วิชาการ >> vBlog

หน้าที่ 53 - เรียน วิทย์-คณิตยังไง ให้สนุก และจำได้นาน (3)

ต่อจากหน้า 7 และ 8 (เปลี่ยนจากชื่อเดิม เรียนชีวะยังไง ให้สนุก และจำได้นานๆ)

ห่างหายไปเสียนานจากหัวข้อนี้นะครับ บังเอิญสัปดาห์ที่ผ่านมา ได้ไปอ่านหนังสือที่น่าสนใจมากเล่มหนึ่งก็เลยอยากเล่าสู่กันฟังครับ

ผมเปิดอ่านหนังสือ “จัตุรัสกล สำหรับคนชอบคิดแก้” ของอาจารย์ ธิดาสิริ/ ก่องกัญจน์ / ธนกาญจน์ ภัทรากาญจน์ (ไม่ต้องงงครับ ... สามชื่อแรกเป็น “ชื่อตัว” ครับ ส่วนสุดท้ายเป็นนามสกุล ... อ่านจากประวัติ เข้าใจว่าอาจจะเป็นคุณลูกกับคุณแม่ คุณพ่อครับ ... บังเอิญไม่รู้จักเป็นส่วนตัว) แล้วถูกใจเป็นอย่างยิ่ง

แค่เปิดเข้าเนื้อเรื่องมาหน้าแรก ก็สะดุ้งแทบจะชักกระตุก ... เพราะเห็น “ชื่อเรียกจำนวนภาษาอังกฤษ” กับ “เลขยกกำลัง” แล้ว ถูกใจเสียเหลือเกิน ... ความคิดที่แว่บขึ้นมาคือ “ตัวอย่างเด็ดมากนะคร้าบ” ... เดี๋ยวตูเอาไปใช้ฝอยได้อีกแย้ว

ลองดูกันก่อนครับ ... ทำไมผมจึงว่าเด็ด



Thousand คือ พัน (10 ยกกำลัง 3)... อันนี้ ไม่ต้องสงสัย ... พอ Million คือ ล้าน (10 ยกกำลัง 6) .... คำว่า Million นี่ ถ้าผมไปเปิดพจนานุกรม Webster ฉบับกระดาษเหลืองกรอบ (ซื้อตั้งแต่สมัยตลาดนัดสนามหลวงเป็นศูนย์กลางหนังสือของประเทศ) ก็ได้ความว่า มาจากคำละติน mille ที่แปลว่า “พัน”

อ๊ะ อ๊ะ ... พิมพ์ไม่ผิดนะคร้าบ ... million มีรากมากจากคำว่า “พัน” (ไม่ใช่ 1 ใน 1,000 อย่างในคำว่า millimeter ) ... แต่ที่เด็ดกว่านั้นคือ คำแปล million ในพจนานุกรมเล่มที่ว่าก็คือ a thousand thousands หรือ พันเท่าของพัน ... ครั้นพอไปดูเลขยกกำลัง ก็เห็นว่าเป็น ... 10 ยกกำลัง 3 คูณกับ 10 ยกกำลัง 3 หรือเท่ากับ 10 ยกกำลัง 6 นั่นเอง!

อ้อ ... ทำให้นึกถึงคำว่า millipede (pede = เท้า) ในตอนเรียนชีววิทยา ... ที่แเปลว่า “สัตว์พันเท้า” ซึ่งหมายถึง สัตว์กลุ่มที่เท้าแยะมาก คือ มีขาปล้องละ 2 คู่ (แต่อันที่จริง ... ไม่ถึงพันอยู่ดี!) นั่นคือ พวกกิ้งกือ

ดังนั้น เริ่มจากคณิตศาสตร์ .... ผมก็พาท่านไปเจอกับภาษาอังกฤษ และชีววิทยา เป็นวิชาต่อไปได้สำเร็จแล้ว ... ยังไม่หมด เดี๋ยวมีอีก

ดูต่อไปอีก Billion มาจากคำในภาษาฝรั่งเศส ซึ่งก็รับมาจากภาษาละตินอีกทีว่า bis (แปลว่า twice หรือสอง + million) ... ซึ่งก็แปลกดีว่า billion ไม่ได้แปลว่า “สองล้าน” แต่กลายเป็นว่า “พันเท่าของล้าน” (a thousand millions) ซะงั้น (ซึ่งก็คือ 10 ยกกำลัง 9)

ดูต่อไปอีกคำว่า Trillion มาจาก tri ที่แปลว่า “สาม” (นึกถึง “ตรีโกณมิติ” (Trigonometry) ... ไม่รู้เด็กๆ สมัยนี้ได้เรียนหรือเปล่านะครับ?) ... มารวมกับ million ... ก็เลยกลายเป็นการเอา “พัน” มาทบ (คูณ) เข้าไปอีกกอง ได้เท่ากับ 10 ยกกำลัง 12

หรือเหมือนกับเอา 1,000 มาทบ (คูณ) เข้ากับพันรวม 3 หน!

พอปรายตาดูต่อไป ... quadri- ก็มาจากคำละติน quattuor ที่แปลว่า “สี่” (นึกถึงคำว่า quadrant กันบ้างหรือเปล่าครับ?) และ quint- ก็มาจากคำละตินว่า quintus ที่แปลว่า “ลำดับที่ 5” (ถ้าเป็นนักดนตรีอาจจะคุ้นกับการเล่นโดยเครื่องเล่น 5 ชิ้นที่เรียกว่า quintet หรือ quintette) และ sext- ก็มาจากคำละติน sextans ที่แปลว่า “ลำดับที่ 6” (ไม่เกี่ยวอะไรกับ sex เฉยๆ ... ฮา)

เห็นชัดๆ เลยครับว่า ... ถ้าอยากรู้และจำภาษาอังกฤษได้ดี ... ก็ต้องเรียนลึกไปถึงรากศัพท์ที่เป็น “ภาษาละติน” บ้าง ... เท่าที่จำเป็น

ยังไม่จบครับ ... นี่เป็นแค่ “เกริ่น” ... นอกจากคำศัพท์คณิตศาสตร์ จะพาดพิงไปยังภาษาละติน ฝรั่งเศส ชีววิทยา และวงการดนตรีแล้ว ... ตอนหน้า ผมจะเล่าให้ฟังว่า คำในกลุ่มนี้พาดพิงไปถึง “วันเดือนปี” “ประวัติศาสตร์ยุโรป” “การเมือง” และ “หน่วยมาตรฐานของโลก” ได้อย่างไร

นำชัย
ศ. 16 มี.ค. 2550

<<< หน้าก่อนนี้ (หน้า 52)

หน้าถัดไป (หน้า 54) >>>

^*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา

นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย [7,662,710]

โครงการกาลาปากอส (Galapagos Project) [18,936]