นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย

วันนี้วันศุกร์ ก็เลยจะถือโอกาสแนะนำหนังสือน่าอ่าน เผื่อว่าเสาร์-อาทิตย์ ใครยังมองหาอะไรมาอ่านประเทืองปัญญาหรืออารมณ์ จะได้มีตัวเลือกนะครับ

หนังสือที่จะแนะนำในวันนี้คือ “สอ เสถบุตร ดิกชันนารีแห่งชีวิต” โดยคุณ ศรัณย์ ทองปาน (สนพ.สารคดี, 2551, 138 หน้า, 170 บาท)  เป็นหนังสือเล่มบางๆ ที่อ่านตอนค่ำมา 2-3 วันก็จบ ตอนแรกคิดว่าน่าจะอ่านวันละเล็กละน้อยได้สักสัปดาห์สองสัปดาห์ ปรากฏว่าเมื่อคืนติดลมอ่านกว่าครึ่งเล่มไปจบเอาเกือบเที่ยงคืน



บางคนอาจจะเคยทราบ แต่อีกหลายคนคงไม่ทราบว่า พจนานุกรมอังกฤษ-ไทยของอาจารย์สอ เสถบุตรนั้น เกิดขึ้นและสำเร็จเสร็จสิ้นขณะที่ท่านอยู่ในคุก เพราะต้องคดีเป็นนักโทษการเมือง ... เป็นคุกถึง 3 แห่งคือ ที่ลาดยาว, เกาะตะรุเตา และเกาะเต่า ซึ่งก็เดชะบุญที่สำเร็จเสร็จสิ้น เพราะท่านผู้เรียบเรียงแทบจะนำชีวิตไปทิ้งเสียที่เกาะสองแห่งที่กล่าวถึง


คุณสอในวัยหนุ่มและวัยชรา – ภาพจากวิกิพีเดียภาษาไทย  http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%AA%E0%B8%AD_%E0%B9%80%E0%B8%AA%E0%B8%96%E0%B8%9A%E0%B8%B8%E0%B8%95%E0%B8%A3   

ความยิ่งใหญ่ของอาจารย์สอนั้น อาจเข้าใจได้ลึกซึ้งขึ้นเมื่ออ่านข้อเขียนขอ ดร.ชัยอนันต์ สมุทวณิช ที่อยู่ในหนังสืออนุสรณ์งานพระราชทานเพลิงศพของอาจารย์สอ ไว้ว่า

“ ... ข้าพเจ้าไม่เชื่อว่า การติดคุกจะทำให้คนซึ่งมีความรู้ทางภาษาอังกฤษ กลายเป็นผู้ทำปทานุกรมที่ยิ่งใหญ่ขึ้นมาได้ทุกคนไป ด้วยเหตุผลที่เพียงแต่ว่า เพราะเขามีเวลามากกว่าคนอื่น ข้าพเจ้าเห็นว่าในสภาพการณ์ดังกล่าว มีคนจำนวนไม่น้อยที่มักใช้เวลาว่างให้หมดไป ด้วยการสงสารตัวเองหรือนั่งรอคอยให้ชะตากรรมผ่านพ้นไป สอ เสถบุตร เป็นนักวิทยาศาสตร์ (*) จึงเชื่อว่า มนุษย์อาจบังคับชะตาชีวิตของเขาเอง ได้ด้วยการไตร่ตรองหาเหตุผล และวางแผนการแห่งชีวิตไว้เสมอ ... เมื่อใดที่เด็กนักเรียนตัวเล็กๆ คนหนึ่งหยิบดิกชันนารีมาเปิดค้นหาความหมายของศัพท์อังกฤษ สักวันหนึ่งเขาคงจะต้องรู้ถึงชีวิตและงานของปูชนียบุคคลผู้นี้และซาบซึ้งว่า แต่ละคำในแต่ละหน้าของปทานุกรมที่เขากำลังใช้ประโยชน์อยู่นั้น เกิดจากความอุตสาหะวิริยะ ความซื่อสัตย์ต่องานและหยาดเหงื่อของ สอ เสถบุตร กับคุณนักโทษการเมืองแห่งเกาะตารูเตา เมื่อนั้น เขาจะมีกำลังใจที่จะเติบโตขึ้น และใช้ชีวิตโดยชอบดังเช่นที่ สอ เสถบุตร ได้กระทำไปแล้ว ... ”

หากจะให้สรุปถึง อ.สอ สั้นๆ คงไม่มีประโยคใดที่ดีไปกว่าตัวอย่างประโยคในพจนานุกรมของอาจารย์เองที่คำว่า walk ว่า He is a walking dictionary. เขาเป็นปทานุกรม (**) ที่เดินได้ (รู้คำอยู่ในหัวหมด)    

นำชัย

http://www.biotec.or.th/Guru/

15 พ.ค. 2552

ปล.

* อ.สอ เป็นคนไทยคนแรกที่เรียนจบด้านธรณีวิทยา (ผมเรียกท่านว่า อ.สอ เพราะได้ใช้พจนานุกรมของท่านมาอย่างยาวนาน จนเหมือนเป็นลูกศิษย์ทางปัญญาของท่านคนหนึ่ง)

** สมัยที่ อ.สอ มีชีวิตอยู่ เรียกผลงานชิ้นโบว์แดงนี้ว่า “ปทานุกรม” แต่เดี๋ยวนี้เรียกกันว่า “พจนานุกรม”

>>> ข่าวฝากประชาสัมพันธ์ครับ ... พี่จุมพล เหมะคีรินทร์ ผอ.ศูนย์สื่อสารวิทยาศาสตร์ไทย (อดีต บก. อัพเดท) ฝากข่าวเรื่อง "ค่ายเยาวชนนักสื่อสารวิทยาศาสตร์' มาประกาศนะครับ ค่ายนี้มีวัตถุประสงค์ เพื่อต้องการให้เยาวชนได้เรียนรู้และพัฒนาทักษะทางด้านวิทยาศาสตร์ และสามารถนำไปเชื่อมโยงกับการสื่อสารวิทยาศาสตร์ได้อย่างเหมาะสม ด้วยการมุ่งเน้นให้เยาวชนได้ฝึกและลงมือปฏิบัติจริง ซึ่งเปิดรับสมัครนักเรียนชั้น ม.ต้น และ ม.ปลาย รวมจำนวน 2 รุ่นๆ ละ 40 คน รายละเอียดโครงการสามารถดูรายละเอียดเพิ่มเติมได้ที่เว็บไซต์บ้านวิทยาศาสตร์สิรินธร http://www.nstda.or.th/ssh/ พี่เค้าโทร.มาชวนผมเป็นวิทยากรอยู่ด้วย ถ้าใครผ่านการคัดเลือก คงได้เจอหน้ากันครับ