<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/36856" type="text/javascript"></script> |
|
พันธุกรรมกับมะเร็ง
มะเร็ง คือความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเซลล์ในร่างกาย เมื่อได้รับสารเคมี รังสี หรือปัจจัยภายนอกอื่นๆ จนทำให้เซลล์มีการเจริญเติบโตอย่างไม่หยุดยั้ง แสดงว่า มะเร็งนี้เกี่ยวข้องกับระบบพันธุกรรมโดยตรง เรามาเรียนรู้กลไกการเกิดมะร็งอย่างคร่าวๆกันเลยค่ะ
post ครั้งแรก: Thu 15 May 2008, 9:49 am ปรับปรุงล่าสุด: Thu 12 June 2008, 10:56 am
|
มาลินี อัศวดิษฐเลิศ
หน่วยบริหารจัดการความรู้
ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ
ขอบคุณข้อมูลภายใต้ความร่วมมือของนิตยสาร @ll Biotech และ วิชาการ.คอม
http://www.biotec.or.th/Guru/
มะเร็ง คือความผิดปกติที่เกิดขึ้นกับเซลล์ในร่างกาย จนทำให้เซลล์มีการเจริญเติบโตอย่างไม่หยุดยั้ง
|
เซลล์มะเร็ง ...เซลล์อมตะ เมื่อเซลล์ปกติเสียหาย หรือแก่ตัวลง เซลล์จะผ่านนกระบวนการทำงายตัวเอง หรือ อะพอทโทซิส (Apoptosis) แต่เซลล์มะเร็งไม่ผ่านกระบวนการนี้ |
ในปี ค.ศ. 1978 โรเบิร์ต เอ. ไวน์เบิร์ก (Robert A. Weinberg) และทีมวิจัยจากสถาบันเทคโนโลยีแมสสาชูเซ็ต หรือ เอ็มไอที (Massachusetts Institute of Technology, MIT) ระบุว่า ยีนมะเร็ง หรือ อองโคยีน (Oncogene) เป็นสาเหตุหนึ่งที่ทำให้เกิดโรคมะเร็ง
|
|
ศาสตราจารย์โรเบิร์ต ไวน์เบิร์ก |
หนังสือ "ชีววิทยาของมะเร็ง" |
เซลล์ปกติในร่างกายมีสายดีเอ็นเอซึ่งประกอบด้วยยีนที่ควบคุมการสร้างโปรตีน [การดำรงชีวิตของคนเราให้เกิดความสมดุล ต้องอาศัยโปรตีนชนิดต่างๆ ถึง 50,000 ชนิดทำงานเป็นเครือข่ายอย่างเหมาะสม]
แต่เมื่อร่างกายได้รับสารเคมี รังสี หรือปัจจัยภายนอกอื่นๆ มีผลทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลงการเรียงตัวของเบสในสายดีเอ็นเอ หรือทำให้เกิดการจับคู่เบสผิด ทำให้มีการย้ายตำแหน่งของยีน (translocation) มีการเพิ่มจำนวนชุดของยีน (amplification) มีการเปลี่ยนแปลงเบสบางตำแหน่ง (point mutation)...เราเรียกปรากฎการณ์เช่นนี้ว่า การกลายพันธุ์ (Mutation)

การกลายพันธุ์อาจทำให้สายดีเอ็นเอในร่างกายเรามียีนมะเร็ง หรือ อองโคยีน (Oncogene) ส่งผลต่อการเปลี่ยนแปลงชนิดของโปรตีนไปจากเดิม (ที่ควรจะเป็น) ให้กลายเป็นโปรตีนมะเร็ง (Oncoprotein) เช่น โปรตีนไทโรซีนไคเนส (tyrosine kinase) โปรตีนพี 53 (P53 protein) เป็นต้น โปรตีนดังกล่าวกระตุ้นเซลล์ตัวเอง หรือเซลล์เพื่อนบ้าน ให้แบ่งตัว และขยายตัวอย่างไม่หยุดยั้ง

ผลจากการศึกษาของ ศ. ไวน์เบิร์ก ทำให้นักวิทยาศาสตร์ในปัจจุบันเข้าใจว่ามะเร็งเกิดจากความผิดปกติของยีนที่ควบคุมการแบ่งตัวของเซลล์ ซึ่งปกติแล้วเซลล์ของร่างกายจะไม่แบ่งตัว แต่ถ้ายีนเหล่านี้เกิดผิดปกติจะทำให้เซลล์เพิ่มจำนวนทวีคูณโดยไม่สามารถควบคุมได้ จึงเกิดโรคมะเร็งขึ้น นักวิทยาศาสตร์ค้นพบยีนมะเร็งแล้วมากกว่า 100 ยีน และพบยีนใหม่เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ
ความก้าวหน้าล่าสุดของการวิจัยยีนมะเร็ง คืองานวิจัยของทีมนักวิจัยจากโครงการศึกษาจีโนมมะเร็ง (The Cancer Genome Project, CGP) แห่งสถาบันเวลล์คัม ทรัสต์ แซงเกอร์ (The Wellcome Trust Sanger Institute) ในประเทศอังกฤษ

ทีมวิจัยใช้ฐานข้อมูลของโครงการศึกษาจีโนมมนุษย์ซึ่งประสบความสำเร็จไปเมื่อ 2546 มาใช้ในการศึกษายีนมะเร็ง โดยการนำฐานข้อมูลยีนที่ควบคุมการสร้างเอนไซม์ไคเนส (Kinase gene) จำนวน 518 ยีน มาเปรียบเทียบเข้ากับยีนไคเนสของผู้ป่วยมะเร็งชนิดต่างๆ ทำให้ค้นพบยีนมะเร็งเพิ่มเติม 120 ชนิด โดยข้อมูลที่ค้นพบนี้ ยังไม่เคยมีรายงานที่ไหนมาก่อน ซึ่งเมื่อรวมกับยีนมะเร็งเดิมแล้ว คิดเป็นประมาณ 350 ยีน ทีเดียว
" นักวิทยาศาสตร์ได้ศึกษาวิจัยเพื่อแบ่งกลุ่มของโรคมะเร็งตามความผิดปกติของยีน แล้วเลือกวิธีรักษาที่เหมาะสมกับโรคกลุ่มนั้น เช่น มีการวิจัยโรคมะเร็งเต้านม ซึ่งลักษณะของโรคและของเซลล์มะเร็งในผู้ป่วยแต่ละคนแล้วไม่แตกต่างกัน แต่เมื่อศึกษาในระดับยีนกลับพบว่า ผู้ป่วยแต่ละคนมีลัษณะของยีนที่เปลี่ยนแปลงแตกต่างกันออกไป ซึ่งตอบสนองต่อยาแตกต่างกัน ใช้ชนิดยาและปริมาณยาต่างกัน ดังนั้นจึงมีความจำเป็นต้องใช้วิธีตรวจวิเคราะห์ทางพันธุกรรม เพื่อแบ่งกลุ่มมะเร็งในผู้ป่วยแต่ละรายว่าเป็นแบบใด แล้วเลือกวิธีการรักษาทั้งชนิดและปริมาณของยาที่เหมาะสมที่สุดในรายนั้น " |
| ดร.มาร์ก วาลพอร์ต เวลล์คัม ทรัสต์ |
นอกจากโครงการของสถาบันแซงเกอร์อันโด่งดังของอังกฤษแล้ว โครงการยักษ์ที่เราควรรู้จักอีกโครงการคือ โครงการแผนที่จีโนมมะเร็ง (The Cancer Genome Atlas, TCGA) ที่สนับสนุนงบประมาณโดยสถาบันสุขภาพแห่งชาติ (NIH) ของสหรัฐอเมริกา ทีมนี้ก็กำลังศึกษาวิจัยยีนมะเร็งอย่างขะมักเขม้น



นักวิทยาศาสตร์คาดหวังว่า ความก้าวหน้าทางจีโนมมะเร็ง จะทำให้เข้าใจกลไกการเกิดโรคมะเร็งดีขึ้น ช่วยให้ป้องกันและรักษาได้อย่างมีประสิทธิภาพ ...ในอนาคตโรคมะเร็งจะไม่น่ากลัวอีกต่อไป
| เอกสารอ้างอิง 1. Mapping the Cancer Genome http://www.sciam.com/article.cfm?chanID=sa006&colID=1&articleID=CC1E538E-E7F2-99DF-3F44D06D3B292CF3 2. Many gene mutations drive cancer http://news.bbc.co.uk/1/hi/health/6424117.stm 3. Dozens of new cancer genes found http://www.nature.com/news/2007/070305/full/070305-7.html 4. NIH Launches Cancer Genome Project http://www.washingtonpost.com/wp-dyn/content/article/2005/12/13/AR2005121301667.html 5. Cancer Research Institute http://www.cancerresearch.org/immunology/oncogene.html |