เว็บส่งเสริมการเรียนรู้ดีเด่น 2547 (สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย)   |   เว็บสื่อวิทยาศาสตร์ดีเด่น 2549 (กระทรวงวิทย์)   |   เว็บการศึกษาที่มียอดผู้เข้าชมสูงสุด 2549, 2550 (TrueHits)
ขอขอบคุณ บริษัท ปตท. จำกัด (มหาชน) และ สสวท ที่ให้การสนับสนุน  
<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/34977" type="text/javascript"></script>
ลำดับของตัวเลข กับการค้นพบดาวเคราะห์น้อย
เรามาร่วมกันสัมผัสถึงความน่าพิศวงกับลำดับของตัวเลขง่ายๆ ที่สามารถนำไปสู่การค้นพบดาวเคราะห์น้อยได้อย่างไม่น่าเชื่อ...
ผู้เขียน: จุลสารสนุกวิทย์ ชมแล้ว: 56,568 ครั้ง
post ครั้งแรก: Fri 8 February 2008, 11:47 am ปรับปรุงล่าสุด: Tue 4 March 2008, 7:21 pm

หน้าที่ 1 - ลำดับของตัวเลข กับการค้นพบของดาวน้อย



ขอบคุณข้อมูลภายใต้ความร่วมมือของโครงการพัฒนาอัจริยาภาพฯ (JSTP) กับวิชาการ.คอม


ทีมา : โครงการพัฒนาอัจฉริยภาพทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีสำหรับเด็กและเยาวชน
( Junior Science Talent Project : JSTP )

สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ
111 อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย
ถนนพหลโยธิน ตำบลคลองหนึ่ง อำเภอคลองหลวง
จังหวัดปทุมธานี 12120
http://www.nstda.or.th/jstp


โดย : ทวีนันท์ เชี่ยวชาญชำนาญกิจ, เดชชาติ สามารถ



สวัสดีครับน้องๆ ผู้สนใจวิทยาศาสตร์และความมหัศจรรย์ของธรรมชาติ ในสนุกวิทย์คอลัมน์นี้จะแนะนำให้น้องได้สัมผัสถึงความน่าพิศวงกับลำดับของตัวเลขง่ายๆ ที่สามารถนำไปสู่การค้นพบดาวเคราะห์น้อยได้อย่างไม่น่าเชื่อ โดยลำดับตัวเลขดังกล่าวมาจากกฎของไทเทียส-โบเด้ (Titius-Bode’s Law) ซึ่งหาได้ โดยเริ่มจาก (ลองคิดตามนะครับ) ลำดับ


0 3 6 12 24 48 96 192 384 768



ซึ่งได้จากการเริ่มด้วย 0 และ 3 แล้วตัวเลขถัดไปได้จากการนำสองไปคูณตัวเลขข้างหน้า (หก ได้จากการนำสองไปคูณกับสาม) จากนั้นนำตัวเลขแต่ละตัวบวกด้วยสี่ ก็จะได้ลำดับใหม่คือ



4 7 10 16 28 52 100 196 388 772



จากนั้นนำตัวเลขแต่ละตัวหารด้วยสิบ ก็จะได้



0.4 0.7 1.0 1.6 2.8 5.2 10.0 19.6 38.8 77.2


ลำดับของตัวเลขเหล่านี้มีความสำคัญอย่างไร ลองดูตารางของระยะห่างระหว่างดาวเคราะห์แต่ละดวงกับดวงอาทิตย์ หน่วยเป็น ดาราศาสตร์ (หนึ่งหน่วยดาราศาสตร์ (AU) คือระยะห่างระหว่างโลกกับดวงอาทิตย์ มีค่าประมาณ 150 ล้านกิโลเมตร) เทียบกับตัวเลขในลำดับที่ได้นะครับ




ชื่อดาว

ตัวเลขจากกฏของ ไทเทียบ-โบเต้

ระยะห่างจริง (AU)

พุธ

0.4

0.39

ศุกร์

0.7

0.72

โลก

1.0

1.00

อังคาร

1.6

1.52

ซีรีส*

2.8

2.77

พฤหัส

5.2

5.20

เสาร์

10.0

9.54

ยูเรนัส

19.6

19.2

เนปจูน

38.8

30.06

พลูโต*

77.2

39.44


 *ซีรีส และพลูโต ในปัจจุบันได้ถูกจัดเข้าเป็นดาวเคราะห์แคระ (Dwarf planet)


จากตารางจะเห็นได้ว่าตัวเลขจากกฎของไทเทียส-โบเด้ กับระยะทางจริงนั้นใกล้เคียงกันมาก (ยกเว้นเนปจูนและพลูโต) โดยในยุคที่ผลงานชิ้นนี้ได้ถูกตีพิมพ์โดย โยฮัน อิเลิต โบเด้ (Johann Elert Bode) เรารู้จักดาวเคราะห์เพียงแค่ดาวพุธ จนถึงดาวเสาร์เท่านั้น ทำให้ผลงานชิ้นนี้ได้รับความสนใจพอสมควร จนกระทั่งในปี ค.ศ. 1781 ก็ได้มีการค้นพบดาวยูเรนัส ซึ่งมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์สอดคล้องกับกฎของไทเทียส-โบเด้เป็นอย่างดี ทำให้กฎดังกล่าวเป็นที่ยอมรับอย่างกว้างขวาง อย่างไรก็ตาม ในเวลาดังกล่าว ยังไม่มีใครรู้จักแถบดาวเคราะห์น้อยที่อยู่ระหว่างดาวอังคารกับดาวพฤหัส และเลข 2.8 ในกฎได้ถูกเว้นเอาไว้ ด้วยเหตุนี้เองนักดาราศาสตร์จึงได้ทำการค้นหาดาวเคราะห์ที่ตำแหน่งดังกล่าว และได้พบดาวที่ชื่อว่า “ซีรีส” แต่ก็มีขนาดเล็กมาก และในภายหลังนักดาราศาสตร์ก็ได้ค้นพบดาวเคราะห์น้อยอีกเป็นจำนวนมากในบริเวณดังกล่าว และได้ชื่อว่า “แถบดาวเคราะห์น้อย” โดยในปัจจุบันซีรีสได้ถูกจัดเป็นดาวเคราะห์แคระเช่นเดียวกับดาวพลูโต


หลังจากนั้นในปี ค.ศ. 1846 ได้มีการค้นพบดาวเนปจูน ซึ่งมีระยะห่างจากดวงอาทิตย์ไม่ตรงตามกฎของไทเทียส-โบเด้ ทำให้กฎนี้เป็นอันตกไป แต่ก็เป็นที่สังเกตภายหลังมีการคนพบดาวพลูโตว่าระยะห่างจากดวงอาทิตย์ของดาวพลูโตนั้นได้ไปสอดคล้องกับค่าที่ทำนายจากกฎของไทเทียส-โบเด้ แต่กลับเป็นค่าที่ทำนายระยะห่างของดาวเนปจูนแทน อย่างไรก็ตามกฎของไทเทียส-โบเด้ ก็ได้ทำให้เกิดการค้นพบดาวซีรีส และแถบดาวเคราะห์น้อยขึ้น



จะเห็นได้ว่าการหาความสัมพันธ์ของสิ่งต่างๆ กับรูปแบบทางคณิตศาสตร์ที่เรียบง่ายก็สามารถนำไปสู่การค้นพบที่ยิ่งใหญ่ได้เช่นกัน หวังว่าสักวันเด็กตัวน้อยทำกำลังอ่านบทความนี้คงได้คิดอะไรที่ยิ่งใหญ่เช่นนี้ได้เช่นกัน



รูปแสดงลำดับดาวเคราะห์และดาวเคราะห์แคระในระบบสุริยะของเรา โดยขนาดของดาวย่อตามอัตราส่วนจริง แต่ระยะห่างระหว่างดาวไม่ได้ย่อตามอัตราส่วนจริง (รูปนี้ได้นำมาจากองค์การนาซ่า ซึ่งอนุญาตให้เป็นสมบัติสาธารณะและนำมาดัดแปลงเป็นภาษาไทยโดยผู้
เขียนเอง)




 


 เอกสารอ้างอิง
http://en.wikipedia.org/wiki/Titius-Bode_law
http://en.wikipedia.org/wiki/Astronomical_unit




หน้าถัดไป (หน้า 2) >>>
*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา



จำนวน 8 ความเห็น, หน้า่ | -1-
ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 8 ก.พ. 2551 (13:29)

เป็นไปได้ไงเนี๊ยะ ไม่อยากจะเชื่อเลย


นู๋นำ เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 69 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 154 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 2 8 ก.พ. 2551 (15:58)

นี้เป็นกฎที่ถูกล้มล้างเป็นกฎแรกที่ผมรู้จักเลย


chadi เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 5 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 150 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 3 8 ก.พ. 2551 (23:36)

โอ้ เพิ่งรู้ว่ามีอะไรแบบนี้ด้วย


น่าสนดีครับ


เจ เค เตะกลิ้ง เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 1 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 150 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 4 2 พ.ค. 2551 (17:24)
89928

ขอบคุณคร้า..พอดีตอนนี้กำลังทำวิจัยเกี่ยวกับเรื่องดาวเคราห์น้อย และ ดาวแปรแสงอยู่พอดี


ขอบคุณที่ให้ข้อมูลเพิ่มเติมนะฮับ เดี๋ยวจะเอาไปเพิ่มเติมในงานวิจัย บาย...


bussy เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 9 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 150 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 5 2 พ.ค. 2551 (21:53)
โห น่าสนใจนะเรื่องแบบนี้
jigkajig เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 13 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 150 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 6 15 พ.ค. 2551 (17:41)
ติดตามต่อเรื่อย ๆ ครับ http://www.aunshop.com
bad_bads เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 29 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 50 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 7 16 พ.ค. 2551 (19:56)
92912

โอโฮ้! สุดยอดครับ


จากเด็กชอบอาริน


ninety88 เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 3 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 49 ดวง - โหวตเพิ่มดาว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 8 13 มิ.ย. 2551 (11:43)

แสดงถึงการเชื่อมโยงระหว่างสาขาที่ดี


klom เก็บเข้า Contact List ส่ง vSMS
ร่วมแบ่งปันความรู้และความเห็นแล้ว 6 ครั้ง - ได้รับดาวแล้ว 50 ดวง - โหวตเพิ่มดาว


กรุณา login เพื่อ comment งานเขียนนี้

???? สมัครสมาชิก ฟรี ตลอดชีพ


จุลสารสนุกวิทย์
(http://www.nstda.or.th/jstp)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 1,387 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 7 เดือน
แบ่งปันความรู้ 0 ครั้ง
ได้รับดาว 101 ดวง

โหวตเพิ่มดาว


Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน

Google
 
ติดต่อลงโฆษณา :   คุณอันนา 086 4907600
และ 086 4907585
สำนักงาน :   0-2201-5735
อีเมล์ :   
Copyright© 2000-2007, Vcharkarn.Com. All rights reserved.
คลิ๊กเพื่อดูสถิติ
รับรองและสนับสนุนโดย

สสวท.

มูลนิธิ พสวท.

พสวท.