คุณยังไม่ได้ Log in | สมัครสมาชิก ฟรี
กลับหน้าแรก วิชาการ.คอม
<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/34243" type="text/javascript"></script>
การมีธรรมะในการครองชีวิต
ท่านสาธุชนท่านสุภาพบุรุษที่มีความสนใจในธรรมทั้งหลายก่อนอื่นทั้งหมดอาตมาขอแสดงความยินดีในการมาที่นี่ของท่านทั้งหลายในลักษณะอย่างนี้คือมาแสวงหาความรู้ทางธรรมะซึ่งเป็นแสงสว่างของชีวิตเป็นเครื่องนำทางของชีวิตชีวิตนั้นมันมีทางของมันนั้นทางของชีวิตต้องนำด้วยแสง
ผู้เขียน: ท่านพุทธทาส ภิกขุ ชมแล้ว: 46,964 ครั้ง
post ครั้งแรก: Fri 21 December 2007, 3:32 pm ปรับปรุงล่าสุด: Tue 1 January 2008, 11:26 am

หน้าที่ 1 - กฎธรรมชาติ
เพื่อเป็นหนทางพร้อมทั้งแสงสว่างสิ่งที่เรียกว่าชีวิตธรรมะๆคำนี้มันแปลยากเพราะว่ามันหมายถึงทุกสิ่งทุกอย่างไม่ยกเว้นอะไรท่านทั้งหลายคงจะประหลาดใจที่ได้ฟังว่าภาษาบาลีคำนี้ว่าธรรมะๆเป็นทุกสิ่งทุกอย่างไม่ยกเว้นอะไรในภาษาไทยเขาไม่แปลกันเขาแปลไม่ได้ภาษาอื่นๆก็พยายามแล้วก็แปลไม่ได้ในที่สุดต้องใช้คำว่าธรรมะๆตามภาษาเดิมอยากจะแปลได้แปลว่าสิ่ง สิ่งไม่มีอะไรที่มีใช่สิ่งธรรมะคือคำสั้นๆมันหมายถึงตัวธรรมชาติ ส่วนตัวของธรรมชาติเองด้วยตัวคนกฎเกณฑ์ของธรรมชาติด้วย หน้าที่ๆตามกฎของธรรมชาตินั้นด้วยแล้วก็ผลที่เกิดมาจากหน้าที่นั้นๆด้วยมันก็เลยไม่ยกเว้นอะไรทั้งพระเป็นเจ้ารวมเรียกคำๆเดียวว่าธรรมะแต่ในความหมายมากมายนั้นเราเอามาเพียงอย่างเดียวหน้าที่ๆถูกต้องตามกฎเกณฑ์ของธรรมชาติ


ขอย้ำอีกครั้งธรรมชาติกฎของมันหน้าที่ผลของมันจากการปฏิบัติหน้าที่มัน 4 ความหมายเอามาแต่ความหมายเดียวความหมายที่ 3 คือหน้าที่ๆ หน้าที่ที่ถูกต้องตามกฎเกณฑ์ธรรมชาตินั่นคือสิ่งที่พูดกันในวันนี้สำหรับสิ่งที่มันหมายถึงทุกสิ่งๆแล้วมันแปลกที่ว่าไอ้ธรรมชาติ ธรรมดาธรรมชาติก็เรียกว่าธรรมะที่มันเหนือธรรมชาติคือธรรมะคือธรรมชาติภาษาบาลีธรรมะมันหมายถึงธรรมชาติเหนือธรรมชาติที่เป็นกฎที่ตายตัวที่สำคัญๆเขียนไม่ได้ละเมิดไม่ได้อะไรไม่ได้ธรรมะในความหมายที่ 3 ที่ถูกต้องตามหน้าที่ตามกฎของธรรมชาติในความหมายที่ 3 คือถูกต้องตามหน้าที่ตามกฎของธรรมชาตินั่นคือเรียกว่าแสงสว่างนำมาใช้เป็นเครื่องส่องหนทางในสิ่งที่เรียกว่าชีวิตๆในทุกความหมาย ชีวิตก็มีหลายความหมายไอ้ตัวชีวิตเองก็ดี วิถีทางในการดำเนินชีวิตนั้นก็ดีก็เรียกว่าชีวิตๆเหมือนแสงสว่างที่จะส่องทางเดินที่เรียกว่าชีวิตเราก็เรียกกันว่าธรรมะในที่นี้ แสงสว่างๆขอให้ทำความเข้าใจว่ามันมีเพียง 2 ชนิดคือแสงสว่างทางฟิสิกส์คือแสงแดดที่มีมูลมาจากแสงอาทิตย์นั่นแสงสว่าง แต่มันมีแสงสว่างชนิดหนึ่งซึ่งเป็นแสงสว่างของธรรมะ แสงสว่างของธรรมะเข้าใจยากซึ่งไม่ค่อยมีคนสนใจแสงแดด แสงอาทิตย์ในที่ธรรมดาแต่ว่าส่องลงไปส่วนลึกๆของจิตใจไม่ได้เป็นแสงของธรรมะจึงจะส่องลงไปในที่แสงแดดส่องไม่ถึงนี่เรียกว่าในตัวชีวิตจิตใจจะต้องมีแสงชนิดที่ 2 คือแสงของธรรมะส่องลงไปชีวิตก็จะมีแสงสว่างๆมีแสงสว่างหมายความว่ามันจะมีความรู้ว่าจะทำอย่างไร


ถ้าไม่มีแสงสว่างมันก็มืดก็หลับตาเดินมันก็เดินไม่ได้มันต้องมีแสงสว่างส่องให้ถูกต้องและก็เดินไปให้ถูกต้องนี่เรียกว่าแสงแห่งธรรมะสามารถที่จะดำเนินชีวิตไปอย่างถูกต้องได้รับผลตามที่เราจะได้รับชีวิตมีธรรมะก็ไม่มีทางที่จะทำอะไรผิดมันก็มีแต่ความถูกต้องและมันก็คงที่อยู่แต่ในความถูกต้องเป็นชีวิตที่ไม่กัดเจ้าของข้อนี้หมายความว่าถ้าชีวิตไม่มีธรรมะแล้วมันกัดเจ้าของชีวิตที่ไม่ได้คุ้มครองด้วยแสงแห่งธรรมะ มันโง่ มันมืด มันหลง มันหลงจนกัดตัวเองชีวิตของคนที่ไม่มีธรรมะจะถูกกัดอยู่เลื่อยไปเดี๋ยวความรักกัดเอาความโกรธกัดเอากัดตัวเอง เดี๋ยวความเกลียด เกลียดนั่นเกลียดนี่กัดเอา เดี๋ยวความกลัว กลัวนั่นกลัวนี่กัดเอา เดี๋ยวความตื่นเต้น ฟุ้งซ่านตื่นเต้นกัดเอาเดี๋ยววิตกกังวลในอนาคตกัดเอา เดี๋ยวความอาลัยอาวรณ์ในอดีตกัดเอาเดี๋ยวความอิจฉาริษยากัดเอา เดี๋ยวความหวง ความหึง ความรังเกลียดเดียดฉันกัดเอาฆ่าตัวตายก็มีในที่สุดที่เรียกว่าชีวิตนี้ไม่มีธรรมะแล้วก็เป็นธรรมดาที่มันจะกัดเจ้าของๆมันก็ถือว่าเลวกว่าสุนัข


นี่สุนัขมันยังไม่กัดเจ้าของเพราะมันไม่มีแสงสว่างส่องหนทางของชีวิตนั้น มันเป็นชีวิตมืดมันก็เลยกัดเจ้าของมันก็ร้อน ร้อนคือเป็นทุกข์ยุ่งยากไป ด้วยการถูกกัดตัวเองๆมันก็ไม่สามารถทำประโยชน์อะไรได้แล้วก็ไม่ได้รับประโยชน์อะไรเราจึงต้องมีชีวิตที่ถูกต้องๆๆคงที่ๆ/อยู่ในความถูกต้องแล้วมันก็เจริญไปด้วยความถูกต้อง ความถูกต้องทำให้เจริญขึ้นไปแล้วมันก็ถึงที่สุดได้รับผลดีที่สุดมันก็เป็นชีวิตเย็นและเป็นประโยชน์ขอให้ทราบว่ามันเป็น 2 คำ เย็น สงบเย็นๆนี่คำหนึ่งและก็เป็นประโยชน์อีกคำหนึ่งเพราะว่าสงบเย็นๆในที่นี้ เย็นในความหมายของธรรมะ ไม่ใช่เย็นที่หนาวที่เดือดร้อนแล้วก็ไม่เย็นไม่ร้อนด้วยเรียกว่าสงบเย็นในนี้ เราก็แปลคำนี้กันว่าเว้นไอ้ที่ร้อนๆยุ่งๆก็ระงับไปเรียกว่าสงบเย็นเป็นความหมายของนิพพาน เป็นนิพพานที่สูงสุดของพุทธศาสนาก็แปลว่าได้รับความสุขถึงที่สุดเหมือนกับชีวิตนี้ได้รับพรของสิ่งสูงสุด เย็นสงบเย็น With to net มันเป็นความหมายของคำๆนี้ที่ 2 มันก็มีประโยชน์ เป็นประโยชน์ สิ่งที่เรียกว่าประโยชน์นี้ในพระพุทธศาสนาจัดไว้เป็น 3 อย่างด้วยกัน เป็นประโยชน์แก่ตัวเองนี้อย่างหนึ่ง เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นนี้อย่างหนึ่ง และเป็นประโยชน์ชนิดที่เกี่ยวข้องกันจนแยกออกไม่ได้ คือประโยชน์ของเรากับประโยชน์ของคนอื่นเกี่ยวข้องกันแยกออกจากกันไม่ได้นี่ก็อีกข้อหนึ่งเรียกประโยชน์ทั้ง 2 ฝ่ายเลยได้เป็นประโยชน์ตัวเอง ผู้อื่น และประโยชน์ทั้ง 2 ฝ่าย เราควรจะทำประโยชน์ให้มีทั้ง 3 ความหมายนี้จึงจะชื่อว่าได้รับประโยชน์อย่างแท้จริงตัวเราถ้าไม่ได้รับประโยชน์ก็เหมือนไม่ได้เกิด ไม่มีประโยชน์ตายซะดีกว่าคนอื่นก็เหมือนกันเราอยู่คนเดียวในโลกไม่ได้เขาให้เราอยู่คนเดียวในโลกเราก็อยู่ไม่ได้ต้องคิดถึงกันต้องมีประโยชน์ผู้อื่นด้วยจึงจะอยู่ด้วยกันได้ประโยชน์เกี่ยวข้องกันอยู่ประโยชน์


บางอย่างทำข้างเดียวไม่ได้ต้องทำทั้ง 2ข้างคือทั้งเราและทั้งผู้อื่น นี่เรียกประโยชน์ที่สมบูรณ์ขอให้พยายามชำระสะสางที่เรียกว่าประโยชน์ๆให้ถึงที่สุดด้วยกันทั้ง 3 ชนิดทีนี้ก็มาแสวงหาธรรมะซึ่งเป็นแสงสว่างเป็นเครื่องดำเนินชีวิตให้เดินทางไปถูกต้องจนเป็นชีวิตเย็นเป็นประโยชน์ใน 2 ความหมายดังที่กล่าวแล้วนี่ขอแทรกตรงนี้สักนิดหนึ่งว่าเรื่องธรรมะมันเข้าใจยากมันต้องมีจิตที่ถูกต้อง กำลังถูกต้อง กำลังเหมาะสมจึงจะเข้าใจธรรมะได้โดยง่ายเราถึงเลือกเอาเวลาอย่างนี้เวลาจวนจะรุ่งสว่างอย่างนี้มันเป็นเวลาที่เหมาะสมสำหรับที่จะรู้ธรรมะมันเป็นเวลาที่ดอกไม้ในป่ากำลังจะบานมันเป็นเวลาที่เบิกบานคือความรู้แจ้งเบิกบานออกไป พระพุทธเจ้าท่านก็ตรัสรู้เวลาอย่างนี้เวลาที่เบิกบานเวลาอย่างนี้เป็นเวลาที่จิตจะรับอะไรใหม่ๆที่ยากๆลึกๆพูดอย่างภาษาธรรมะอย่างพวกเซ็นก็เป็นเวลาที่น้ำชายังไม่ล้นถ้วย ถ้าสว่างมาแล้วมันมีอะไรใส่ไปมากมันมีแต่จะล้นถ้วยเวลาที่ถ้วยชายังว่างอยู่เราถือเอาเป็นโอกาสที่จะศึกษาธรรมะได้ผลดีเป็นเวลาอย่างนี้ลองฝึกฝนใช้เวลาอย่างนี้ให้เป็นปกตินิสัยเหอะตามเวลาเราใช้เป็นเวลานอนสบายๆเขาก็เลยไม่รู้จักโลกเวลาอย่างนี้ โลกเวลา 5 น.แต่ถ้านอนเสียมันก็ไม่รู้จักโลกเวลา 5 น.นั้นเราพยายามฝึกฝนให้รู้จักโลกในเวลา 5 น.และจะเบิกบานที่จะรู้ที่จะแจ่มแจ้งหัดคิดหัดนึกเรื่องที่ลึกซึ้งเวลายืดยาวอย่างนี้จะได้ประโยชน์นี่เป็นเหตุผลที่เราจะสร้างโลกในเวลา 1 ชั่วโมงนี้


เป็นเวลาคิดนึกขอให้ท่านลองพยายามแล้วก็จะสนุกในที่สุดจะไม่รู้สึกรำคาญจะไม่รู้สึกง่วงนอนสำหรับอาตมาเองขออภัยด้วยเรื่องส่วนตัวไม่ค่อยสบายไม่มีแรงแม้แต่จะพูดมีแรงอยู่บ้างเวลา 5 น.นี้เหมือนกันจึงขอโอกาสพูดเวลาที่มีแรงไม่สบายอย่างนี้มาเกือบ 10 ปีแล้วแต่พอจะมีแรงบ้างก็เวลา 5 น.สำหรับการพูดจึงสามารถที่จะพูดได้ก็ขอร้องให้ท่านทั้งหลายพยายามเข้าใจให้ดีที่สุดเพื่อจะฟังเรื่องที่ค่อนข้างจะเข้าใจยากคือธรรมะนั่นเองและเห็นว่าธรรมะเป็นเรื่องจำเป็นสำหรับชีวิตเราหมายถึงความถูกต้องในการปฏิบัติหน้าที่ถูกต้องๆคำนี้มันสำคัญมากถ้าไม่มีความถูกต้องแม้จะมีอะไรมากแต่มันไม่มีความถูกต้องมันก็ไม่มีความสงบสุขหลอกสมมุติว่าเรามีเงินๆมหาศาลแต่ถ้ามันไม่มีความถูกต้องมันก็ไม่มีความสงบสุข แม้จะมีเงินมากมันก็ต้องมีความถูกต้องในการมีเงินมันจึงจะมีความสุขมิฉะนั้นเงินมากๆจะทำอันตรายทีนี้ในทางตรงกันข้ามถ้าไม่ค่อยจะมีเงินก็ต้องมีธรรมะหรือมีความถูกต้องอีกเหมือนกันถ้าเราไม่ค่อยมีเงินก็จะไม่เป็นทุกข์ถ้ามีความถูกต้องเพราะฉะนั้นมีเงินมีทรัพย์สมบัติเรียกว่ามีปัจจัย 4 มีอาหาร มีเครื่องนุ่งห่ม มียารักษาโรค มีที่อยู่อาศัยไม่แน่ว่าจะมีความสุขถ้าไม่มีความถูกต้องอยู่ในนั้น ถ้าไม่มีความถูกต้องอยู่ในปัจจัย 4 ไม่มีทางที่จะเป็นสุขหรือจะมองไปอีกทางหนึ่งว่า มีอำนาจ มีพวกมาก มีอุปกรณ์อะไรต่างๆมันก็ไม่มีความสุขถ้าไม่มีความถูกต้องจะมีอำนาจวาสนาเท่าไรหรือจะเป็นผู้ครองโลกมันก็ไม่มีความสุขถ้ามันไม่มีความถูกต้องมันก็มีจิตที่ถูกต้องในความรู้สึกที่ถูกต้องจึงจะเป็นความสุข เป็นความสุขสงบเย็นเป็นประโยชน์แก่ผู้อื่นด้วยมีความถูกต้อง


ถ้ามันตรงตามเรื่องที่มันมีสติมันไม่มากมันไม่น้อยมันไม่ช้ามันไม่เร็วมันไม่ขาดมันไม่เกินนี่เรียกว่าความถูกต้องถ้ามันมีแล้วมันมีความสำเร็จมันจึงต้องการความจำเป็นและต้องการอย่างจำเป็นที่สุดในการศึกษาเล่าเรียน ในการงาน ในการแสวงหาทรัพย์ ในการมีทรัพย์ ในการจ่ายทรัพย์ ในการสังคมอะไรกันจำเป็นที่จะต้องมีความถูกต้องในความหมายหนึ่งธรรมะแปลว่าความถูกต้อง และก็มีหลายชั้นๆความถูกต้องนั้นเรียกว่าธรรมะความถูกต้องนี่เป็นสิ่งที่ให้เกิดความก้าวหน้าการดำเนินไปถูกต้องเหมือนกันและประความสำเร็จในที่สุดที่เราเรียกว่าการพัฒนาๆการพัฒนามันต้องถูกต้องมากเฉยถ้าไม่ถูกต้องมันไม่แน่ใช้ไม่ได้คำว่าโปเฟสยังไม่แน่ว่าถูกต้องเมื่อมันถูกต้องมันจึงจะได้รับผลตามที่ต้องการไอ้โปเฟสมันบ้าก็ได้เพราะมันมากอย่างนี้ถูกต้องมันต้องมีมากอย่างถูกต้องแล้วมันก็ได้รับผลดี ถูกต้องรวมอยู่ในสิ่งที่เรียกว่าการพัฒนา


เดี๋ยวนี้ทั้งโลกมีการพัฒนาสารพัดอย่างแล้วก็ได้รับผลจากการพัฒนาเราก็ได้ใช้ประโยชน์แต่ดูว่ามันมีความถูกต้องหรือไม่ถ้ามันไม่มีความถูกต้องการพัฒนามันจะกัดตัวเองๆเพราะมันไม่มีความถูกต้องต่อเมื่อมันมีความถูกต้องมันจึงจะเป็นไปอย่างสงบสุขมีสันติภาพเยือกเย็นพัฒนากันมากเหลือเกินคนนาคมพัฒนากันมากเหลือเกินคมนาคม ทางน้ำ ทางบก ทางอวกาศ พัฒนา


แต่โลกยังไม่มีสันติภาพเรามีการประดิษฐ์คิดค้นเหลือเกินแต่โลกมันยังมีสันติภาพเรามีคอมพิวเตอร์ใช้มันก็ยังไม่มีสันติภาพดูให้ดีมันคงจะมีอะไรที่ไม่ถูกต้อง เรามีความรู้ด้านสุขภาพอนามัยเหลือกินแต่มันก็ยังไม่มีสันติภาพมันยังมีโรคที่เราเอาชนะไม่ได้เกิดขึ้นมาเพราะมันยังไม่มีความถูกต้องนี่เรียกจะพัฒนาๆความถูกต้องแล้วก็มันก็ไม่มีทาง สงบสุข เยือกเย็น เป็นประโยชน์ตัวชีวิตนี้ต้องพัฒนาขอให้มองให้เห็นชัดว่าตัวชีวิตนี้ต้องพัฒนาจึงจะได้รับประโยชน์ถึงที่สุดตามที่ชีวิตมันจะมีได้แล้วก็พัฒนาอย่างถูกต้องกับสิ่งที่เรียกว่าชีวิตนี้ ความรับมัยมีอย่างหนึ่งว่าชีวิตนี้มันไม่ใช่ของเรามันไม่ใช่ของตัวกูมันเป็นของตัวกูไม่ได้ข้อนี้ลึกต้องเข้าใจมันเป็นของพระเจ้าหรือมันเป็นของธรรมชาติในทางธรรมะหรือทางพุทธศาสนานี่ถือว่าเป็นของธรรมชาติท่านจะถือเป็นของพระเจ้าก็ได้ให้ยืมมาธรรมชาติให้ยืมมาเพื่อพัฒนาเอาตามพอใจแล้วต้องคืนเจ้าของจะโกงคดโกงเอาเป็นของกูไม่ได้มันกัดตายเลยตรงต่อเจ้าของคือธรรมชาติเอามาพัฒนาให้ยืมๆอย่างไม่คิดดอกเบี้ยให้ยืมๆอย่างไม่คิดค่าสึกหรอให้คุณมาพัฒนาตามใจ


จนถึงขีดที่ว่าน่าพอใจสูงสุดเท่าที่จะพัฒนาได้เสร็จแล้วอย่าคดโกงเอามาเป็นของกูมันเป้นของธรรมชาติหรือเป็นของพระเป็นเจ้าอยู่ตลอดเวลาและให้ยืมมาให้เป็นประโยชน์ที่สุดใช้เพื่อประโยชน์ตนเองแต่อย่างเอามาเป็นของกูนี่คือความรับของชีวิตที่เกี่ยวกับธรรมชาติหรือเกี่ยวกับพระเป็นเจ้าในทางพุทธศาสนาไม่ถือว่าเป็นตัวตน ของตนเป็นของธรรมชาติที่มีความสำคัญในการศึกษาอยู่ที่ตรงนี้แหละถ้ามันมีตัวตนแล้วก็ระวังเถอะมันจะกัดเจ้าของๆเห็นแก่ตนๆช่วยไม่ได้คิดดูเรื่องนี้สำคัญที่สุดไม่ว่าศาสนาไหนพุทธ คริสต์ อิสรามนี่สำคัญที่สุดมันมีความรู้สึกว่ามันเห็นแก่ตนมันมีความรู้อย่างอื่นไม่มีปัญญาอย่างอื่นมีความรู้แต่เรื่องฉิบผายความวินาศที่นั่นจะต้องมีความทุกข์หรือขอใช้คำว่านรกที่นั่นผู้ใดมีความรู้สึกเห็นแก่ตนมันก็มีความหนักนั้นเราจะต้องไม่มีความหนักอันนี้เราจะสบายเราอย่าไปหมายมั่นชีวิตนี้ด้วยความหลงความเข้าใจผิดว่าของตนหรือของกูเราต้องรูว่าพระเจ้าหรือธรรมชาติให้ยืมมาเอามาพัฒนาตามชอบใจแล้วก็อย่าโกงเอามาเป้นของกูแล้วก็เป็นของพระเจ้าไปตามเดิมไม่มีการเบียดเบียน


การเบียดเบียนทั้งหลายมาจากความเห็นแก่ตัวมันเบียดเบียนตัวเองก่อนแล้วมันค่อยเบียดเบียนผู้อื่นตามลำดับถ้ามันมีความเห็นแก่ตัวมันก็ขี้เกียจมันไม่อยากทำงานแม้ทำงานให้แก่ตัวมันก็ไม่อยากทำงานมันเห็นแก่ตัวเราชักชวนประชาชนให้พัฒนาเพื่อพวกเขาแต่เขาก็ยังไม่ทำเพราะเขาเห็นแก่ตัวถ้าอยากจะนอนก็อยากจะนอนให้คนอื่นพัฒนาแล้วเขาใช้ประโยชน์เห็นแก่ตัวมันไม่ทำงาน มันไม่สามัคคีและพวกเห็นแก่ตัวมันเอาเปรียบๆอย่างร้ายพวกเห็นแก่ตัวมันอิจฉาริษยาๆอย่างที่สุดอิจฉาผื่นริษยาผู้อื่นมันเห็นแก่ตัวมันก็ไม่มองผู้อื่นมันก็ทำตามพอใจแล้วมลภาวะเต็มไปหมดจากผู้เห็นแก่ตัวนั่นก็ทำลายธรรมชาติเพราะมันเห็นแก่ตัวความเห็นแก่ตัวมันทำลายตนเอง ผู้อื่น ส่วนรวมนี้ความเห็นแก่ตัวนี้มันมากขึ้นๆๆตามความเจริญทางวัตถุ เพราะความเจริญทางวัตถุมันให้เกิดความพอใจความเอร็ดอร่อยมันเป็นส่วนเกินมันก็พอใจในความเอร็ดอร่อย คนพัฒนาด้วยความเห็นแก่ตัวอย่างนี้โลกจะวินาศ

ถ้าว่าพัฒนาเพราะเห็นแก่ธรรมะมันจะไม่เดือดร้อนโลกนี้จะไม่วินาศถ้าทุกคนพัฒนาเห็นแก่ตัวๆมันก็จะแย่งชิงกันต่อสู้กันทุกอย่างเหลือประมาณความเห็นแก่ตัวในโลกนี้มากขึ้นๆ ความเห็นแก่ตัวในโลกยุคดึกดำบรรพ์มันน้อยเพราะมันไม่เจริญด้วยวัตถุโลกสมัยคนป่าหมื่นปี แสนปีมาแล้วมันยังสงบกว่าเพราะมันไม่มีคนเห็นแก่ตัวอย่างสมัยนี้ยิ่งเจริญทางวัตถุมันก็ยิ่งเห็นแก่ตัวเราจึงทำผิดเข้าไปในความยุ่งยากลำบากเพิ่มความเห็นแก่ตัวจนเต็มไปหมดความเห็นแก่ตัวครองโลกพระเจ้าไม่ได้ครองโลกความเห็นแก่ตัวมันครองโลกจนพระเจ้าช่วยไม่ไหวนี่เรียกว่าความเห็นแก่ตัวมันมาครองโลกแล้วทำให้เรารักกันไม่ได้เมื่อมีความเห็นแก่ตัวแล้วมันก็รักแต่ประโยชน์ของตัวนายทุนรักชนทำมาชีพไม่ได้ ชนทำมาชีพก็รักนายทุนไม่ได้โดยเท่ากันเพราะต่างฝ่ายต่างเห็นแก่ตัว เมื่อเห็นแก่ตัวแล้วนายจ้างก็รักลูกจ้างไม่ได้ลูกจ้างก็รักนายจ้างไม่ได้ถ้ามันเห็นแก่ตัวแล้วปัญหาอะไรจะเกิดขึ้นมันก็มีแต่ต่อสู้กันๆถ้าประชาชนเห็นแก่ตัวก็ไม่รักรัฐบาล ถ้ารัฐบาลเห็นแก่ตัวก็ไม่รักประชาชนมันก็มีปัญหาต่างฝ่ายต่างเห็นแก่ตัวมันก็ต้องแยกกันสามีภรรยาๆมันก็ต้องแยกกันเพราะความเห็นแก่ตัวเดี๋ยวนี้มันเป็นมากๆๆอย่างน่ากลัวที่สุดแม้แต่พ่อแม่กับลูกมันก็ยังมีความเห็นแก่ตัวเข้ามาทำให้เกิดปัญหายุ่งยากลูกๆไม่กตัญญูกับพ่อแม่มากขึ้นๆนี่สิ่งที่ยั่วยวนให้เกิดกิเลสมากขึ้นจนลูกๆไม่กตัญญูไม่ซื่อสัตย์ต่อพ่อแม่ความเห็นแก่ตัวมันก็เกิดขึ้นระหว่างพ่อแม่กับลูกเป็นศาสนาหมดความสามารถที่จะกำจัดข้อนี้บาทหลวง คริสต์เตียนมาที่นี่มาเสนอเขาในข้อนี้ว่าเดี๋ยวนี้ความเห็นแก่ตัวกำลังครองโลกแม้กระทั่งพ่อแม่กับลูกเขาเห็นด้วยที่จะเอาข้อนี้ไปพูดจาหารือกันให้ศาสนาร่วมมือกัดความเห็นแก่ตัวของมนุษย์ท่านดูเถอะว่าความเห็นแก่ตัวมันขี้เกียจมันเอาเปรียบมันอิจฉาริษยามันทำลายประโยชน์ส่วนรวมแล้วมันก็เป็นอันธพาลเบียดเบียนจนเต็มไปด้วยอันธพาล กรุงเทพเมื่อ 60ปี 70ปีมาแล้วสบายมากไม่มีอันธพาลอย่างนี้ ดึกๆไปไหนคนเดียวก็ได้ไม่มีอันธพาลเดี๋ยวนี้เต็มไปด้วยอันตรายเพราะความเห็นแก่ตัวที่เจริญเต็มกรุงเทพเพราะคนกรุงเทพมันเห็นแก่ตัวมันจึงไล่ยุงไปไม่ได้ ถ้าคนกรุงเทพลดความเห็นแก่ตัวลงซะบ้างช่วยกันกำจัดยุง ยุงไม่มีกรุงเทพเราจงมองดูว่าไอ้ความเห็นแก่ตัวมันทำให้สติปัญญาก้าวหน้าแต่เพื่อประโยชน์ตัวพอซื้อคอมพิวเตอร์มาใช้เพื่อประโยชน์ตัว ไม่ได้ซื้อคอมพิวเตอร์มาใช้เพื่อคิดค้นเพื่อประเทศชาติผู้เห็นแก่ตัวส่วนมากจะมีสติปัญญา สติปัญญาที่จะมองเห็นแก่ตัวเมื่อทุกคนเห็นแก่ตัวสังคมก็ต่อสู้กันไม่มีที่สิ้นสุดอย่างที่กำลังมีอยู่ในโลกนี้ เวลานี้ท่านรู้เองว่าอะไรความเห็นแก่ตัวกำลังทำให้ยุ่งยากลำบากตัวเองก็ไม่มีความสุขผู้อื่นก็ไม่มีความสุขเห็นแก่ตัวหนักเข้าๆๆมันก็หลงทางเป็นบ้ามันฆ่าพ่อ ฆ่าแม่ ฆ่าลูก ฆ่าเมียและก็ฆ่าตัวเองก็ได้เป็นคนสุดท้ายก็ได้นี่ความเห็นแก่ตัวผู้เห็นแก่ตัวต้องจบลงด้วยลักษณะอย่างนี้ ตาย หรือไปอยู่โรงพยาบาลบ้าไปสอบสวนดูทุกคนในโรงพยาบาลบ้ามันตั้งต้นมาจากความเห็นแก่ตัวทำผิดทุกอย่างมากขึ้นๆ


จนเป็นบ้าจนฆ่าตัวเองตายความเห็นแก่ตัวไม่ช่วยให้เหนือผู้อื่นกลายเป็นทำลายตัวเองฆ่าตัวเองเพราะความเห็นแก่ตัวทุกๆศาสนาต้องการจะสอนไม่ให้เห็นแก่ตัวแต่เราไม่ถือชาวพุทธ ชาวคริสต์ อิสลามมันก็ไม่ถือมันสร้างศาสนาตลอดไปไม่มีใครถือศาสนาซึ่งสอนความไม่เห็นแก่ตัวศาสนาคริสต์สอนมากเรื่องการเห็นแก่ตัวสอนมากให้รักผู้อื่นพวก ยิวโบราณสอนลึกสอนว่าไม่ยึดมั่นในความดีความชั่วมากเกินไปคือเห็นแก่ตัวแล้วก็เป็นปัญหามีข้อความว่าพี่ชายมันหลอกน้องชายไปในป่าแล้วก็ฆ่าเสียเพราะเหตุใดพ่อมันรักน้องชายพี่มันไม่ชอบพี่มันจึงหลอกน้องชายไปฆ่าในป่าเพราะพ่อรักน้องชายเพราะว่าไปกินผลไม้ของต้นรู้จักดีรู้จักชั่วมันก็คือตายมันก็เป็นทุกข์เป็นบาปดั้งเดิม บาปที่ไม่รู้จักสิ้นจนบัดนี้ยังมีอยู่มากนักมันก็เห็นแก่ตัวมากหมายมั่นยึดมั่นด้วยความโง่มันก็เกิดมันไม่เหนือดีเหนือชั่วมันก็เป็นปัญหาธรรมะสอนให้มีจิตใจฉลาดอยู่เหนือดีเหนือชั่วไม่หลงดีหลงชั่วบ้าอะไรหมดมองโลกในแง่ร้ายไม่มองโลกในแง่ดีนี่เรียกว่ามันเหนือชั่วเหนือดีเดี๋ยวนี้มันมีมวลเหตุมาจากตัวตนแล้วมันก็มีความคิดแต่เรื่องที่จะหาประโยชน์ใส่ตนมันก็เบียดเบียนกันนั้นเราจะต้องศึกษาให้ดีที่สุดในการที่จะไม่เห็นแก่ตัวคือเราเรียนรู้เรื่องไม่ใช่ตนๆ


แล้วเราก็ปฏิบัติๆให้ถูกต้องนั้นเราก็ได้รับความสุขสงบเย็นเพราะไม่มีใครเห็นแก่ตนถ้ามองคำนวณดูทีว่าถ้าโลกนี้ไม่มีใครที่เห็นแก่ตนก็สบายนอนไม่ต้องปิดประตูเรือนเพราะไม่มีใครที่ทำร้ายไม่มีใครที่เห็นแก่ตนนั้นเราจึงรู้สึกว่าไอ้ความเห็นแก่ตนมันทำลายประโยชน์ของผู้อื่นมันก็ศึกษาอย่างยิ่งมันก็ศึกษาเรื่องความไม่มีตนนี่ยากที่สุด


สำหรับการศึกษาอาตมาขอบอกกล่าวอย่างท้าทายว่ามันเป็นเรื่องยากที่สุดในการศึกษาการศึกษาระดับมหาวิทยาลัยในโลกก็ไม่รู้เรื่องนี้มหาวิทยาลัยสอนแต่เรื่องมีตัวตนๆๆพัฒนาตนๆๆโดยไม่รู้ว่าไอ้ตัวตนที่จะพัฒนามันไม่ใช่ของตนมันไม่ใช่ตัวตนนี้ตามหลักธรรมะสูงสุดในศาสนามันเข้าใจยากๆคือเรื่องอนัตตาๆๆแปลว่าไม่ใช่ตนๆเรามีตัวตนชนิดที่มิใช่ตนแต่เราคิดว่ามันเป็นตัวตน ทุกครั้งที่เราคิดว่าเป็นตัวตนไม่ใช่ตัวตนเป็นความโง่เท่านั้นแต่เราก็หลงตัวตนทำความคิดอันนั้นเห็นแก่ตนๆๆจะทำร้ายผู้อื่นยุ่งกันไปหมดทั้งโลกเพราะความเห็นแก่ตนถ้าท่านอยากจะศึกษาหัวใจลึกซึ้งของของศาสนาก็ขอให้ศึกษาเรื่องนี้ไม่ใช่ตนมันมีแต่สิ่งที่มิใช่ตนเรามีตนซึ่งมิใช่ตนเรามีตัวตนซึ่งมิใช่ตัวตน



แต่เราโง่ว่าเป็นตัวตนดังนั้นเราจึงเห็นแก่ตนคำว่าตัวตนๆนี้เป้นความคิดที่เพ่งเกิดไอ้ของกล่าวของแท้ไม่ใช่ตัวตนธรรมชาติแท้ๆไม่ใช่ตัวตนเรามาเข้าใจว่าเป็นตัวตนเด็กๆอยู่ในท้องของมารดาไม่รู้สึกว่าเป็นตัวตน เป็นของตนไม่รู้สึกว่าเป็นเรื่องดี เรื่องชั่วมันไม่รู้เด็กๆทารกพอเด็กๆทารกออกมาจากท้องแม่ ตา หู จมูกจะทำงานมันก็สมมุติว่ามันไปกินนมแม่ครั้งแรกพอรู้สึกอร่อยก็รู้สึกพอใจก็เกิดความรู้สึกเป็นบวกถ้ามันไม่อร่อยมันก็มีความรู้สึกเป็นรบขึ้นมากูไม่อร่อยกูยังไม่มีในทีแรกแต่พอได้กินของอร่อยจิตมันโง่ว่าตัวกูอร่อย กูไม่อร่อยไม่สวยงามก็กูเห็นของไม่สวยงามของหรือสิ่งเหม็นก็กูทั้งนั้นมันเลยกลายเป็นสิ่งเหม็นไปเราจึงมีความโง่ระดับที่เรียกว่าตาระบบประสาทที่ตามันเห็นทางตา มันรายงานทางจิตใจ มันรู้สึกว่ากูเห็นแทนที่จะพูดว่าตาเห็นมันพูดว่ากูเห็นเมื่อหูได้ยินกูได้ยิน จมูกได้กลิ่นกูได้กลิ่น ลิ้นได้รสกูได้รส เมื่อสัมผัสผิวหนังก็กูได้สัมผัส


ไอ้ของธรรมชาติมันมากลายเป็นตัวกูหมดไอ้ความโง่มันก็เป็นตัวกูตามลำดับตั้งแต่เป็นทารกขึ้นมาซึ่งจะต้องมีปัญหามีความทุกข์เหมือนคำภีร์ใบเบิ้ลที่บอกมาอย่าไปกินผลไม้มันมีเป็นบวกเป็นลบมันก็มีปัญหาแล้วก็ทำไปด้วยความเห็นแก่ตัวทำร้ายตัวเองทำร้ายผู้อื่นอยู่คนเดียวมันก็นอนไม่หลับนี่สิ่งที่เรียกว่าตัวตนหรือตัวกูๆในภาษาไทยไม่มีตัวตนมีอัตตาไม่มีอัตตาเต็มที่ยิ่งกว่าที่มันโง่ๆๆกว่านี้มันไม่มีอะไรเลยเป็นที่ถูกต้องมันอยู่ตรงกลางๆนี่หัวใจของธรรมะอยู่ตรงนี้


ถ้าเราไม่มีตัวตนมันก็ไม่เห็นแก่ตนมันก็เห็นแก่ความถูกต้องเห็นแก่ผู้อื่นนั้นขอให้เราทำเพื่อความถูกต้องเห็นแก่ความถูกต้องหรือเห็นแก่ผู้อื่นหรือเห็นแก่พระเป็นเจ้าก็ได้ถ้าภาษาทางพระพุทธเจ้าก็ว่าเห็นแก่ธรรมะๆเป็นของธรรมชาติทำอย่างความถูกต้องมันก็ไม่มีปัญหาอะไรนี่ท่านจงไปศึกษาด้วยตนเองไม่ต้องเชื่อใครไม่ต้องเชื่ออาตมาตัวเองเห็นแก่ตัวจัดมันจะนอนไม่หลับมีความทุกข์ถ้าเห็นแก่ความถูกต้องเห็นแก่ผู้อื่นมันจะนอนหลับสบายดีชีวิตนี้จะเย็นจะเป็นประโยชน์จะมีความหมายว่าธรรมะ เป็นตัวธรรมชาติ เป็นหน้าที่ตามกฎของธรรมชาตินั่นคือธรรมะถ้าเรามีความรู้เรื่องนี้ก็คือมีแสงสว่างมีแสงสว่างที่จะส่องทางเดินของชีวิต ชีวิตก็จะเดินในทางที่ถูกต้องและไม่มีความทุกข์ไม่มีปัญหาใดๆชีวิตนี้จะอิสระจากความทุกข์ที่ว่าจะเหนือปัญหาด้วยประการทั้งปวงนี่เรียกธรรมะท่านจะชอบหรือไม่ชอบก็แล้วแต่ท่านแต่ธรรมชาติมันเป็นอย่างนี้


ถ้าเราโง่ไปมันก็เกิดตัวตนโง่เห็นแก่ตัวมันก็มีความรู้มันก็ทำลายล้างกันทั้งโลกมันต้องรู้ว่าเป็นของธรรมชาติไม่ใช่ของกูมันก็มีความรักเมตตากรุณาซึ่งกันและกัน ความเห็นแก่ตัวเห็นแก่ตนเข้ามาท่านลองคิดดูซินายจ้างกับลูกจ้างจะรักกันไม่ได้เป็นคู่ต่อสู้ซึ่งกันและกันถ้ามันไม่มีเซ้นฟิตนายจ้างกับลูกจ้างจะรักกันเป็นเพื่อนเกิดแก่เจ็บตายอย่าว่านายจ้างกับลูกจ้าง เพื่อนกับเพื่อนถ้ามันมีเซ้นฟิตมันจะรักกันไม่ได้ถ้ามันไม่มีมันก็รักกันหมดทั้งหมดทั้งโลกทั้งจักรวาลถ้ามันมีเซ้นฟิตลูกก็รักแม่ไม่ได้เร่าอยู่กันอย่างไม่มีเซ้นฟิตเรามีความรักกันทั้งสากลจักรวาลไม่มีศัตรูจะมีอะไรมันมีคนเดียวจะรบกับใครมันมีคนเดียวมันเป็นมิตรเป็นเพื่อนเป็นสหายกันหมดความมีตัวตนมันก็ลำบากแต่ยังเป็นกลาง ที่อยู่ในจิตใจของมนุษย์มันยังเป็นกลางๆแต่ถ้ามันถูกแวดล้อมด้วยความโง่ ถ้ามันถูกแวดล้อมด้วยสติปัญญามันก็จะไม่เป็นเซ้นขึ้นมาของเดิมมันมาอย่างเป็นกลางๆไม่ควรเรียกตัวตนแต่ไม่รู้จะเรียกอะไรก็เรียกตัวตนที่มันเป็นกลางๆจะฉลาดก็ได้จะโง่ก็ได้


ถ้าฉลาดก็ไปทางถ้าโง่ก็ไปทางผิดนั้นจึงมีเราต้องพยายามในทางที่จริงนี่มันเป็นไปในทางที่ถูกต้องพอคลอดออกมาจากท้องแม่ขอให้ได้รับความถูกต้องจากความโง่นี่ก็อยากให้เป็นตัวกูนั้นเป็นของธรรมชาติเป็นของธรรมดา ที่ตาเห็นรูปก็อย่าว่าตาเห็นรูปหูได้ยินเสียงหู จมูก ลิ้น กาย ใจ ตามธรรมชาติอย่างนี้แล้วปัญหามันไม่เกิดเด็กมันไม่โง่มันฉลาดๆเหมือนอย่างว่าเด็กทารกตัวเล็กๆเดินชนก้าวอี้มันก็ร้องแล้วมันก็เกิดก้าวอี้ก็เตะก้าวอี้ตัวตนนั้นมันเป็นศัตรูมาทำร้ายตัวตนนี้ซึ่งเป็นตัวกูเพราะมันเกิดคนเลี้ยงเด็กพ่อแม่ช่วยกันตีก้าวอี้ให้เด็กพอใจนี่มันสอนให้เด็กโง่นี่มันตัวตนมึงหรือตัวมึงกูแล้วมึงก็ทะเลาะกันแต่จะได้รับการสั่งสอนให้มีตัวตนเพิ่มขึ้นทุกวันการสั่งสอนอย่างนี้จะได้รับผลตรงกันข้ามว่ามันอย่างนั้นเองมันตามธรรมชาติ


อย่างนี้เองเดี๋ยวนี้มันสอนให้มีตัวตนถ้าถูกใจตัวตนเป็นบ่วงหรือจะเอาแต่ได้แต่มีถ้าถูกใจตัวตนก็เกิดกิเลสประเภทลบมันจะฆ่าตัวเองมันก็โง่เท่าเดิมมันจะมีกิเลสบวกมั่งลบมั่งบอกไม่ได้ว่าบวกหรือลบมันมีความทุกข์อยู่ในทุกๆวันนี้ขอให้มองเห็นความจริงข้อนี้ถ้าเราไม่โง่ไม่หลงไม่เข้าใจผิดว่าไม่มีตัวตนว่ามีตัวตนอย่าโง่ว่ามีตัวตนปัญหามันก็ไม่เกิดอย่างนี้เราก็มีความโง่มากขึ้นว่ามีตัวตนๆ ไอ้ตัวตนไม่ใช่ความจริงเป็นความจริงที่โง่เรียกว่าอุปาทานในภาษาบาลีอุปาทานนั่นเป็นความโง่ไม่มีอะไรเลยมันเกิดเป็นการกระทำต่อเมื่อมันเจ็บเกิดการคิดว่ากูเจ็บแต่ก่อนไม่คิดว่าเจ็บมันไม่มีตัวกูต่อเมื่อมันเจ็บมันจึงมีตัวกูนี่กินอร่อยมันจึงมีความคิดว่ากูอร่อยก่อนหน้านี้ไม่มีนั้นกูจึงเป็นมายาที่หลอกลวงเป็นสิ่งหลอกลวงเป็นของที่หลอกลวง


ถ้าเราไม่มีอันนี้เราก็ไม่มีปัญหาอะไรเราก็ไม่หัวเราะเราก็ไม่ร้องไห้เราจะไม่ดีใจเราจะไม่เสียใจไม่อะไรทั้งนั้นเดี๋ยวนี้มันไม่มีตัวกูซะแล้วมันขึ้นลงๆอยู่อย่างนี้ชีวิตนี้จึงไม่มีความสงบสุขขอให้สังเกตดูให้ดีตรงนี้ว่ามีความสำคัญที่สุดว่ามันเกิดเมื่อมีการกระทำมันมีการเดินมันจึงมีความรู้สึกว่ากูเดิน มีการนั่งตามธรรมชาติมันจึงมีความรู้สึกว่ากูนั่งกินเข้าไปแล้วมันจึงรู้สึกว่ากูกิน อร่อยแล้วมันจึงรู้สึกว่ากูอร่อย อร่อยกว่านั้นไม่ได้ไม่อร่อยมันก็เกิดว่ากูไม่อร่อยไอ้ตัวกูผู้กระทำอย่างนั้นผู้กระทำอย่างนี้มันเกิดทีหลังนี่คนเขาไม่มองเห็นข้อนี้ความจริงตัวกูๆไม่ได้มีอยู่จริงแต่เกิดทีหลังการกระทำท่านทั้งหลายคงจะไม่เชื่อข้อนี้ตัวผู้กระทำมันเกิดทีหลังการกระทำนี่ขอท้าทายให้ท่านไปคิดว่าจริงหรือไม่จริงตัวผู้กระทำมันเกิดทีหลังการกระทำเมื่อกระทำแล้วมันจึงเกิดตัวผู้กระทำไม่ใช่ของจริงเป็นมายาตัวผู้กระทำมันเกิดทีหลังการกระทำคือความรักที่เราไม่รู้จักเพราะว่าผู้กระทำไม่ใช่ของจริงการกระทำเป็นของจริงแต่มันหลอกว่ามีผู้กระทำผู้กระทำมันเกิดทีหลังการกระทำเด็กๆมันก็ไม่เชื่อถ้าไม่มีผู้กระทำมันจะมีการกระทำได้อย่างไร


มันมีการกระทำตามธรรมชาติก่อนแล้วมันจึงโง่ว่ามีผู้กระทำถ้าเห็นชัดในข้อนี้ท่านจะไม่หลงเรื่องตัวตนหลงว่าอะไรเกิดขึ้นก็กูๆๆๆไปเสียหมดขอให้ปล่อยไปตามเดิมตาได้เห็น หูได้ยิน มันผิดกันนักมีดบาดนิ้วกับบาดมือมันต่างกันมากถ้ามีดบาดนิ้วไม่มีความหมายอะไรแต่ถ้าโดนมีดบาดกูมันมีปัญหามากมันเกิดความทุกข์มากนั้นอย่าให้มันเกิดความรู้สึกว่ามันตัวกูนี่ตัดความรู้สึกให้มันเป็นอย่างนี้เองตามธรรมชาติมี ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจรู้สึกไปตามที่ ตา หู จมูก ลิ้น กาย ใจมันรู้สึกเอามาเป็นตัวกูหนามตำกูกับหนามตำท้าวมันผิดกันมากแต่เอาเท้ามาเป็นเท้าของกูมันก็มีปัญหาเต็มที่ 100 %มีตัวกูเห็นแก่ตัวกูมันก็ไม่เห็นแก่ผู้อื่นถ้ามันรักกันไม่ได้ถ้ามันมีแม้แต่พ่อแม่กับลูกมันก็รักกันไม่ได้จะรักกันได้ก็ต่อเมื่อไอ้เซนฟิตเน็ทมันน้อยแต่มันมีปัญหาที่บ้านต่อเมื่อมันมีความรู้สึกมันมีตามธรรมชาติ ทรัพย์สมบัติ ภรรยา ลูกของกูอะไรของกูนี่เรียกว่าเป็นตัวกู


ถ้าพระเจ้าให้ยืมมาใช้แล้วปฏิบัติให้ถูกต้องมันก็ไม่ทุกข์ ทรัพย์สมบัติ ภรรยา ลูกของกูอะไรของกูนี่เรียกว่าเป็นตัวกูถ้าพระเจ้าให้ยืมมาใช้แล้วปฏิบัติให้ถูกต้องมันก็ไม่ทุกข์ เราก็ไม่เกิดความเห็นแก่ตัวแล้วทุกคนจะรักกันได้เป็นคนเดียวกันขอให้ท่านทั้งหลายมองเห็นความจริงข้อนี้ว่ามันมีเรื่องหลอกลวงที่สุดหรือความโง่ว่าตัวกูๆมันหลอกลวงเราต้องปรุงจิตให้โง่ว่าเป็นตัวกูเป็นของกูมันก็ต่อสู้กันระหว่างผู้ที่มีตัวกูด้วยกันเราจะรักผู้อื่นได้ก็ต่อเมื่อไม่ยึดมั่นถือมั่นว่าเป็นตัวกูของกูเห็นว่าทุกคนมีปัญหาอย่างเดียวกัน

ทุกคนมีปัญหาเรื่องเดียวกันมาช่วยกันต่อสู้กับความทุกข์ให้ปัญหาต่างๆหมดไปแล้วเราทุกคนก็อยู่เป็นสุขในโลกนี้ไม่มีใครที่เป็นตัวกูของกูมีแต่ว่าเป็นของที่พระเจ้าให้ยืมมาใช้ ธรรมชาติให้ยืมมาใช้ให้มาลงทุนพัฒนาเอาเองแล้วก็ไม่มีใครโกงพระเจ้า ไม่มีใครโกงธรรมชาติว่าเป็นตัวกูยังเป็นของธรรมชาติ ยังเป็นของพระเจ้าให้พัฒนาดีที่สุดมันก็มีความรู้สึกว่าจิตใจดีที่สุดมันก็เลยไม่มีมึงไม่มีกู ไม่มีเขา ไม่มีเรามันเป็นเหมือนกันหมดว่าเป็นชีวิตเดียวกันหมดๆมีความรักเหมือนกันหมดลูกจ้างก็รักนายจ้าง คนมั่งมีก็รักคนจน คนจนก็รักคนมั่งมีเดี๋ยวนี้มันทำไม่ได้มันเป็นของมึงมันเป็นของกูมันแย่งประโยชน์กันมันเลยรักกันไม่ได้โลกนี้มีแต่การต่อสู้เพื่อแย่งผลประโยชน์กันโดยไม่มีสันติภาพไม่มีความสงบสุขขอให้ท่านทั้งหลายมองเห็นความข้อนี้ว่าเป็นความจริงของธรรมชาติถ้ารู้ข้อนี้ก็เห็นแสงธรรมชาติความมืดมันก็ไม่มีความมือของชีวิตนั้นไม่มีมันมีแต่แสงสว่างโลกนี้เป็นโลกที่มีแสงสว่างเดี๋ยวนี้ความมืดคือความเห็นแก่ตัวทำให้โลกนี้มืดๆๆยิ่งกว่าไม่มีดวงอาทิตย์ ไม่มีดวงอาทิตย์ไม่มืดเท่ากับที่มันครอบงำความเห็นแก่ตัว


เราไม่มีแสงสว่างเพราะตัวกูของกูมันครอบงำอยู่ถ้าเป็นพุทธก็สอนเรื่องความไม่มีตัวตนตามธรรมชาติแล้วก็พยายามตัดความรู้ว่าตัวตนกางเขนของคริสต์เตียนนี่คือตัวตนใครเป็นคริสต์เข้าใจง่ายตัดตัวตนตามแบบพระเยซูตัดตัวตนไม่มีตัวตนเสียสละที่มีในโลกนี้ได้เพราะไม่มีตัวตนทุกคนก็เป็นอย่างนี้ได้พุทธ คริสต์ อิสรามก็เหมือนกันถ้ามีตัวตนมันจะเห็นแก่ตัวตนแล้วมันจะทำความทุกข์ขึ้นมาพอไม่เห็นตัวตนมันก็ไม่มีความทุกข์เลย ธรรมะสูงสุดคือไม่มีตัวตน การกระทำที่ดีคือไม่มีตัวตน ผลรับที่ดีคือไม่มีความเห็นแก่ตน มีแต่ความรักทุกคนเป็นคนๆเดียวกันนี่คือธรรมะสูงสุดอยู่ที่ไม่มีความเห็นแก่ตน หมดความโง่ว่าเห็นแก่ตนๆหลงบวก หลงลบมันก็จะไม่มีความโง่ว่าเป็นตนบวกหรือตนลบนี่คือธรรมะในพระพุทธศาสนามีอยู่อย่างนี้ไม่มีอย่างอื่นขอความรู้สึกว่าตัวตน


แล้วมันจะไม่มีความเห็นแก่ตนๆมันก็ทำผิดไม่ได้ๆมีแต่ความถูกต้องทำอะไรเป็นความถูกต้องถ้าเห็นแก่ตนมันทำอะไรก็จะเบียดเบียนตนเอง ผู้อื่นและเบียดเบียนทุกคนธรรมะสูงสุดคือความไม่เห็นแก่ตน ไม่มีตัวตนเพราะไม่หลงบวกหลงลบมันก็ไม่มีความรู้สึกว่ามีตัวตนนี่คือธรรมะขอแสดงความยินดีที่ท่านทั้งหลายมาสู่ที่นี่เพื่อแสวงหาความรู้ทางธรรมะเป็นแสงสว่างแห่งชีวิตเพื่อพัฒนาชีวิตนี้ให้เป็นความสงบเย็นขอให้ได้รับแสงสว่างแห่งชีวิตคือธรรมะ ขอให้มีความสงบเย็น พอไม่มีตัวตนเราก็รับมันได้ทุกคนแม้แต่ต้นไม้ สัตว์เดรัชฉาน สิ่งมีชีวิตมันก็จะรักว่าคนเดียวกันความเบียดเบียนก็ไม่มี สันติภาพก็มีเดี๋ยวนี้มันมีแต่ความเห็นแก่ตนทะเลาะกันไม่มีที่สิ้นสุดแม้ในองค์การสหประชาชาติก็ทะเลาะกันมันเห็นแก่ตนเลยไม่มีความสงบสุขตัดต้นเหตูคือความเห็นแก่ตนคือความมีตัวตนตัดต้นเหตุให้รู้ธรรมะข้อนี้ไม่มีตัวตนนั้นขอให้ยืมใช้โดยพระเจ้าธรรมชาติพัฒนาให้ดีก็จะรักกันทุกคนปัญหาก็หมด ขอให้ท่านทั้งหลายจงประสบผลสำเร็จในการเสาะแสวงหาแสงสว่างให้พบลึกลงไปว่าปัญหาทั้งหลายเกิดมาจากความเห็นแก่ตนเลิกความเห็นแก่ตนเสียปัญหาทั้งหลายมันก็ไม่มีๆเพราะเห็นว่ามันไม่ใช่ตนถ้าทำผิดมันก็เกิดตัวตน

ถ้าทำถูกมันก็ไม่เกิดตัวตนมันเกิดปัญหาหมดปัญหาเหลือปัญหาถ้าเป็นคริสต์เตียนก็ไปอยู่กับพระเจ้า ถ้าเป็นชาวพุทธก็บรรลุนิพพานถ้าหมดปัญหาชีวิต ชีวิตมีแต่ความสงบเย็นเป็นประโยชน์ขอให้ท่าทั้งหลายประสบความสำเร็จในการเลิกความเห็นแก่ตนๆๆแล้วก็มีความรักเป็นอันเดียวกันทั้งจักรวาล สันติภาพก็จะมาครอบงำโลกนี้ก็จะมีสันติภาพ ถ้ามีความเห็นแก่ตนความเดือดร้อนจะครองโลกเพราะความเห็นแก่ตนมันเหมือนกับให้ซาตานมาครองโลก ถ้าไม่มีความเห็นแก่ตนก็เหมือนให้พระเจ้ามาครองโลกต่างกันอย่างตรงกันข้ามอย่างนี้ถ้าพูอย่างพุทธศาสนาก็ว่าธรรมะๆๆครองโลกอธรรมไม่มีส่วนที่จะครองโลกก็เป็นธรรมะถูกต้องๆคงที่ๆอย่าให้ออกไปจากความถูกต้องมันก็มีแต่ความมั่นคงมีความสงบเย็นไม่มีปัญหาเราจะไม่มีปัญหาโดยที่ว่าจะเป็นไทย ฝรั่ง จีน ปัญหามันเหมือนกันหมดปัญหาไม่ได้แตกแยกว่าเป็น ฝรั่ง ไทย จีน ทุกชาติสัมพันธ์ของมนุษย์มันมีปัญหาอย่างเดียวกันคือเห็นแก่ตน ไม่ว่าจะเป็นจีน เป็นไทยสีแดงด้วยกันทั้งนั้นปัญหามันอย่างเดียวกันการแก้ปัญหามันจึงร่วมกันได้แม้ว่าจะเป็นไทย ฝรั่ง จีนเป็นอะไรก็แล้วแต่ความเห็นแก่ตนเป็นศัตรูร่วมกันทำลายความเห็นแก่ตนแล้วก็ได้รับประโยชน์ร่วมกันคือสันติภาพทำคนเดียวไม่ได้ต้องช่วยเหลือกันทำพร้อมๆกันก็ทำความเข้าใจกันเป็นพื้นฐานทุกๆศาสนาก็ร่วมมือกันสอนเรื่องไม่เห็นแก่ตัวแล้วมนุษย์ก็จะออกจากปัญหาเดี๋ยวนี้ขอพูดศาสนาก็ไม่ค่อยจะสอนแล้วเราก็ไม่ค่อยยอมรับศาสนาเราจึงจะเห็นแก่ตนเลื่อยไปโลกจึงมีแต่ความทุกข์มากขึ้นๆตามความเจริญทางวัตถุที่มันเพิ่มตามความเห็นแก่ตนความเอร็ดอร่อยทางเนื้อทางหนังมันส่งเสริมความเห็นแก่ตน เรามัวไปส่งเสริมความสนุกสนาน ความเอร็ดอร่อยทางเนื้อหนังมันก็ยิ่งเพิ่มความเห็นแก่ตน เราจัดงานทุกอย่างเพื่อส่งเสริมความเห็นแก่ตน ไม่ได้จัดเพื่อลดความเห็นแก่ตนๆ ถ้าจัดเพื่อลดความเห็นแก่ตนคนเขาก็ว่าบ้าไม่มีใครมาร่วมงานกับเราความมืดมันกำลังครอบงำอยู่ขอให้ช่วยกันๆๆๆสร้างแสงสว่างให้เกิดขึ้นกับโลกคือมีธรรมะ

อย่างที่กล่าวมาแล้วนี้ถ้าศึกษาต่อไปมันจะกว้างถึงกำจัดความเห็นแก่ตนก็ได้ขอแสดงความหวังว่าท่านทั้งหลายจะประสบความสำเร็จนี้ขอแสดงความยินดีครั้งหนึ่งว่าความยินดีสูงสุดที่ท่านทั้งหลายมาสู่สถานที่นี้ในลักษณะอย่างนี้คือมีความประสงค์จะแสวงหาแสงสว่างแห่งธรรมะ แสงสว่างๆแห่งธรรมะคือความถูกต้องๆๆเพื่อขจัดปัญหาทั้งหลายทั้งปวงหมดสิ้นไปและให้ประสบสวัสดีในหน้าที่การงานในชีวิตการเป็นอยู่เยือกเย็นและเป็นประโยชน์ๆๆอยู่ทุกทิพาราตรีกาลเทอญขอยุติการบรรยาย


หน้าถัดไป (หน้า 2) >>>
*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา



ยังไม่มีความเห็นเพิ่มเติม

กรุณา login เพื่อ comment งานเขียนนี้

???? สมัครสมาชิก ฟรี ตลอดชีพ


พุทธทาสภิกขุ
(พุทธทาสภิกขุ)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 9,266 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 1 ปี
แบ่งปันความรู้ 0 ครั้ง
ได้รับดาว 153 ดวง

โหวตเพิ่มดาว


บทความอื่น

การมีธรรมะในการครองชีวิต [46,965]
?????? 0 ?????? ?? ??????????????????

บทความแนะนำ

การเกิด สึนามิ [520,417]
GMO พันธุวิศวกรรมศาสตร์ นางฟ้า หรือ ซาตาน [371,672]

Blog แนะนำ

วิชาการ.คอม ขอแนะนำงานเขียนชิ้นนี้ นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย ด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และธรรม [281,301]
Global Warming { English } [117,291]

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน

Google
 
ติดต่อลงโฆษณา :   คุณอันนา 081 4965363
สำนักงาน :   02 2015735
อีเมล์ :   
Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ
รับรองและสนับสนุนโดย

สสวท.

มูลนิธิ พสวท.

พสวท.