<script language="JavaScript" src="http://www.vcharkarn.com/javafeed/article/398" type="text/javascript"></script>

ราชาเจ้าสำราญ : ชาร์ลส์ที่ ๒ แห่งอังกฤษ (ตอนที่ ๔) Restoration ไม่ใช่จะมีเฉพาะความสุขสนุกสนาน แต่ยังมีมรสุมทางการเมืองหลายครั้ง ที่พัดกระหน่ำบัลลังก์ของพระองค์ ราษฎรรักพระเจ้าชาร์ลส์ พระองค์จึงเป็นฝ่ายชนะเสียทุกครั้งไป ผู้เขียน: เทาชมพู ชมแล้ว: 14,792 ครั้ง post ครั้งแรก: Thu 21 September 2006, 11:57 am ปรับปรุงล่าสุด: Thu 21 September 2006, 11:57 am อยู่ในส่วน: หน้าต่างโลก, vservice, วิทยาศาสตร์, ปัญหาเชาวน์, เคมี

หลังจากเล่าถึงบรรดาสตรีในราชสำนักมายาวเหยียดแล้ว ก็ขอกลับมาถึงรัชสมัย Restoration อีกครั้งว่ามีอะไรน่าสนใจบ้าง คนที่อ่านเรื่องส่วนตัวของพระเจ้าชาร์ลส์มาตั้งแต่ต้น อาจจะนึกว่าพระราชาแบบนี้คงจะเหลวไหล ไม่ค่อยสนใจเรื่องปกครองบ้านเมือง วันๆเอาแต่สนุกสนานกับสาวๆ


แต่ในความจริง ไม่ใช่ เว้นแต่จุดอ่อนเรื่องพระสนมเสียอย่าง พระเจ้าชาร์ลส์เป็นนักปกครองที่ฉลาดเฉียบแหลมเอาการ ในตอนขึ้นครองราชย์ใหม่ๆ ระบอบสาธารณรัฐของครอมเวลล์ล้มไปแล้วก็จริง แต่เสือสิงห์กระทิงแรดในรัฐสภาก็ยังอยู่กันพร้อมหน้า พร้อมจะตะครุบพระราชาหนุ่มหน้าใหม่ไว้ในอุ้งเล็บของพวกเขาเอง


รัชสมัยพระเจ้าชาร์ลส์ เป็นยุคขรุขระทางการเมือง มีสงครามกับเนเธอร์แลนด์ มีทั้งปัญหากับฝรั่งเศส แล้วพระราชาก็ยังมีข้อขัดแย้งกับรัฐสภาเป็นระยะๆ พวกโปรแตสแตนท์ก็ฮึ่มๆเอาเรื่องกับคาทอลิคตลอดเวลาอย่างน่าปวดหัวเป็นที่สุด


แต่พระเจ้าชาร์ลส์ก็เป็นฝ่ายจัดการกับรัฐสภาได้ โดยไม่ใช้ไม้แข็งแบบพระบิดา อันจะนำไปสู่การโค่นล้มราชบัลลังก์ได้อีกครั้ง ทรงรักษาพระราชอำนาจ ไว้ได้ตลอดรัชสมัย แม้ว่าต้องยุบรัฐสภาถึง 2 ครั้ง จนปลายรัชกาลทรงครองราชย์แบบกษัตริยาธิปไตย คืออำนาจอยู่ที่พระราชาเพียงองค์เดียว ไม่มีรัฐสภา


ในยุคนี้เองที่พรรคการเมือง "วิก" (whig) ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นพรรคลิเบอรัล และ พรรค " ทอรี" (Tories) ซึ่งต่อมาพัฒนาเป็นพรรคคอนเซอร์เวทีฟ เริ่มมีบทบาททางการเมือง



ราษฎรรักพระเจ้าชาร์ลส์ แม้ว่าตอนกลางๆ และปลายๆรัชกาล มีมรสุมทางการเมืองหลายครั้งกระหน่ำบัลลังก์สะเทือน แต่ราษฎรสนับสนุนพระราชามากกว่านักการเมือง พระเจ้าชาร์ลส์ก็เลยเป็นฝ่ายชนะ พระองค์เป็นคนที่มีบุคลิกมีเสน่ห์ พระนิสัยร่าเริงเป็นกันเองง่าย ไม่ถือพระองค์ ทรงปกครองประเทศอย่างผ่อนคลายไม่ตึงเครียด ไพร่ฟ้าก็หน้าใสกันพอประมาณ ไม่ต้องหน้าบึ้งตึงถมึงทึงอย่างสมัยครอมเวลล์






Restoration เป็นยุคของสีสันบันเทิง ไม่ว่าเรื่องละคร เพลง แต่งกาย ล้วนฟู่ฟ่า หรูหรา สนุกสนาน ศีลธรรมจรรยาก็ค่อนข้างหย่อนยาน และยืดหยุ่นง่ายกว่าสมัยก่อนๆ คนชั้นสูงสมัยนี้มักมองเรื่องผิดศีลธรรมด้วยอารมณ์ขันมากกว่าจะซีเรียส เอาเป็นเอาตาย ละครแนวสุขนาฏกรรม(comedy) ในสมัยนี้เฟื่องฟูสูงสุด ถ้าดูละครพวกนี้จะสะท้อนเห็นค่านิยมของคนชั้นสูงในยุคนั้น ว่าเขาอยู่กันเฮฮา สนุกสนาน โต้ตอบกันด้วยปฏิภาณไหวพริบเฉียบคม





มีคำในวรรณคดีและการละครคำหนึ่ง ที่เรียกได้ว่าเป็นคำแทนยุค Restoration คือ คำว่า wit เป็นวิเศษณ์ใช้ว่า witty



wit แปลว่าเชาวน์ ปฏิภาณ อะไรทำนองนี้ แต่ wit ในสมัยพระเจ้าชาร์ลส์ มีมากกว่านั้น คือความเฉียบแหลมคมคายในด้านความคิด การพูดจา อารมณ์ขัน รื่นเริง มองโลกด้วยความเข้าใจทุกเหลี่ยมมุมของความไม่ดีไม่งาม แต่ไม่เอาเป็นเอาตายกับมัน กลับเห็นเป็นเรื่องเอามาล้อเลียนเฮฮาร่าเริงกันได้


ตัวอย่างบทละครที่แสดงให้เห็น wit ของตัวละครชัดๆก็อย่างเรื่อง School for Scandals และ The Rivals ของ Sheridan พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงแปลงเป็นเรื่องไทย ชื่อ นินทาสโมสร และ ชิงนาง ทรงดำรง wit ในเรื่องไว้ได้อย่างครบถ้วนและคมคาย

แม้ว่าพระเจ้าชาร์ลส์เป็นที่รักของประชาชน แต่ก็มีอยู่เรื่องหนึ่งที่หลายฝ่ายในบ้านเมืองรู้สึกกังวลเกี่ยวกับพระองค์มากขึ้น ตามวันเวลา พระเจ้าชาร์ลส์มีพระชนม์สูงขึ้นทุกที ย่างเข้าวัยชรา และทรงปฏิเสธที่จะหย่าขาดจากพระนางแคทเธอรีน ก็เท่ากับว่าทรงปิดประตูที่จะมีเจ้าฟ้าที่เป็นรัชทายาทอย่างถูกต้องตามกฎหมาย ปัญหาที่พระญาติพระวงศ์ เสนาบดี และราษฎรหันหน้ามาถามกันและกันก็คือ... ใครจะสืบราชบัลลังก์ต่อไปเมื่อสิ้นรัชกาลแล้ว

เจ้าชายเจมส์

ความตึงเครียดก่อตัวขึ้นเมื่อบุคคลที่อยู่ในข่าย มี ๒ คนด้วยกัน ทำให้เสียงสนับสนุนแตกเป็น ๒ ฝ่าย ฝ่ายแรกคือสนับสนุนพระอนุชาของพระเจ้าชาร์ลส์ คือ เจ้าชายเจมส์ ดยุคแห่งยอร์คขึ้นเป็นกษัตริย์ เพราะพระเจ้าชาร์ลส์ไม่มีโอรสธิดาที่ถูกต้องตามกฎหมาย ก็เท่ากับไม่ทรงมีโอรสธิดาเลยสักคน ราชบัลลังก์ย่อมสืบทอดไปสู่น้องชายของพระองค์ตามประเพณี พระเจ้าชาร์ลส์เป็นฝ่ายนี้ ทรงสนับสนุนพระอนุชาให้ครองราชย์ต่อจากพระองค์


เจ้าชายเจมส์ทรงอาภัพอย่างหนึ่งคือไม่เป็นที่นิยมของราษฎร ไม่ใช่เพราะทรงเป็นบุรุษเจ้าสำราญหรือว่าประพฤติองค์เสียหาย แต่เป็นเพราะทรงนับถือคริสตศาสนานิกายโรมันคาทอลิค ซึ่งเป็นนิกายที่ราษฎรส่วนใหญ่ซึ่งเป็นโปรแตสแตนท์ไม่ชอบเอามากๆ


ฝ่ายที่กลัวว่าเจ้าชายเจมส์ขึ้นครองราชย์แล้วจะสนับสนุนให้คาทอลิคมีอำนาจเหนือโปรแตสแตนท์ ก็มองข้ามผ่านเจ้าชายเจมส์ไปเล็งที่พระโอรส(นอกกฎหมาย)คนใหญ่ของพระเจ้าชาร์ลส์ เขาคือลูกชายของลูซี วอลเตอร์ ชื่อเจมส์ ครอฟท์ส์ ดยุคแห่งมอนมัธ

เจมส์ ครอฟท์ส์ ดยุคแห่งมอนมัธ

ดยุคแห่งมอนมัธเป็นชายหนุ่มหน้าตาหล่อเหลา บุคลิกสง่างาม มีกิริยามารยาทน่าชมสมกับที่ได้รับการอบรมมาอย่างผู้ดีตั้งแต่เล็ก ซ้ำยังเป็นทหาร เคยรบชนะข้าศึกมาแล้วอีกด้วย ทำให้ขุนนางหลายคนเช่นเอิร์ลแห่งแชฟท์เบอรี่พยายามจะเกลี้ยกล่อมพระเจ้าชาร์ลส์ให้ทรงรับโอรสคนนี้เป็นพระโอรสถูกต้องตามกฎหมาย เพื่อเขาจะได้มีสิทธิ์สืบราชบัลลังก์ แต่พระองค์ก็ไม่ทรงคล้อยตามจนแล้วจนรอด



ข่าวลือเรื่องพวกคาทอลิคพยายามลอบปลงพระชนม์พระราชาเพื่อจะยกเจ้าชายเจมส์ขึ้นครองราชย์ ทำให้พระเจ้าชาร์ลส์เนรเทศทั้งพระอนุชาและโอรสคนนี้ไปอยู่ในยุโรป จนกระทั่งเรื่องสงบลง การสอบสวนแสดงผลออกมาว่าไม่ใช่เรื่องจริง แต่เมื่อมอนมัธกลับมาอังกฤษโดยไม่ได้รับพระราชานุญาต พระราชาก็กริ้ว ทรงห้ามไม่ให้เหยียบเข้ามาในราชสำนัก แต่มอนมัธกลับได้รับความนิยมจากชาวลอนดอนและประเทศตะวันตกอื่นๆมากกว่าเจ้าชายเจมส์เสียอีก





แรงสนับสนุนมอนมัธนำไปสู่แผนที่มีชื่อว่า Rye House Plot


คือมีบุคคลกลุ่มหนึ่ง วางแผนลอบปลงพระชนม์พระเจ้าชาร์ลส์และเจ้าชายเจมส์ ขณะเสด็จไปตามเส้นทาง ผ่าน Rye House ในแคว้นเฮิร์ดฟอร์ดเชียร์ ตามเส้นทางถนนจากนิวมาร์เก็ตไปลอนดอน คนที่วางแผนคือลอร์ดแชฟท์เบอรี่ผู้สนับสนุนมอนมัธ ขั้นต่อไปกล่าวกันว่าจะยกมอนมัธขึ้นมาแทน แต่เกิดความผิดพลาด พระเจ้าชาร์ลส์เกิดไม่ได้เสด็จในวันนั้น แผนแตกขึ้นมา ทำเอาลอร์ดวิลเลียม รัซเซล หัวหน้าพรรควิกและอัลจีนอน ซิดนีย์นักการเมืองสำคัญถูกจับไต่สวนและตัดสินประหาร ในฐานะผู้มีส่วนรู้เห็นทั้งๆไม่ใช่ตัวการลงมือ ส่วนมอนมัธต้องลี้ภัยไปอยู่ที่เนเธอร์แลนด์








บรรยากาศในตอนปลายรัชสมัยเข้าสู่ความอึมครึมทางการเมือง คลายจากความร่าเริงบันเทิงใจอย่างเมื่อตอนต้นและกลาง พระเจ้าชาร์ลส์เสด็จสู่สวรรคาลัยในอีก ๒ ปีต่อมา ในเดือนกุมภาพันธ์ ๑๖๘๕ ด้วยอาการแทรกซ้อนหลังเส้นเลือดในสมองตีบ


ไม่กี่นาทีสุดท้ายทรงทำสิ่งที่ปรารถนามาตลอดชีวิตคือรับศีลแสดงตนเป็นคาทอลิค ไม่ใช่โปรแตสแตนท์ แต่ได้ทรงประวิงเวลามาตลอด เพื่อความมั่นคงของราชบัลลังก์และป้องกันการจลาจลในแผ่นดิน



แล้วรัชสมัยที่ชาวอังกฤษต่อๆมา เรียกว่า Merry Ole England ก็จบสิ้นลง เพียงแค่นั้น

(คำว่า ole เป็นภาษาเก่าของคำว่า old Merry Ole England มีนัยคล้ายกับคนไทยเรียกกรุงศรีอยุธยาในยุคก่อนเสียกรุงครั้งที่สองว่า "เมื่อครั้งบ้านเมืองยังดี" )










เกร็ดความรู้เกี่ยวกับสมัย Restoration


- ชื่อนคร New York แต่เดิมคือ New Amsterdam มาเปลี่ยนเป็นนิวยอร์ค ตามพระนามของเจ้าชายเจมส์ ดยุคแห่งยอร์ค พระอนุชาของพระเจ้าชาร์ลส์ที่ ๒



- พระราชินีแคทเธอรีนทรงเป็นผู้นำประเพณีการดื่มน้ำชามาสู่อังกฤษ จนเป็นที่นิยมกันอย่างแพร่หลาย คนอังกฤษอะไรๆก็ต้องดื่มชา เหนื่อยกลับบ้านก็ดื่มน้ำชา พบปะเพื่อนฝูงก็เลี้ยงน้ำชา หนุ่มสาวจีบกันก็นัดไปดื่มน้ำชา ฯลฯ


- เจ้าหญิงไดอาน่า ทรงสืบเชื้อสายมาจากโอรสนอกกฎหมายสองคนของพระเจ้าชาร์ลส์ คือดยุคแห่งกราฟตัน ลูกชายของเลดี้คาสเซิลเมน และดยุคแห่งริชมอนด์ ลูกชายของหลุยส์ เดอ คารูอาล, ท่านดยุคทั้งสองต่างก็มีลูกหลานเหลนสืบสายมาไม่ขาด จนถึงปัจจุบัน ดังนั้นเจ้าชายวิลเลียม หากได้ขึ้นครองราชย์ ก็จะเป็นกษัตริย์อังกฤษพระองค์แรกที่สืบเชื้อสายราชวงศ์สจ๊วต ผ่านทางพระมารดา


- Restoration เป็นยุคแรกที่นำผู้หญิงมาเล่นละครเป็นละครชายจริงหญิงแท้ ก่อนหน้านั้นมีแต่ผู้ชายเหมือนละครนอกของเรา










- พวกพิวริตัน (คือผู้นับถือคริสตศาสนานิกายเดียวกับโอลิเวอร์ ครอมเวลล์) เกลียดพระเจ้าชาร์ลส์มาก เห็นว่าทรงเป็นปรปักษ์ตัวร้ายของหลักการสมรสที่ควรอยู่กันแบบคู่ผัวตัวเมียอย่างซื่อสัตย์ พวกนี้อึดอัดมากกับการอยู่ในสังคมโปรแตสแตนท์ของอังกฤษ จึงอพยพ มาอยู่ที่อเมริกา ตั้งถิ่นฐานอยู่มากทางนิวอิงแลนด์ มีศูนย์กลางที่บอสตัน ประพฤติตัวเคร่งครัดในศาสนาอย่างมาก ไม่มีการยืดหยุ่น สิ่งนี้นำไปสู่กรณีโศกนาฏกรรมสำคัญ คือการพิพากษาโทษผู้ถูกกล่าวหาว่าเป็นแม่มดในคดีแม่มดแห่งซาเล็ม อาเธอร์ มิลเลอร์ นักเขียนบทละครชาวอเมริกัน นำไปแต่งบทละครเรื่อง The Crucible


- แม้ได้ชื่อว่าเป็น Merry Ole England รัชสมัยพระเจ้าชาร์ลส์ก็ใช่ว่าร่าเริงบันเทิงใจอยู่ตลอด มีภาวะประสบภัยอย่างหนักอยู่ ๒ เรื่อง คือกาฬโรคระบาดครั้งใหญ่ทำเอาคนล้มตายกันไปครึ่งค่อนเมืองในปี ๑๖๖๕ บางสัปดาห์จำนวนผู้ตายมีมากถึง ๗,๐๐๐ กว่าคน ว่ากันว่าเกิดจากหนูกับหมัดที่ติดมากับเรือสินค้าจากฮอลแลนด์ มาแพร่เชื้อในเมือง ปีต่อมา คือ คริตศักราช ๑๖๖๖ ก็เกิดเคราะห์ซ้ำกรรมซัด ไฟไหม้ครั้งใหญ่ในกรุงลอนดอน แม้ว่าไฟครั้งนี้ช่วยกวาดล้างกาฬโรคให้หมดไปจากลอนดอนก็จริง แต่ก็เผาผลาญบ้านเรือนไปประมาณ ๑๓,๒๐๐ หลังคาเรือนและโบสถ์อีก ๘๗ แห่งรวมทั้งโบสถ์เซนต์พอลด้วย

---

Hot Links

คลังข้อสอบ | ข่าววิชาการ
เล่นกล/เกม | อ่านนิยาย
ข่าวทุนการศึกษา | ลิงค์

ขอบคุณผู้สนับสนุน

---