จิตเภท ...โรคที่คุณก็อาจเป็นได้

เราอาจเคยเห็นผู้ที่มีความเจ็บป่วยทางจิตใจจากพยาธิสภาพที่เกิดจากสาเหตุของเครื่องดื่มมึนเมา สุรา ยาเสพติด ความเจ็บป่วยจากโรคสมองเสื่อมในคนชรา หรือผลกระทบจากความเจ็บป่วยร้ายแรงจากโรคบางอย่าง อาทิเช่น โรคมาลาเรียขึ้นสมอง อาการที่ผู้ป่วยแสดงออกมาจะเป็นลักษณะอาการสับสน สูญเสียความทรงจำ อารมณ์แปรปรวนง่าย ซึ่งอาการเหล่านั้นแสดงออกมาให้เราได้เห็นอย่างชัดเจนเนื่องจากสาเหตุที่ทราบได้แน่ชัด แล้วความเจ็บป่วยทางจิตใจบางประเภทที่เราไม่สามารถทราบสาเหตุได้ล่ะ? ความเจ็บป่วยนั้นเกิดจากอะไร หลายคนคงเกิดความถามนี้ขึ้นในใจ

โรคจิตเภท (schizophrenia) เป็นความเจ็บป่วยทางจิตใจที่ยังไม่ทราบสาเหตุชัดเจน สันนิษฐานได้ว่าอาจเกิดจากปัจจัยหลายๆประการร่วมกันได้แก่ ปัจจัยด้านจิตใจ ปัจจัยสภาพแวดล้อม เป็นต้น จากสถิติโลกพบประชากรที่มีอาการป่วยด้วยโรคจิตเภทประมาณร้อยละ 1 ของประชากร ซึ่งผู้ป่วยจิตเภทนี้มีโอกาสในการฆ่าตัวตายสูง

โรคจิตเภท,schizophrenia

กลุ่มอาการของ ผู้ป่วยทางจิตใจสามารถแบ่งออกได้ 2 ด้าน ได้แก่

1.อาการทางด้านบวก (Positive Symptoms) 

เป็นการแสดงออกในด้านความผิดปกติของความคิด การรับรู้ อารมณ์และพฤติกรรม ซึ่งมีการแสดงออกของอาการให้เห็นได้อย่างชัดเจน ซึ่งสามารถแบ่งชนิดย่อยได้ดังต่อไปนี้

          >> อาการประสาทหลอน (Hallucinations) เป็นอาการที่บางสิ่งที่ผู้ป่วยเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น หรือรู้สึกจะแตกต่างจากสิ่งที่คนปกติทั่วไปเห็น ได้ยิน ได้กลิ่น หรือรู้สึก โดยเฉพาะอย่างยิ่งความผิดปกติของการได้ยิน “เสียง” เช่น ได้ยินเสียงคนมาคุยกับตัวเอง ได้ยินเสียงคนมาสั่งงาน ทั้งๆที่ไม่มีการสื่อสารเกิดขึ้น เรียกอาการนี้ว่า “หูแว่ว”

          >> อาการหลงผิด (Delusions) เป็นอาการของผู้ป่วยที่มองโลกผิดไปจากความเป็นจริง วิตกกังวล ห่างเหิน แยกตัวออกจากสังคม ซึ่งความคิดหลงผิดมักจะแปลกประหลาดมาก เช่น เชื่อว่าพฤติกรรมของคนอื่นถูกควบคุมจากคลื่นแม่เหล็กไฟฟ้า เป็นต้น

          >> ความผิดปกติของคำพูด (Disorganized speech) เป็นอาการที่ผู้ป่วยมีการจัดระเบียบความคิดที่ไม่เป็นระบบ ผู้ป่วยมีการสื่อสารที่ยากจะเข้าใจ พูดคุยกับคนอื่นไม่เข้าใจ ซึ่งเมื่อคนอื่นไม่เข้าใจ ก็จะไม่คุยกับผู้ป่วย จึงทำให้ผู้ป่วยถูกแยกให้อยู่คนเดียวโดยสิ้นเชิง

          >> ความผิดปกติของพฤติกรรม (Disorganized behavior) ผู้ป่วยมีพฤติกรรมที่ผิดแปลกไปจากคนปกติทั่วไป เช่น แต่งตัวสกปรก แต่งตัวแปลกประหลาด บางคนอาจร้องตะโกนขึ้นมาเฉยๆ โดยไม่มีเรื่องอะไรมากระตุ้น

2.อาการทางด้านลบ (Negative Symptoms)

เป็นการแสดงออกของความคิด การรับรู้ อารมณ์และพฤติกรรม ที่แสดงออกมาน้อย เรียบเฉย ซึ่งสามารถแบ่งชนิดย่อยได้ดังต่อไปนี้

          >> การแสดงออกทางอารมณ์ลดลง (Affective Flattening) ผู้ป่วยจะมีอารมณ์เฉยเมย ไม่แสดงสีหน้า

          >> ขาดความกระตือรือร้น (Avolition) ผู้ป่วยขาดความสุขในชีวิต มีความเฉื่อยชาลง

          >> เก็บตัว (Asociality) ผู้ป่วยมีอาการเก็บตัว ไม่แสดงออก ขาดความสนใจในการทำกิจกรรมต่างๆ

          >> พูดน้อย (Alogia) ผู้ป่วยจะพูดน้อย หรืออาจไม่พูดเลย ใช้เวลานานในการตอบคำถามคนอื่น


BY SUNNY


ที่มาของข้อมูล:
National Institute of Mental Health. Schizophrenia. NIH Publication. 2009; 9: 1-18.
มาโนช หล่อตระกูล.โรคจิตเภท (Schizophrenia). วันที่ค้นข้อมูล 10 กุมภาพันธ์ 2558, เข้าถึงได้จาก http://www.ramamental.com/medicalstudent/generalpsyc/schizophrenia_article/