นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย
วิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี ภูมิปัญญา ความหรรษา และคุณค่าของชีวิต
post ครั้งแรก: Tue 16 January 2007, 5:03 pm ปรับปรุงล่าสุด: Sat 3 April 2010, 6:00 am
อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด
บ่อยครั้งที่ความงามแบบงานศิลปะก็สามารถเกิดขึ้นได้กับงานวิจัยทางวิทยาศาสตร์ ... ลองดูตัวอย่างเรื่องนี้ดูสิครับ
นักวิทยาศาสตร์ที่ฮาร์วาดได้สร้างหนูพันธุ์พิเศษที่มีเซลล์สมองซึ่งสามารถสร้างสารเรืองแสงฟลูโอเรสเซนส์สีต่างๆ อย่างสวยสดงดงาม จนได้รับการตังฉายาว่า เป็น "brainbow" อยู่ภายในสมอง ... คำนี้เลียนแบบมาจากคำว่า "รุ้งกินน้ำ" หรือ "rainbow" ในภาษาอังกฤษนั่นเอง
สมองหนูที่ว่างดงามเพียงใด ก็ลองดูรูปข้างล่างนี้สิครับ

รูปที่เห็นอยู่นี้เป็นเซลล์สมองของหนูส่วนที่เกี่ยวข้องกับการฟัง เส้นหนาๆ คือส่วนที่ใช้ส่งสัญญาณ (axon) ส่วนเส้นบางๆ เป็นส่วนรับสัญญาณ (dendrite) ... นักวิทยาศาสตร์เค้าว่า แอ็กซอนที่หนาเป็นเพราะสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมต้องการประมวลผลสัญญาณเสียงให้ได้อย่างรวดเร็ว
ดูแล้วลองนึกเปรียบเทียบกับภาพวาด "จืดๆ" โครงสร้างเซลล์สมองในหนังสือเรียนทั่วไปสิครับว่าภาพนี้ "แจ่ม" กว่ากันมากเพียงใด
อีกสักภาพนะครับ เส้นแต่ละเส้นในภาพข้างล่างนี้มีสีแตกต่างกัน แสดงให้เห็นเส้นทางส่งสัญญาณประสาทของเซลล์ประสาทที่ต่างเซลล์กัน ก็เลยเห็นเป็น "โครงข่ายการสื่อสาร" ซับซ้อนดังรูป ส่วนสีแดงตรงกลางภาพเป็นเซลล์ประสาทเซลล์หนึ่ง และเส้นสีสีน้ำเงินและเหลืองที่รายล้อมเป็นแขนงประสาทของเซลล์ประสาทอื่นที่อยู่รอบๆ
มีอีกหลายรูป รวมทั้งหน้าตาของหัวหน้าทีมวิจันยไปดูกันได้ที่ http://www.wired.com/science/discoveries/multimedia/2007/10/gallery_fluorescentneurons?slide=1&slideView=3
อ้อ เค้าไม่ได้ทำกันเล่นๆ นะครับ การเรืองแสงดังกล่าวเกิดจากการนำโปรตีนในแมงกระพรุนและดอกไม้ทะเลมาเชื่อมต่อกับ "สารสื่อประสาท" เมื่อกระตุ้นเซลล์เหล่านี้ด้วยแสงช่วงคลื่นที่เหมาะสม ก็จะสามารถบรรทึกภาพสวยสดงดงามดังที่เห็นได้
ที่น่าสนใจก็คือ วิธีการที่ใช้สร้าง "เซลล์สมองเรืองแสง - เบรนโบว์" นี้ เหมือนกันทุกประการกับการสร้าง "ปลาม้าลายเรืองแสง" ที่ทางไบโอเทค (ศูนย์พันธุวิศวกรรมและเทคโนโลยีชีวภาพแห่งชาติ) เคยนำเข้ามาให้ชม ... และถูกต่อต้านกันอย่างมากมายจากคนไม่เข้าใจ
เรื่องนี้ก็เลยมีการบรรจบกันของ หนู-ปลาม้าลาย-แมงกระพรุนและ-ดอกไม้ทะเล ได้อย่างไม่น่าเชื่อ ... แปลกดีไหมล่ะครับ!
นำชัย
http://www.biotec.or.th/Guru/
19 พ.ย. 2550