วิชาการดอทคอม ptt logo

เนื้อเยื่อสัตว์

เป็นเนื้อหาที่ไม่มีในหลักสูตรชีววิทยาของ ม.ปลาย นักเรียนจะได้เรียนในค่ายโอลิมปิก ทั้ง สอวน. และสสวท. และบางโรงเรียนครับ เช่น MWIT เนื้อหานี้ เบื้องต้นได้ใช้เอกสารของ MWIT ครับ จะมีการเพิ่มเติมเนื้อหา และรูปภาพจากหนังสือเล่มต่างๆในอนาคต
ผู้เขียน: arm.azure ชมแล้ว: 69,675 ครั้ง
post ครั้งแรก: Sun 3 June 2007, 1:54 am ปรับปรุงล่าสุด: Sun 3 June 2007, 6:42 pm
อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด

หน้าที่ 2 - เนื้อเยื่อสัตว์
เนื้อเยื่อสัตว์แบ่งออกเป็น 4 ชนิด (ภาพที่ 1.2 )แต่ละชนิดประกอบด้วยเซลล์ที่มีขนาด รูปร่าง และการจัดตัวเป็นแบบเฉพาะ ได้แก่ 1. เนื้อเยื่อบุผิว (epithelial tissue หรือ epithelim) 2. เนื้อเยื่อเกี่ยวพัน (connective tissue) 3. เนื้อเยื่อกล้ามเนื้อ (muscle tissue) 4. เนื้อเยื่อประสาท (nervous tissue) 11187 เนื้อเยื่อบุผิว (ภาพที่ 1.3) ประกอบด้วยเซลล์อยู่กันแน่น เรียวชั้นต่อเนื่องกันไป หรือเป็นชิ้น หรือเป็นแผ่นเซลล์ปกคลุม ผิวร่างกาย หรือบุช่องว่างภายในลำตัว หรือยอมให้สารผ่านได้หรือไม่ได้ โดยผิวด้านหนึ่งของ เซลล์จะติดกับเยื่อรองรับฐาน (basement membrane) ซึ่งประกอบด้วย เส้นใย (fiber) บาง ๆ เล็ก ๆ และพอลิแซ็กคาไรด์ ที่สร้างจากเซลล์ของเนื้อเยื่อบุผิวเอง เนื้อเยื่อชนิดนี้ ทำหน้าที่ป้องกัน ดูดซึมหลั่งสาร และรับความรู้สึก เช่น เนื้อเยื่อบุผิวที่พบชั้นนอกของผิวหนังจะทำหน้าที่ปกคลุมร่างกายทั้งหมดและป้องกันอวัยวะข้างใต้จากสิ่งแวดล้อมภายนอก รวมทั้งการบาดเจ็บทางกล สารเคมี การสูญเสียของเหลวจากร่างกาย และเชื้อโรคต่าง ๆ เช่น แบคทีเรีย เยื่อบุทางเดินอาหาร จะดูดซึมสารอาหาร และน้ำเข้าสู่ร่างกาย ทุกอย่างที่เข้าและ ออกจากร่างกายจะต้องผ่านเนื้อเยื่อบุผิว 1 ชั้นเป็นอย่างน้อย และนอกจากนี้เนื้อเยื่อบุผิวยัง อาจดัดแปลงไปทำหน้าที่อื่นพิเศษได้อีก เช่น เป็นต่อมเพื่อสร้างผลิตภัณฑ์จากเซลล์ เยื่อหุ้ม เซลล์บุผิวหลายชนิดจะมีการสูญเสีย และหมดสภาพไปตลอดเวลา ดังนั้นเซลล์เหล่านี้จะมี อัตราเร็วของการแบ่งตัวสูงมาก เซลล์ใหม่จะแทนที่เซลล์เก่าที่สูญเสียไปทันอยู่เสมอ 11188 นักชีววิทยาแบ่งเนื้อเยื่อบุผิวออกเป็นชนิดต่าง ๆ แตกต่างกันตามรูปร่างของเซลล์และตามการจัดเรียงตัวของเซลล์ เมื่อพิจารณาจากรูปร่างเซลล์ (ภาพที่ 1.4 ) พบว่าแบ่งเนื้อเยื่อบุผิวได้เป็น 3 ชนิด คือ 1. squamous epithelium เซลล์มีรูปร่างแบนบาง 2. cubiodal epithelium เซลล์มีรูปร่างทรงกระบอก ไม่สูงมาก หรือคล้ายลูกบาศก์ มองทางด้านข้างคล้ายลูกเต๋า แต่แท้จริงแล้วมีรูปร่างเป็นทรงแปดเหลี่ยม 3. columnar epithelium เซลล์คล้ายทรงกระบอก หรือเสาเล็ก ๆ เมื่อมองทางด้านข้าง นิวเคลียสมักใกล้ฐานของเซลล์ ถ้ามีซีเลียที่ผิวหน้าด้านที่เป็นอิสระ ทำหน้าที่โบกพัดสาร ต่างๆ ไปทิศทางเดียว ก็เรียกว่าเป็น ciliated columnar epithelium เช่นที่ทางเดินหายใจของคน 11189 อาจแบ่งเนื้อเยื่อบุผิวได้เป็น 3 ชนิด ตามการจัดตัวของเซลล์ (ภาพที่ 1.5) ได้แก่ 1. simple epithelium ประกอบด้วยเซลล์เรียงกันเป็นชั้นเดียว มักพบในบริเวณที่สารต้องแพร่ผ่านเนื้อเยื่อ หรือบริเวณที่สารต้องถูกหลั่งหรือถูกกำจัด หรือถูกดูดซึม 2. stratified epithelium ประกอบด้วยเซลล์เรียงซ้อนกัน 2 ชั้นขึ้นไป พบที่ผิวหนัง และเยื่อบุหลอดอาหารของคนและสัตว์มีกระดูกสันหลังอื่น ๆ 3. Pseudostratified epithelium มีการเรียงตัวกันของเซลล์ที่มองดูเหมือนกับมีเซลล์อยู่ซ้อน กันหลายชั้น แต่ความจริง ทุกเซลล์ยังติดอยู่บนเยื่อรองรับฐานทั้งสิ้น เพียงแต่บางเซลล์ไม่สูง พอที่จะยื่นไปถึงผิวหน้าอิสระของเนื้อเยื่อ และถูกเบียดอยู่ด้านล่าง ทำให้เห็นเหมือนมี 2 ชั้น หรือมากกว่านั้น พบที่ทางเดินหายใจบางส่วน ซึ่งเซลล์ชั้นบนสุดมีซีเลีย และพบที่ท่อของต่อม หลายชนิด ในการพิจารณาชนิดของเนื้อเยื่อบุผิว มักพิจารณาจากรูปร่าง และการจัดเรียงของเซลล์ควบคู่ กันไป และเรียกชื่อระบุลักษณะทั้ง 2 ประการนี้ เช่น - simple cubiodal epithelium หมายถึงเนื้อเยื่อบุผิวที่มีเซลล์ลูกบาศก์เรียงตัวเป็นชั้นเดียว - stratified squamous epithelium หมายถึง เนื้อเยื่อบุผิวชนิดที่มีเซลล์แบบแบนบางเรียงตัว กันอยู่หลาย ๆ ชั้น เป็นต้น สำหรับเนื้อเยื่อบุผิวชนิด stratified ยังพบชนิดพิเศษชนิดหนึ่งซึ่งเซลล์อาจเปลี่ยนรูปร่างได้ ชั่วคราว หรือเปลี่ยนรูปร่างกลับไปกลับมาได้ เช่น ที่ผนังกระเพาะปัสสาวะ ซึ่งมีการยืดขยาย ตัวในบางครั้งเพื่อรองรับปริมาณปัสสาวะที่เพิ่มขึ้น เซลล์ที่บุผิวจะเปลี่ยนแปลงจากรูปลูกบาศก์ ที่แบนราบลงกว่าเดิม เมื่อผนังกระเพาะปัสสาวะขยายออก เรียกเนื้อเยื่อบุผิวชนิดว่า เป็นแบบ stratified transitional epithelium 11190



*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา






จำไว้ตลอด

จำนวน 5 ความเห็น, หน้า | 1 |
ความเห็น 1 3 มิ.ย. 2550 (19:23)
เป็นกำลังใจให้ครับ
deathspirit
ร่วมแบ่งปัน2688 ครั้ง - ดาว 251 ดวง

ความเห็น 2 4 มิ.ย. 2550 (16:53)
ยอดเยี่ยมครับ
Mastermander
ร่วมแบ่งปัน3453 ครั้ง - ดาว 251 ดวง

ความเห็น 3 5 มิ.ย. 2550 (20:11)
เปิดมาก็ตกใจเลยครับยังไม่ทันอ่านเนื้อหามีเด็กนั่งจ้องหน้าซะแล้วครับ
Timestopper_STG
ร่วมแบ่งปัน1918 ครั้ง - ดาว 284 ดวง

ความเห็น 4 2 ธ.ค. 2552 (21:05)

ขอบคุณครับ
ช่วยได้มากทีเดียว


เจ้าชายหิมะ
ร่วมแบ่งปัน142 ครั้ง - ดาว 52 ดวง

ความเห็น 5 25 ส.ค. 2553 (22:09)
ขอบคุณค่ะ :)
aingrare
ร่วมแบ่งปัน52 ครั้ง - ดาว 48 ดวง






arm.azure
(Siharaj Rojanavasu)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 6,262 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 7 ปี
แบ่งปันความรู้ 31 ครั้ง
ได้รับดาว 144 ดวง

โหวตเพิ่มดาว

Blog อื่น ๆ ของผู้เขียน