พนักงานมหาวิทยาลัย (บุคลากรสัญญาจ้าง) ปัญหาของชาติที่ยังไม่ได้รับการแก้ไข

การพัฒนาประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้าทัดเทียมกับนานาอารยประเทศ ปัจจัยที่สำคัญยิ่งประการหนึ่ง คือ เรื่องของการศึกษา ระดับการศึกษาในประเทศไทยแบ่งออกได้เป็น ระดับประถมศึกษา ระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย (รวมอาชีวศึกษา) และสุดท้ายระดับอุดมศึกษา แม้ว่าการศึกษาในทุกระดับชั้นจะมีความสำคัญต่อการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ของประเทศ แต่ดูเหมือนว่าการศึกษาในระดับอุดมศึกษาหรือระดับมหาวิทยาลัยนั้นจะเป็นระดับที่มีความสำคัญมากที่สุด เนื่องจากการศึกษาในระดับนี้เป็นการศึกษาในระดับสูงเพื่อเน้นให้นักศึกษามีความรู้ทางวิชาการและมีความเชี่ยวชาญเฉพาะด้าน ซึ่งบัณฑิตที่เป็นผลผลิตจากการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยจะต้องออกไปทำงานในสายงานที่แต่ละคนเลือกศึกษา เช่น นักศึกษาในคณะแพทย์ศาสตร์ก็ต้องออกไปเป็นแพทย์ นักศึกษาในคณะวิศวกรรมศาสตร์ก็ต้องออกไปเป็นวิศวกร บัณฑิตในระดับอุดมศึกษาจึงเป็นกลไกที่สำคัญยิ่งต่อการพัฒนาประเทศให้มีความเจริญก้าวหน้าเฉกเช่นประเทศที่พัฒนาแล้ว

ปัจจัยสำคัญต่อบัณฑิตที่จบการศึกษาในระดับมหาวิทยาลัยว่าจะมีคุณภาพและมีความสามารถในการทำงานในสายงานต่างๆได้ดีนั้นเป็นที่แน่นอนว่าขึ้นอยู่กับคุณภาพของอาจารย์ผู้สอนเป็นสำคัญ ทว่าในปัจจุบันได้เกิดปัญหาขึ้นมาหลายประการที่ได้ส่งผลกระทบต่อขวัญและกำลังใจในการทำงานของเหล่าอาจารย์ที่เป็นพนักงานมหาวิทยาลัย ที่มาที่ไปของปัญหาต่างๆนี้หากจะเล่าก็คงต้องย้อนกลับไปในปี พ.ศ. 2540 ที่เกิดวิกฤตทางเศรษฐกิจขึ้นมาในประเทศไทย จึงเกิดความต้องการลดภาระของภาครัฐประกอบกับความต้องการแก้ปัญหาสมองไหลจากการสูญเสียบุคลากรของมหาวิทยาลัยไปให้กับภาคเอกชน และเพื่อเตรียมความพร้อมให้มหาวิทยาลัยของรัฐเปลี่ยนสถานภาพไปเป็น มหาวิทยาลัยในกำกับของรัฐเพื่อความคล่องตัวในการบริหารจัดการ ดังนั้น ในปี พ.ศ. 2542 คณะรัฐมนตรีจึงมีมติให้เกิดการจัดจ้างพนักงานมหาวิทยาลัยเพื่อทดแทนกับอัตราของข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัย โดยแบ่งประเภทของพนักงานมหาวิทยาลัยออกเป็นสองประเภท ได้แก่สายสอน ซึ่งก็คือ อาจารย์ และสายสนับสนุน ซึ่งก็คือ เจ้าหน้าที่ที่ปฏิบัติงานในหน่วยงานต่างๆ นับแต่นั้นเป็นต้นมาจึงไม่มีการบรรจุข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัยอีกต่อไป เมื่อระยะเวลาล่วงเลยมา 13 ปี จึงทำให้ในปัจจุบันจำนวนข้าราชการพลเรือนในมหาวิทยาลัยต่างๆเหลือเพียงไม่กี่เปอร์เซ็นต์จากจำนวนพนักงานทั้งหมด แน่นอนว่าส่วนที่มีจำนวนมากกว่าอย่างชัดเจน คือ พนักงานมหาวิทยาลัย และในที่สุดแล้วภายในไม่กี่ปีข้างหน้ามหาวิทยาลัยต่างๆก็จะมีเฉพาะพนักงานมหาวิทยาลัยโดยที่จะไม่มีข้าราชการพลเรือนหลงเหลืออยู่เลย