หน้าที่ 2 - ตามรอยจากจารึกประวัติศาสตร์

ถึงแม้ว่าหลักฐานทางประวัติศาสตร์ที่รวบรวมได้จะไม่มีการบันทึกว่า เคยเกิดสึนามิหรือคลื่นทะเลที่มีความรุนแรงมาก่อนในประเทศไทย จะมีก็แต่เรื่องเล่าต่อๆ กันมารุ่นต่อรุ่นจากบรรพบุรุษชาวมอแกนที่อาศัยอยู่บริเวณหมู่เกาะสุรินทร์ จังหวัดพังงา ว่า หากมีเหตุการณ์น้ำทะเลลดระดับผิดปรกติ ให้รีบหนีขึ้นที่สูงเพราะจะมีคลื่นใหญ่พัดมา ขณะที่หลักฐานในพงศาวดารต่างๆ เท่าที่สืบค้นได้ก็เพียงแต่อ้างถึงเหตุการณ์แผ่นดินไหวว่าเคยเกิดมาแล้วในอดีต โดยมีการบันทึกเป็นลายลักษณ์อักษรไว้บ้างทั้งที่เกิดในประเทศไทยและในประเทศใกล้เคียง โดยเฉพาะการสั่นสะเทือนของแผ่นดินไหวในพม่าที่ส่งผลถึงประเทศไทยนั้น ได้มีการบันทึกไว้ตั้งแต่ก่อนสมัยสุโขทัย สมัยอยุธยา มาจนถึงปัจจุบัน และนักวิชาการหลายสาขาได้เคยทำการประเมินความรุนแรงโดยอาศัยข้อความในจารึก การประเมินความรุนแรงดังกล่าวเรียกเป็น “มาตราเมอร์คาลี” ซึ่งต่างจากการวัดขนาดความรุนแรงที่ได้จากเครื่องมือทันสมัยกว่า ที่เรียกว่า “มาตราริกเตอร์” ในปัจจุบัน

แผ่นดินไหวในอดีตที่เกิดรุนแรงและพบหลักฐานความเสียหายชัดเจนในประวัติศาสตร์ไทย ได้แก่ การพังทลายของยอดเจดีย์หลวงที่เชียงใหม่ ราว พ.ศ. ๒๐๘๘ แต่แผ่นดินไหวครั้งนั้นอาจมีจุดศูนย์กลางการเกิดบนบก ผมกำลังจะบอกว่าการเกิดสึนามินั้นสัมพันธ์กับการเกิดแผ่นดินไหวหรือการขยับตัวของมวลสารขนาดมหึมาที่อยู่ในทะเลเป็นส่วนใหญ่ (ที่ภาษาวิชาการธรณีวิทยาเรียกว่า submarine earthquake and landslide) ฉะนั้น หากเราสามารถหาข้อมูลการเกิดแผ่นดินไหวในอดีตที่เคยเกิดในทะเล ไม่ว่าจะใกล้หรือไกลจากประเทศไทย ก็น่าจะเป็นจุดเริ่มต้นให้เราสามารถตามรอยต่อไปได้ว่าบริเวณดังกล่าวเคยเกิดสึนามิหรือไม่

ในทางกลับกัน หากเราพบหลักฐานที่แสดงว่าเคยมีสึนามิเกิดขึ้น เราก็อาจจะคิดย้อนกลับได้ว่า เคยมีแผ่นดินไหวเกิดในทะเลหรือไม่ อย่างไร หรืออาจจะระบุได้ด้วยซ้ำหากทำแบบจำลองทางคณิตศาสตร์ที่แม่นยำว่า แผ่นดินไหวที่ก่อให้เกิดสึนามิเคยเกิดที่ใด แต่ก็อย่าลืมว่า แผ่นดินไหวที่เกิดในทะเลไม่จำเป็นต้องเกิดสึนามิทุกครั้งไป เพราะการเกิดสึนามิยังมีปัจจัยเรื่องทิศทางการขยับตัวของแผ่นเปลือกโลก รวมถึงขนาดความรุนแรงของแผ่นดินไหวเข้ามาเกี่ยวข้องอีก สึนามิเกิดได้ในหลายระดับความรุนแรง บางครั้งแผ่นดินไหวในทะเลระดับไม่รุนแรงก็สามารถทำให้เกิดสึนามิที่มีความสูงของคลื่นเมื่อเข้าถึงชายฝั่งไม่กี่เซนติเมตรก็ได้

<<< หน้าก่อนนี้ (หน้า 1)

หน้าถัดไป (หน้า 3) >>>

^*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา

กรุณา login เพื่อ comment งานเขียนนี้

???? สมัครสมาชิก ฟรี ตลอดชีพ

montri_c
(ผศ.ดร. มนตรี ชูวงษ์)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 691 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 6 เดือน
แบ่งปันความรู้ 0 ครั้ง
ได้รับดาว 52 ดวง

โหวตเพิ่มดาว