นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย

ตอนงานประชุมวิชาการประจำปีของ สวทช. (ใครรู้ชื่อเต็มบ้างครับ – อิอิ) ... ก็อย่างที่เคยเกริ่นไปบ้างแล้วว่า ผมได้รับมอบหมายให้พูดเรื่องเกี่ยวกับพืชและสัตว์ประหลาด ... ซึ่งก็ทำเอาลำบากไปหลายวัน เพราะหัวข้อมันประหลาด! ต้องมาคิดว่าจะพูดอะไร อย่างไรดี … เสียเวลาคิดและเตรียมอยู่หลายวันเหมือนกัน

วันนี้ก็เลยจะถือโอกาสเอาบางส่วนมาอวดกันครับ

เปิดมาสไลด์แรก ผมให้ดูภาพจากข่าวบนอินเทอร์เน็ตว่า วันนี้จะพูดเกี่ยวกับสัตว์ประหลาดมากหน่อย (อันที่จริงพ่วงคนประหลาดด้วยอีกต่างหาก) ... แต่เนื่องจากทางผู้จัดคือ พี่จุมพล เหมะคีรินทร์ (พี่จุ๋ม) อยากให้พูดเรื่องพืชด้วย ก็จะมีพืชให้ด้วยนี๊ดดดด ... นึง คือ 1 สไลด์ (ฮา – แหม ... อย่าว่าผมเลยนะ เพ่ .... ขนาดตอนเลือกสาขาระดับปริญญาตรี ผมยังหนีพืชมาเรียนสัตว์เลยครับ - - “ ... พืชน่ะดูเฉยๆ ก็สวยดีอยู่หรอกครับ แต่อีกตอนต้องมานั่งท่องชื่อ จำโครงสร้างนั้น ... ดูจะปวดกระโหลกสำหรับคนไม่คุ้นเคยอย่างผมไม่น้อย)

สไลด์ต่อมาก็เล่นเรื่องปลาไหลทองเสียก่อน ... ความที่ไม่เคยไปวิจัยจริงๆ ว่า ปลาไหลทองนี่น่าจะมีสาเหตุจากอะไร ก็ไปไล่ดูข้อมูลจากอินเทอร์เน็ตดู ก็ได้ความว่าที่วิกิพีเดีย (ภาษาอังกฤษ) มีเรื่องเกี่ยวกับ “งูเห่าทอง” ด้วยเหมือนกัน อ่านไปอ่านมาได้ความว่า อาจจะจัดว่ามันเป็น “สัตว์เผือก (albino animal)” ได้แบบหนึ่ง ส่วนสาเหตุก็รู้แน่ชัดเลยว่าเป็นเพราะ ร่างกายงูเห่าทองพวกนี้ใช้งานสารชื่อ “แซนโธฟอร์ (xanthophore)” ไม่ได้ (สังเกตนะครับว่า สารที่ลงท้าย phore ทั้งหลายมักเกี่ยวข้องกับ “สี” ในทางใดทางหนึ่ง)   

ผลก็คือ ทำให้ร่างกายไม่สามารถสร้างรงควัตถุ (หรือสารที่ทำให้เกิดสี) ชื่อ เทอริดีน (pteridine) ไม่ได้ ... ทำให้ไม่ปรากฏเม็ดสีแบบสีแดงและสีเหลืองที่ปกติแล้วจะพบในสัตว์พวกนี้ (มหัศจรรย์ไหมล่ะครับ ... งูมี “สีพื้น” – ภาษาคอมพิวเตอร์บอกว่ามี default - ของร่างกายเป็นสีผสมของสีแดงกับสีเหลือง!

และปรากฏการณ์นี้พบในทั้งสัตว์เลื้อยคลานและสัตว์ครึ่งบกครึ่งน้ำ (ได้ยินใครบอกว่าเดี๋ยวนี้สอนให้เรียกเป็น “สะเทินบกสะเทินน้ำ” ... แต่อย่า "สะเทิ้น" นะครับ เพราะถ้า "สะเทิ้น" แล้ว มักจะต้องอายตามมาด้วย ;-P) ... ฮั่นแน่ แสดงว่า “ปลาไหลทอง” นี่ก็อาจจะมาจากปรากฏการณ์นี้กระมัง!

ตอบโจทย์ปลาไหลทองที่แสนประหลาดไปได้หนึ่งล่ะครับ ว่า มันก็แค่สัตว์ตัวหนึ่งที่ร่างกายไม่เหมือนปลาไหลอื่นๆ เพราะสาเหตุที่เล่ามาข้างต้นนี่แหละครับ ไม่ต้องไปกราบไหว้มันหรอกนะครับ ... ตอนหน้ามาตอบโจทย์เรื่องอื่นกันต่อครับ    

นำชัย

http://www.biotec.or.th/Guru/

3 เม.ย. 2551

ปล. ในรูปสไลด์แรก จะเห็นได้ว่าผมรวม “ปรากฏการณ์ประหลาด” ไว้ด้วย 1 เหตุการณ์ คือ มีน้ำซึมที่ร่ำลือกันว่าศักดิ์สิทธิ์เป็นหนักหนาไว้ด้วย ... แต่คงต้องบอกตอนจบของเรื่องไว้ด้วยคือ ต่อมาวันสองวันมีคนพบว่าใกล้ๆ กันนั้น ห่างออกไปราว 100-200 เมตร มีบ่อส้วมที่เลิกใช้งานไปแล้วอยู่ และดูเหมือนน้ำจะซึมมาจากตรงนั้น (อุอุอุ ...) ... ไม่รู้มีใครในรูปเป็นอะไรไปบ้างหรือเปล่านะครับ นักข่าวไม่ได้รายงานต่อหลังจากนั้น - - “