นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย

ในตอนที่แล้ว ผมเล่าไอเดียให้ฟังว่านอกจากคนเล็กๆ แต่ละคนในโลกนี้จะช่วยกันคนละไม้ละมือเพื่อลดผลกระทบอย่างรุนแรงจากภาวะโลกร้อนแล้ว (วิธีนี้ต้องอาศัยการโน้มน้าวใจคนจำนวนมากๆ พร้อมๆ กัน) เราอาจใช้แนวคิดใหม่ของระบบการค้า เพื่อเข้ามาแทรกแซงและเปลี่ยนแนวคิด “ซื้อโหลถูกกว่า” ให้กลายเป็น “ใช้มาก-ทำลายโลกมาก” 

คราวนี้ มาดูอันการเปลี่ยนแปลงระบบที่อาจจะฟังดูว่า ยากขึ้นไปอีก ก่อนอื่นดูรูปข้างล่างนี้ก่อนครับ

แถบสีด้านล่างแสดงปริมาณก๊าซ CO2 ที่ปล่อยต่อจำนวนประชากร เรียงจากน้อย (ซ้าย-สีเขียว) ไปมาก (ขวา-สีแดง) ภาพจาก Wikipedia ใช้คำว่า Greenhouse gas

จากรูปนี้จะเห็นได้ว่า กล่าวโดยรวมๆ ได้ว่า ประเทศยักษ์ใหญ่ทางเศรษฐกิจเพียงไม่กี่ประเทศเท่านั้น ที่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์อย่างเข้มข้น เมื่อเทียบกับจำนวนประชากร (สีแดงอ่อนไปเข้ม – ยิ่งเข้มยิ่งปล่อยมาก) ดังนั้น ประเทศเหล่านี้ควรจะรับผิดชอบ “มากกว่า” ประเทศที่ปล่อยก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์น้อยกว่า (พวกสีเขียวๆ ในแผนที่นี้) ข้อน่าสังเกตก็คือ แม้แต่ประเทศอินเดียและจีนที่เป็นดาวรุ่งทางเศรษฐกิจยุคปัจจุบัน ก็ยังไม่อาจเทียบกับประเทศอย่างสหรัฐฯ สหภาพยุโรป และออสเตรเลีย 

แต่จะเห็นข้อยกเว้นอยู่บ้างไม่กี่ประเทศในแอฟริกา อเมริกาใต้ และเอเชีย ที่เห็นเป็นสีแดงอ่อนในแผนที่ แต่กลุ่มนี้จะเป็นผลลัพธ์มาจากเรื่องอื่นที่ไม่ใช่อุตสาหกรรม เช่น ไฟไหม้ป่า เป็นต้น

แต่ความเป็นจริงก็คือ สหรัฐฯ ยังเป็นประเทศใหญ่ที่ดึงดันจะไม่ทำตามมาตรการใดๆ อย่างเป็นรูปธรรม หรือทำก็ใน “ดีกรี” หรือระดับความเข้มข้นที่น้อยกว่าประเทศอื่นในกลุ่มเดียวกันอย่างเห็นได้ชัด

ในหนังสือ “How to” หลายๆ เล่มที่เกี่ยวกับกระบวนการแก้ปัญหามักจะบอกว่า ถ้าเราแก้ปัญหาใหญ่ได้ บ่อยครั้งที่ปัญหาเล็กๆ อื่นๆ จะหายไปเองโดยไม่ต้องทำอะไรเลย ในกรณีนี้ผมเชื่อว่าการบังคับทางตรงและทางอ้อมให้ประเทศใหญ่ (ทางเศรษฐกิจ) แสดงความรับผิดชอบมากขึ้น (มากๆ) จะเป็น “โซ่ข้อใหญ่” ของปัญหาภาวะโลกร้อน!   

ถามว่าจะต้องทำอย่างไร ... นี่ไงครับที่บอกว่ายาก ... สิ่งที่ต้องทำก็คือ ประเทศเล็กต้องรวมตัวกัน แล้วหา "มาตรการทางสังคม (โลก)" มาบังคับประเทศใหญ่กว่า ... แต่ก่อนหน้านั้น ต้องเลิกคิดวัดความสำเร็จของประเทศจากรายได้ต่อหัวประชากรเสียก่อน 

ยากดีไหมล่ะครับ   

นำชัย

http://www.biotec.or.th/Guru/

23 ก.ค. 2551