TIME 3 Dec. 2007 (ฉบับนี้แปลกมากสำหรับผม ... เพราะถึงมือหลังฉบับ 10 Dec. 2007 ... ไม่แน่ใจว่าไปล่องลอยอยู่ในทะเลเอกสารเสียที่ไหน!) มีบทความเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ของความดีและความชั่ว (พาดปกว่า What Makes Us Good/ Evil) และมีแบบทดสอบยากๆ ให้ตอบด้วย เค้าบอกว่านักวิทยาศาสตร์ใช้แบบทดสอบเหล่านี้ในขณะที่ตรวจวัดกิจกรรมของสมองด้วยเครื่องมือวิทยาศาสตร์
ลองทำดูนะครับ (ภาพประกอบทั้งหมดจาก time.com)
แบบทดสอบที่ 1: ทารกร้องไห้
สมมติว่าเป็นช่วงสงคราม คุณและคนอีกกลุ่มหนึ่งซ่อนตัวอยู่ ทหารฝ่ายตรงข้ามเดินอยู่ภายนอกและกำลังค้นหาผู้หลบซ่อน และหากพบจะฆ่าทุกคนทันที เด็กที่อยู่กับคุณเริ่มร้องไห้เสียงดังและทำอย่างไรก็ไม่หยุดร้อง มีวิธีเดียวคือต้องบีบคอทารกนี้ เพื่อช่วยชีวิตคนอื่นๆ ทีเหลือทั้งหมดไว้
สมมติว่าไม่มีใครรู้จักพ่อแม่ของทารกคนนี้และทั้งคู่ก็ไม่อยู่ในที่ซ่อนนี้ด้วย และไม่มีบทลงโทษคุณด้วยหากสังหารเด็กคนนี้ คุณจะเป็น "คนลงมือ" หรือไม่ หากคนอื่นที่เหลือไม่ยอมทำ
ทางเลือก 1: ฉันไม่สามารถสังหารเด็กคนนี้ได้
ทางเลือก 2: ฉันจะสังหารเด็กนี้เสีย
แบบทดสอบที่ 2: เรือช่วยชีวิต
คุณอยู่ในเรือช่วยชีวิต (lifeboat) ร่วมกับคนอื่นๆ อีกหลายคน ตอนนี้เรือมีน้ำหนักเกินน้ำหนักที่จะสามารถบรรทุกได้และจะล่มในไม่ช้า ซึ่งจะทำให้ทุกคนต้องตายกันหมด ยกเว้นแต่ว่าคุณสามารถทำให้เรือเบาลงโดยลดจำนวนคนลง 1 คน หนึ่งในผู้โดยสารบาดเจ็บสาหัสและน่าจะเสียชีวิตในไม่ช้า แต่คนผู้นั้นก็ยังรู้สึกตัวอยู่
คุณสามารถโยนคนผู้นั้นลงจากเรือได้หรือไม่ ทั้งนี้คุณรู้ดีว่าวิธีนี้เท่านั้นที่จะช่วยชีวิตคนทั้งหมดที่เหลือบนเรือได้ แต่คนผู้นั้นก็จะรู้ว่าคุณทำอะไรขณะคุณลงมือ
ทางเลือก 1: ฉันไม่สามารถโยนคนผู้นั้นลงจากเรือได้
ทางเลือก 2: ฉันสามารถโยนคนผู้นั้นลงจากเรือได้
แบบทดสอบที่ 3: รถบรรทุกหิน
รถรางบรรทุกหินที่ไม่สามารถควบคุมได้กำลังพุ่งไปตามรางเข้าหาคน 5 คน และเป็นไปได้ค่อนข้างแน่นอนว่า จะทำให้คนเหล่านี้เสียชีวิตทั้งหมด บังเอิญคุณอยู่ที่สวิทซ์ที่จะสามารถเปลี่ยนทิศทางรถรางดังกล่าวได้ แต่เส้นทางใหม่นี้จะพุ่งเข้าหาชายอีกคนหนึ่ง คุณสามารถสับสวิทซ์เพื่อให้รถรางฆ่าคน 1 คนแทนที่จะฆ่า 5 คนได้หรือไม่?
ทางเลือก 1: ฉันไม่สามารถสับสวิทซ์ได้
ทางเลือก 2: ฉันสามารถสับสวิทซ์ได้
หากสถานการณ์ต่างออกไปคือ มีคุณและชายอีกคนยืนอยู่ที่สะพาะ และหากคุณผลักชายคนดังกล่าวลงไปขวางที่รางก็จะช่วยชีวิตอีก 5 ชีวิตนั้นเช่นกัน คุณจะ ...
ทางเลือก 1: ฉันไม่สามารถผลักชายคนนั้นได้
ทางเลือก 2: ฉันสามารถผลักชายคนนั้นได้
หากสถานการณ์ต่างออกไปอีกคือ หากคุณสามารถสับสวิทซ์ซึ่งจะทำให้ชายคนดังกล่าวตกลงไปขวางที่ราง ซึ่งก็จะทำให้คุณไม่ต้อง "สัมผัส" เขาโดยตรงแบบเดียวกับในแบบที่แล้ว คุณจะ ...
ทางเลือก 1: ฉันไม่สามารถสับสวิทซ์ได้
ทางเลือก 2: ฉันสามารถสับสวิทซ์ได้
ยากดีใช่ไหมครับ --"
ครับ ... วิทยาศาสตร์กำลังเข้าไปยุ่มย่ามกับเรื่องทาง "นามธรรม" ผ่านเครื่องมือใหม่ๆ และเครื่องมือเดิมๆ ที่มีอยู่ เพื่อวัตถุประสงค์ดั้งเดิมแต่ไหนแต่ไรมา นั่นก็คือ ... เพื่อเข้าใจ "ธรรมชาติ" ของทุกสิ่ง รวมทั้งจิตใจมนุษย์
นำชัย
http://www.biotec.or.th/Guru/
13 ธ.ค. 2550
ปล. ที่ชวนปวดกระโหลกไปกว่านี้ก็คือ มีนักวิทยาศาสตร์บางคนพยายามเชื่อมโยงคุณลักษณะบางอย่างทางนามธรรม เช่น "ความเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่" ว่า อาจจะเกี่ยวข้องกับยีนด้วย ลองไปอ่านดูตาม link ข้างล่างครับ แต่ยังเพิ่งเชื่อง่ายๆ เพราะเป็นการสรุปข้อมูลเบื้องต้น
แต่อาจจะตั้งข้อสังเกตไว้ก่อนได้ว่า ถ้าจริง ... "กรรมเก่า" คือ ยีนที่ได้จากพ่อแม่นี่ กำหนดบางส่วนของ "จิตใจ" เราด้วยอย่างน่าพิศวง!
http://www.biotec.or.th/biotechnology-th/newsdetail.asp?id=3318