เรื่องน่ารู้ของต้นคริสต์มาส (POINSETTIA)

 

         
         "ต้นคริสต์มาส"  ที่คนไทยชอบเรียกกันนั้น  แท้จริงแล้วคือต้น POINSETTIA   สาเหตุที่เรียกกันว่าต้นคริสต์มาส  ก็เพราะต้นนี้จะสวยมากช่วงคริสต์มาส  ปลายเดือนธันวาคม  เมื่อกลางคืนเริ่มนานกว่า 12 ชั่วโมง ใบเลี้ยงของต้น POINSETTIA จะเปลี่ยนเป็นสีแดง  ซึ่งหลายคนอาจคิดว่าเป็นดอก โดยเฉพาะคนไทยมักจะเรียกกันผิด ๆ ว่า  ดอกคริสต์มาส  และแน่นอนว่า ตั้งแต่คริสต์มาสเรื่อยมาจนจะถึงปีใหม่อยู่อีกไม่กี่วันนี้  ไม้ที่ขายดีเป็นอันดับหนึ่งของเมืองไทยและของโลกคงไม่มีเกินต้น POINSETTIA ไปได้
          ต้นคริสต์มาส (POINSETTIA)  มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า  Euphorbia pulcherrima Wild.  อยู่ในวงศ์ EUPHORBIACEAE   และนอกจากเรียกกันว่าต้นคริสต์มาสแล้ว  ยังมีชื่อเรียกอื่น ๆ อีก  เช่น  ทางภาคเหนือเรียกกันว่า  บานใบ ส่วนในภาคกลางเรียกว่า โพผัน หรือ สองระดู เป็นต้น

        
ลักษณะโดยทั่วไปของต้นคริสต์มาส  เป็นไม้พุ่มสูง 1-3 เมตร   ใบคล้ายรูปไข่ปลายแหลม   ขอบใบหยัก 2-3 หยัก   ดอกสีเหลืองออกเป็นช่อที่ยอดโดยมีดอกเพศผู้ และ เพศเมียอยู่บนช่อเดียวกันและมีใบประดับสีแดงอยู่โดยรอบ ช่อเกสรตัวผู้มีจำนวนมาก
       แต่รู้หรือไม่่คะว่า  ต้นคริสต์มาส Poinsettia  เป็นหนึ่งในต้นไม้ที่มีพิษ   โดยส่วนที่เป็นพิษจะอยู่ใน น้ำยางของต้น  ซึ่งหากสัมผัสถูกผิวหนัง จะระคายเคืองมาก   และนอกจากน้ำยางแล้ว  ยังมีพิษอยู่ในส่วนของใบด้วยเช่นกัน   ซึ่งหากเผลอกินมันเข้าไปจะทำให้อาเจียนและท้องเสียและหากโดนตาอาจจะทำให้ตาบอดไปชั่วคราวได้


ความเป็นมาของต้นคริสต์มาส (POINSETTIA) 

         วันประสูติแห่งพระเยซู  สาวกและผู้คนทั้งหลายล้วนมอบของขวัญที่วิเศษที่สุดให้กับพระเยซู   แต่  PEPITA  เด็กหญิงชาวเม็กซิกันผู้ยากไร้ไม่มีของขวัญใดแม้เพียงสักชิ้นเดียวในมือ   แต่ด้วยดวงใจที่เปี่ยมล้นด้วยศรัทธา  เธอจึงก้มลงเก็บวัชพืชริมทางเพื่อนำไปมอบให้แด่พระเยซู  ด้วยศรัธาอันยิ่งใหญ่ของเธอ วัชพืชนั้นกลับงอกงาม กลายเป็นช่อดอกไม้สีแดงสดสวยงาม นับแต่วันนั้นเป็นต้นมา
          จากตำนานนี้ วัชพืชที่กลายเป็นช่อดอกไม้สวยงามนั้น จึงได้ชื่อว่า Flores de Noche Buena หรือ Flowers of the Holy Night  ตามภาษาเม็กซิกัน

       
การที่ Flowers of the Holy Night กลายมาเป็นต้น POINSETTIA ก็เพราะว่า เมื่อปี ค.ศ. 1820  JOEL ROBERTS POINSETT เอกอัคราชฑูตสหรัฐฯ คนแรกประจำประเทศเม็กซิกัน ได้เดินทางท่องเที่ยวไปตามชนบทเพื่อมองหาไม้แปลกใหม่ที่ไม่เคยพบมาก่อน แล้วพบพุ่มไม้สวยพุ่มหนึ่งมีสีแดงสดใสขึ้นอยู่บริเวณริมถนน จึงได้นำไม้นั้นกลับไปปลูกที่เรือนเพาะเลี้ยงต้นไม้ของเขาที่ South Carolina

JOEL ROBERTS POINSETT  เอกอัคราชฑูตสหรัฐฯ คนแรกประจำประเทศเม็กซิกัน
          แม้ Roberts Poinsett จะมีบทบาทที่สำคัญในฐานะสมาชิกรัฐสภาและนักการฑูตที่สามารถ แต่เขากลับเป็นที่รู้จักและจดจำในฐานะของบุคคลที่นำ POINSETTIA เข้ามาให้เป็นที่รู้จักและเผยแพร่ในสหรัฐฯเป็นคนแรกมากกว่า และชื่อของต้นไม้นี้ก็ตั้งขึ้นเพื่อเป็นเกียรติแก่เขานั่นเอง

      
ต่อมา Wilenow นักพฤกษศาสตร์ชาวเยอรมัน พบว่า POINSETTIA  ที่ขึ้นแทรกในเรือนเพาะเลี้ยงต้นไม้ของเขา มีสีสดใสชวนตะลึง เลยตั้งชื่อ POINSETTIA ทางพฤกษศาสตร์ ว่า Euphorbia pulcherrima  มีความหมายแปลว่า สวยมาก
          ส่วนชาว Aztecs ซึ่งเป็นชุมชนอารยธรรมโบราณเรียก POINSETTIA ว่า Cuetlayochitl ในขณะที่ชาว Chile และ Peru เรียก POINSETTIA ว่า Crown of the Andes 
         สำหรับประเทศไทยนั้น เริ่มนิยมใช้ต้นคริสต์มาสในการเป็นไม้ประดับเมื่อ 5-6 ปีที่แล้ว โดยมีแหล่งเพาะปลูกอยู่ในแถบภาคอิสานและภาคเหนือ โดยเฉพาะที่อำเภอภูเรือ จังหวัดเลย  จากการที่ลมหนาวจะพัดเข้าทางภาคอีสานก่อนภาคเหนือ ทำให้ POINSETTIA จากทางภาคอีสานจะสวยและสมบูรณ์ก่อนที่ปลูกในภาคเหนือและสามารถส่งมาขายช่วงก่อนคริสต์มาสและปีใหม่ได้ทัน
          ต้น POINSETTIA  มีมากกว่า 100 พันธุ์ที่แตกต่างกัน มีการเรียกชื่อที่หลากหลายออกไปอีกหลายชื่อเช่น Lobster Flower หรือ Flame Leaf Flower   ซึ่งการที่ต้นคริสมาสมีหลากหลายชื่อนี้  สะท้อนให้เห็นถึงความนิยมที่เป็นสากลของต้นคริสต์มาสต้นนี้ได้เป็นอย่างดี  โดยในประเทศสหรัฐอเมริกานั้น   มีแหล่งเพาะปลูกที่สำคัญคือ California  ต้น POINSETTIA  เป็นไม้ที่ได้รับความนิยมถึงขั้นจัดงานวัน National Poinsettia Day ขึ้นทุกปีค่ะ
 


 

ขอบคุณข้อมูลจาก  www.พรรณไม้.com  และ http://bowchan.exteen.com/20071128/poinsettia