วิชาการ.คอม - พระราชพิธีเพลิงศพ (ประเพณี พิธีพระศพตามแต่ที่มีปรากฏอยู่ในเมืองไทย)

พระราชพิธีเพลิงศพ

พระราชประเพณี พิธีพระศพตามแต่ที่มีปรากฏอยู่ในเมืองไทย ตามแบบอย่างโบราณราชประเพณี โดยพยายามยึดเอาตามแบบอย่างราชประเพณีของกรุงศรีอยุธยา

ผู้เขียน: วิรุฬหกกลับ ชมแล้ว: 36,776 ครั้ง

post ครั้งแรก: Tue 18 March 2008, 5:38 pm ปรับปรุงล่าสุด: Tue 25 March 2008, 10:21 am

อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด

สารบัญ

หน้า : 1 สมเด็จพระเจ้าพี่นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา
หน้า : 2 ประเพณี พิธีพระศพตามแต่ที่มีปรากฏอยู่ในเมืองไทย
หน้า : 3 พิธีพระศพตามธรรมเนียมปัจจุบัน

หน้าที่ 2 - ประเพณี พิธีพระศพตามแต่ที่มีปรากฏอยู่ในเมืองไทย

พระราชพิธีเพลิงศพนั้นเริ่มมีหลักฐานปรากฏ(โกศที่เก่าแก่ที่สุดที่พบเป็นโกศที่ใช้ในสมัยกรุงธนบุรี มีลักษณะเป็นโกศแปดเหลี่ยมและโกศโถ) อีกครั้งในคราวแผ่นดินรัตนโกสินทร์นี้เอง ในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงโปรดให้สร้างโกศขึ้นใหม่ เพื่อใช้ในพระราชพิธีศพของพระบรมราชวงศ์ชั้นต่างๆ ทรงสร้างพระโกศกุดั่นใหญ่และพระโกศกุดั่นน้อย เมื่อปี 2342 สำหรับทรงพระศพพระพี่นาง เจ้าฟ้ากรมพระยาเทพสุดาวดี และเจ้าฟ้ากรมพระศรีสุดารักษ์

ในปี 2346 ทรงสร้างพระโกศสิบสองไม้ ใช้ทรงพระศพกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาถ(พระเจ้าเสือ)ทหารเอกสองแผ่นดิน

พระโกศองค์สำคัญที่สุดในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกคือพระโกศทองใหญ่โดยพระองค์ท่านมีดำริให้สร้างขึ้นเพื่อใช้ในการพิธีศพของพระองค์เอง เมื่อสร้างเสร็จทรงโปรดให้เจ้าพนักงานอัญเชิญมาวางไว้ในพระที่นั่งไพศาลทักษิณเพื่อทอดพระเนตรและในปีนั้นเองเป็นคราวที่สมเด็จพระเจ้าลูกยาเธอ เจ้าฟ้ากรมหลวงศรีสุนทรเทพสิ้นพระชนม์ พระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯให้อัญเชิญฯพระโกศทองใหญ่ไปประกอบพระราชพิธี

พระโกศทองใหญ่ยังใช้สืบต่อกันมาจนกระทั่งถึงปัจจุบัน นอกจากนี้แล้วยังมีการสร้างพระโกศเพิ่มเติมในภายหลังอีก เมื่อคราวที่พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 3 ทรงเสด็จสวรรคต พระโกศใหญ่ถูกนำไปแต่งก่อนนำออกงานพระเมรุ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 4 จึงทรงโปรดเกล้าให้สร้างพระโกศทองน้อยขึ้นเพื่อใช้ทรงพระบรมศพรัชกาลที่ 3 นอกจากนี้ยังมีการสร้างพระโกศเพิ่มเติมเพื่อใช้กับเจ้านายและข้าราชบริพาทที่มีบรรดาศักดิ์ชั้นสูง จนถึงสมัยรัชกาลที่ 5 มีพระโกศที่ใช้ในงานพระราชพิธีรวมถึง 14 องค์

ก่อนที่จะนำพระศพบรรจุลงพระโกศจะมีพิธีการที่สำคัญอีกอย่างเหนึ่งรียกว่าพิธีสุกำศพ ขั้นตอนนี้เป็นการตกแต่งพระศพ โดยใช้ผ้าขาวมาห่อและทำการมัดตราสัง ในอดีตจะต้องใช้ผ้าขาวเป็นจำนวนมากเพื่อห่อพระศพเพื่อป้องกันพระบุพโพ(น้ำเหลือง)หรือสิ่งไม่พึงประสงค์อื่นๆกระจัดกระจายเลอะเทอะได้ นอกจากนี้แล้วในขั้นตอนสุกำพล ยังต้องมีเครื่องพระมหาสุกำซึ่งแตกต่างกันไปตามลำดับพระยศ เป็นเครื่องประดับต่างๆ เช่น พระมหาพิชัยมงกุฎสำหรับองค์พระมหากษัตริย์เป็นต้น

เมื่อทำสุกำพระบรมศพหรือพระศพเรียบร้อยแล้ว ก็ถึงขั้นตอนการนำพระศพลงบรรจุในพระโกศ โดยจะจัดให้อยู่ในท่านั่ง ในแผ่นดินรัตนโกสินทร์ได้ปฏิบัติสืบต่อกันเรื่อยมาจนกระทั่งถึงพระบาทสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ถือได้ว่าเป็นครั้งสุดท้ายที่ได้ดำเนินการตามขั้นตอนโดยยึดเอาอย่างโบราณ และในงานพระบรมศพของพระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัวรัชกาลที่ 7 ได้เปลี่ยนจากการบรรจุพระศพลงพระโกศมาบรรจุพระบรมศพลงในหีบพระศพแทน แต่การเปลี่ยนแปลงในครั้งนั้นเป็นเพราะความไม่สะดวกในการจัดงานพระบรมศพในต่างประเทศนั้นเอง

<<< หน้าก่อนนี้ (หน้า 1)

หน้าถัดไป (หน้า 3) >>>

^*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา

จำนวน 2 ความเห็น, หน้า่ | -1-

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 23 มี.ค. 2551 (15:53)

ขอบคุณสำหรับข้อมูลความรู้ที่เป็นประโยชน์ยิ่ง ทั้งนี้ผมได้นำข้อมูลเรื่องพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระศพสมเด็จฯ ไปใส่ไว้ในเว็บบอร์ดอื่นเพื่อทำการเผยแพร่ต่อไปและได้ลงcreditของผู้เขียนคือวิรุฬหกกลับ และวิชาการ.com ไว้เรียบร้อยแล้ว ขอบคุณมากๆครับ

ballard