสนาต่อไปข้างหน้าขอทบทวนอีกอย่างหนึ่งว่าธรรมะมีอยู่ 4 ความหมายคือหมายถึงธรรมชาติอย่างหนึ่ง หมายถึงกฎของธรรมชาติ หมายถึงหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติถึงผลที่เกิดจากการปฏิบัติหน้าที่ นี่คือธรรมะในความหมายในภาษา

โดยเอาภาษาเป็นหลัก ทีนี้จะพูดถึงธรรมะที่มีบทนิยามจำกัดความตามความรู้สึกของบุคคลที่รู้ธรรมะเป็นอย่างดีเขาก็ได้ให้จำกัดความสำหรับคำนี้ไว้ว่าธรรมะคือระบอบปฏิบัติที่ถูกต้องสำหรับมนุษย์ทุกขั้นทุกตอนแห่งวิวัฒนาการของเขา ขอให้ฟังอีกทีว่าธรรมะคือระบอบปฏิบัติไม่ใช่คำไม่ใช่ความรู้ไม่ใช่หนังสือไม่ใช่อะไรอื่นอย่างที่กล่าวมาแล้ว 4 ความหมายระบอบปฏิบัติหมายถึงหน้าที่ความหมายที่ 3 หมายถึงหน้าที่ธรรมะคือระบอบปฏิบัติที่ถูกต้องกับความเป็นมนุษย์คือเพื่อเป็นมนุษย์ที่ถูกต้องทุกขั้นตอนของวิวัฒนาการของเขา

ตั้งแต่เกิดจนเน่าเข้าโลงไปแล้วเรียกว่าทุกขั้นตอนแห่งวิวัฒนาการมันเป็นความหมายที่กว้างท่านทั้งหลายลองทบทวนรู้สิว่าความถูกต้องที่เป็นตัวกลางปฏิบัติตลอดชีวิตเรียกว่าธรรมะในความหมายนี้ต่อให้ทำในใจถึงสิ่งๆนั้นให้แจ่มแจ้งให้ชัดเจนแน่นอนลงไปเขาว่าการประพฤติทีทำที่ถูกต้องแต่ความเป็นมนุษย์ของเราทุกขั้นตอนแห่งวิวัฒนาการคือตั้งแต่เกิดจนตายแล้วก็ถามตัวเองดูทุกคนเสียว่าเดี๋ยวนี้เราได้มีสิ่งนี้แล้วหรือยังการประพฤติปฏิบัติที่ถูกต้องแก่ความเป็นมนุษย์ของเราในทุกขั้นตอนเป็นลำดับมา

ตั้งแต่เกิดจากท้องแม่จนมานั่งอยู่ที่นี่จนมีการประพฤติปฏิบัติถูกต้องแก่ความเป็นมนุษย์ของท่านทุกขั้นตอนจนมาถึงวันนี้เดี๋ยวนี้ก็เรียกได้ว่าท่านมีธรรมะตามความหมายของคำว่าธรรมะที่จำกัดความขึ้นมาประยุคใช้เป็นหลักปฏิบัตินี่คือสิ่งที่เรียกว่าธรรมะคอยกำหนดลักษณะของมันไว้ดีๆแล้วก็น้อมนำมันไปเที่ยวคู่กับปัญหาปากท้องกับธรรมะนั้นมีอยู่อย่างไร

อาตมาบอกแล้วว่ามันมีความหมายที่เล็งได้หลายแง่หลายมุมจะถามว่าปัญหาปากท้องคือธรรมข้อไหนก็จะตอบได้ว่ามันเป็นความหมายที่ 3 ที่ว่าการปฏิบัติที่ถูกต้องตามกฎของธรรมชาตินี่ความหมายที่ 3 ของธรรมะปากท้องมันก็เรื่องกินกินอยู่เพื่อรอดชีวิตอยู่แต่ว่ารอดชีวิตอยู่แล้วจะทำอะไรกันก็อีกปัญหาหนึ่ง หามากินให้รอดชีวิตอยู่มันก็เป็นหน้าที่แล้ว หน้าที่ตามกฎของธรรมชาติแล้วธรรมชาติมีกฎอันเฉียบขาดบังคับให้สิ่งมีชีวิตต้องกินอาหารของการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องมันก็เป็นการปฏิบัติธรรมะในความหมายหนึ่งอยู่แล้วมันก็ควรจะมีความถูกต้องอยู่แล้วทุกขั้นตอนแห่งวิวัฒนาการของส่วนของตนนี่

ปัญหาปากท้องโดยเนื้อแท้โดยพื้นฐานมันมีอยู่อย่างนี้มันไม่ควรจะมีปัญหาอะไรมากมายนอกจากเราหาใส่ปากใส่ท้องให้เป็นให้ถูกแก่ความเป็นมนุษย์ของเรายามเกิดความทุกข์ขึ้นมาชนิดใดชนิดหนึ่งขึ้นมาก็แล้วกัน ตั้งแต่เป็นเด็กจนเดี๋ยวนี้อย่าให้เกิดปัญหาเป็นความทุกข์ขึ้นมาเพราะเรื่องปากเรื่องท้องถ้าใครทำผิดพลาดมีปัญหาเกิดขึ้นมาเกี่ยวกับเรื่องปากเรื่องท้องก็ต้องคือว่าเป็นความไม่รู้ของคนคนนั้นเองพูดง่ายๆมันเป็นความโง่ของบุคคลนั้นเองที่ไม่รู้จักแก้ปัญหาปากท้อง

เมื่อแก้ปัญหาปากท้องได้มันก็คือการปฏิบัติธรรมะในความหมายที่ 3 และหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติคือหัวข้อที่ท่านกำหนดขึ้นมาว่าธรรมะกับปัญหาปากท้องมันเป็นหัวข้อที่รุ่นๆ มันไม่ได้ถามชัดเป็นไปในแง่ไหนจึงจะถามชัดลงไปว่ามันเกี่ยวข้องกันอย่างไรหรือว่ามันมีความรับกันตรงไหนเดี๋ยวนี้เราจะดูว่าธรรมะกับปัญหาปากท้องมันเกี่ยวเนื่องกันอย่างไร

โดยที่แท้แล้วมันก็เป็นสิ่งเดียวกันถ้าท่านเข้าใจในความหมายว่าธรรมในความหมายที่ 3 และหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติที่มนุษย์หรือสัตว์ที่มีชีวิตจะต้องปฏิบัติมันก็ต้องมีการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องกันอย่าให้เกิดความผิดพลาดเกิดทุกข์เกิดอะไรขึ้นมาเพราะการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องแล้วก็ทำให้การหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องนั่นเองเป็นการปฏิบัติธรรมะโดยสมบูรณ์เสียด้วยมันก็เป็นธรรมะในความหมายที่ 3 ด้วยโดยพื้นฐานมันมีข้อเท็จจริงอยู่อย่างนี้ว่าการหาเลี้ยงปากเลี้ยงท้องของมนุษย์นั้นจะถูกต้องแล้วต้องไม่เป็นปัญหาเป็นการปฏิบัติธรรมะในความหมายที่ 3 คือหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติทีนี้ท่านใช้คำว่าปัญหาปากท้องเป็นศัพท์ปัจจุบัน

หน้าถัดไป (หน้า 2) >>>

^*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา

ยังไม่มีความเห็นเพิ่มเติม

กรุณา login เพื่อ comment งานเขียนนี้

???? สมัครสมาชิก ฟรี ตลอดชีพ