ถ่าน ความเก่า ที่กำลังหวนกลับมาใหม่

ถ่าน ความเก่า ที่กำลังหวนกลับมาใหม่

ขอบคุณข้อมูลภายใต้ความร่วมมือของวารสารจดหมายข่าว รักษ์ป่า สร้างคน 84 ตำบล วิถีพอเพียงและ วิชาการ.คอม
 http://www.pttplc.com/TH/Default.aspx


 

          แต่ถ่านก็มีพัฒนาการมาจากไม้ หรือพูดอีกอย่างว่าถ่าน คือ ไม้ที่ได้จากการเผาไหม้ภายในสภาพแวดล้อมที่มีอากาศอยู่เบาบาง ขณะนั้น คือ ระหว่างที่ไม้ถูกสลายตัวด้วยความร้อน ภายในเนื้อไม้เกิดกระบวนการกำจัดน้ำ น้ำมันดินและสารประกอบอื่นๆ ออกไป คงเหลือถ่านที่มีคาร์บอนสูงกว่า ๘๐% และไม่มีความชื้นหลงเหลืออยู่ เป็นผลให้ถ่านสามารถให้พลังงานได้สูงกว่าไม้แห้งถึงสองเท่า

 

          วิทยาการสมัยใหม่บอกเราว่า สิ่งที่เราเห็นด้วยตา คือ ถ่าน เป็นผลผลิตที่ได้จากการเผาไม้เพียง ๒๕% ส่วนที่เป็นของเหลวที่กลั่นตัวได้ (Distilled Liquids) ประมาณ ๕๐% และเห็นก๊าซที่กลั่นตัวไม่ได้ (Undistilled Gas) อีกประมาณ ๒๕%
กล่าวเฉพาะถ่าน เมื่อไม้สลายเป็นถ่าน จะมีคุณสมบัติเปลี่ยนไปดังนี้

รายละเอียด ไม้ฟืนสด ถ่านไม้
น้ำหนัก ๑ กก. ๐.๒๕ กก.
ปริมาตร   
๑ ลบ.ม. 
๐.๕ ลบ.ม.
ปริมาณความร้อน
๑๐๐% ๕๐%
ค่าความร้อน
๓,๖๐๐ กิโลแคลอรี/กก. ๗,๔๐๐ กิโลแคลอรี/กก.
ความสูญเสียขณะเก็บ 
จากเชื้อราและแมลง ไม่มีการสูญเสีย
มลพิษขณะเผาไหม้
สูงมาก ต่ำมาก
ระยะเวลาเผาไหม้ เร็วมาก
ช้า
ประสิทธิภาพการใช้พลังงาน ๑๕-๒๐% 
๑๕-๒๐%

           ถ่านทีดีต้องให้ค่าความร้อนสูง ดูการเปรียบเทียบการให้ค่าความร้อนของถ่านกับพลังงานอื่นๆ

ค่าความร้อน

Conversion Factor Toe 106
ถ่าน 1 kg 684
ฟืน 1 kg 
378
แกลบ 1 kg 
341
LPG 1 kg
1,167
แก๊สโซลีน 1 ลิตร
745
ดีเซล 1 ลิตร
862
B:100 ไบโอดีเซล    724
ก๊าซชีวภาพ 1 ลบ.ม.
495
ไฟฟ้า 1 KW-hr  
85

           แต่วิธีการที่ชาวบ้านจะตรวจดูว่าถ่านชนิดไหนเป็นถานที่ดีคุณภาพดี ดูได้จากเคาะแล้วมีเสียงดังกังวานหรือเมื่อหักดูแล้ว รอยหักมีความมันวาว และเมื่อติดไฟแล้วไม่แตกประทุ กระทั่งไม่มีควันหรือมีก็แต่น้อย

ดูกราฟราคาพลังงานพลังงานชนิดต่างๆ เปรียบเทียบ

           แม้ถ่านจะมีคุณสมบัติดีๆ หลายประการ แต่ถ่านก็ถูกเมิน ไม่ได้รับการเหลียวแล เมื่อคนเราสามารถคิดค้นพลังงานตัวอื่นที่สามารถใช้อย่างสะดวกสบายกว่าเข้ามาแทน ไม่ว่าจะเป็นน้ำมันหรือก๊าซ แต่ในยุคที่เศรษฐกิจชะลอตัวอย่างทุกวันนี้ เราอาจต้องลดความสะดวกสบายที่เคยได้รับลงบ้าง แล้วหันไปใช้พลังงานพื้นฐานอย่างถ่าน นับว่าสอดคล้องต่อสภาพเศรษฐกิจไม่น้อยเลย

           นอกจากประโยชน์ทางด้านพลังงานแล้ว คุณค่าของถ่านยังขยายไปสู่การเกษตร ช่วยปรับปรุงบำรุงดิน ช่วยดูดซับสารเคมี และเพิ่มปริมาณแบคทีเรียในดิน ถ่านที่มีคุณภาพสูงยังไปใช้ประโยชน์ทางด้านอื่นๆ เช่น ดูด กลิ่น กรองน้ำ ใช้ในกระบวนการอาหาร ยา และเคมีภัณฑ์อีกด้วย

           เมื่อถ่านมีบทบาทสำคัญมากยิ่งขึ้นเช่นนี้ จึงมีการพัฒนาวิธีการสร้างเตาเผาขึ้น ที่เรียกว่าเตาเผาถ่าน ๒๐๐ ลิตร เพราะแต่เดิมเราได้ถ่านด้วยการเผาแบบเตาหลุมหรือเตาอบ เตาแกลบ และเตาผี การเผาถ่านด้วยวิธีนี้ความร้อนจะถูกเนื้อไม้โดยตรง ไม้ถูกเผาจนเป็นขี้เถ้ามาก และส่วนที่เหลือเป็นถ่านก็เป็นถ่านที่มีคุณภาพต่ำ อีกทั้งการเผาชนิดนี้จะต้องใช้ไม้ขนาดใหญ่

           เตาเผาถ่าน ๒๐๐ ลิตร ใช้ถังน้ำมัน ๒๐๐ ลิตรเป็นตัวเตา โครงสร้างเตาเป็นเตาปิดที่สามารถควบคุมอากาศได้ อาศัยความร้อนไล่ความชื่นในเนื้อไม้ ทำให้ไม้กลายเป็นถ่านได้ด้วยกระบวนการ “คาร์บอนไนเซชั่น” (Carbonization) ไฟจะไม่ลุกติดที่เนื้อไม้ ผลผลิตที่ได้จึงเป็นถ่านที่มีคุณภาพ เตาเผาถ่านชนิดนี้จึงเป็นเตาที่มีประสิทธิภาพสูง

           ประการสำคัญคือ เป็นเตาที่เหมาะกับการผลิตถ่านเพื่อใช้ในครัวเรือน เพราะไม้ที่ใช้เป็นกิ่งไม้ขนาดเล็ก ที่ได้จาการลิดและทอนกิ่งไม้ในสวนผลไม้ หรือตามหัวไร่ปลายนาของเราเอง

tags :

บทความอื่นๆ