วิชาการ >> vBlog

หน้าที่ 66 - โมสาร์ทเอฟเฟคท์ กับ ปัญหาการสื่อสารวิทยาศาสตร์

*** ทีมงานวิชาการครับ ... ผมแปลกใจมากนะครับที่พบว่า บทความเรื่องโมสาร์ทเอฟเฟค ที่ผมเขียนถูกลบออกจากพื้นที่แล้ว เหลืออยู่แต่ความเห็น ลองเช็คดูให้หน่อยนะครับ ที่ URL
http://www.vcharkarn.com/include/vcafe/showkratoo.php?Pid=55187 ขอบคุณมากครับ***

***หรือว่า ประเด็นโมสาร์ทเอฟเฟคท์นี่ ถือเป็นเรื่องห้ามแตะต้องจริงๆ (เข้าข่ายไม่เชื่อ อย่าลบหลู่) ... เพราะตอนที่เขียนส่งไปนิตยสาร ... ก็โดน "ปัด" ไม่รับลงให้มาแล้วหนึ่งรอบ ***



ปัญหาอย่างหนึ่งของ “การสื่อสารวิทยาศาสตร์” ก็คือ การส่ง “สาร” เพื่อให้ “ผู้รับสาร” ได้รับสารอย่าง “ตรงประเด็น” อย่างที่เราตั้งใจนั้น ... เป็นเรื่องยากอย่างชนิดที่ว่า “แสนสาหัส” จริงๆ

ปัญหาอาจจะเกิดที่เราซึ่งเป็น “ผู้ส่งสาร” ทำได้ไม่ดี (ไม่เก่งนั่นแหละครับ) ... หรืออยู่ที่สิ่งที่เราสื่อไปคือตัว “สาร” นั้น ดีหรือเหมาะสมเพียงใด ... หรืออาจจะอยู่ที่ความพร้อม (รวมทั้งปูมหลัง และคติ หรืออคติ) ของ “ผู้รับสาร”

ก่อนที่ผมกับพี่ชิว (ดร.บัญชา ธนบุญสมบัติ) จะช่วยกันผลักดันให้เกิดคอลัมน์ “จับผิดวิทย์เก๊” ในนิตยสาร “อัพเดท”นั้น ... เราคุยกันหลายครั้งว่า ทำอย่างไรคอลัมน์จึงจะ “พอเหมาะพอดี” … เราไม่ได้พยายามจะทำหน้าที่เป็น “ผู้พิพากษา” ความถูกผิดของใคร

สิ่งที่สนับสนุนคำพูดของผมก็คือ ... เราตั้งใจใส่ “Disclaimer” ไว้ในคอลัมน์ว่า ... ที่เขียนไปเป็นเพียงความคิด ความเห็นของเราแต่ละคน ... ซึ่งอาจมีผิด มีถูกได้ ... และท่านผู้อ่านทุกท่าน สามารถทักท้วงกลับมาได้ด้วย

จุดประสงค์หลักที่เราเขียนหลายๆ เรื่องในคอลัมน์นี้ ก็คือ ... อยากให้ผู้อ่านได้เห็น “ตัวอย่าง” ของสิ่งที่ผสมปนเปกันในสิ่งที่คนไทยเรียกว่า “วิทยาศาสตร์” นั้น ... มีความซับซ้อนซ่อนเงื่อนมาก ... และที่สำคัญคือ อาจจะไม่ถูกต้องทั้งหมดเสมอไป ... อย่างที่เราเชื่อเอาง่ายๆ ว่า “ถูกต้องทั้งหมด”

ปัญหาใหญ่ที่สุดเรื่องหนึ่งในการเผยแพร่เรื่องวิทยาศาสตร์ในบ้านเราก็คือ มีการกล่าวอ้าง "เกินจริง" กันอยู่ตลอดเวลา ... ทั้งโดยไม่เจตนา (ไม่รู้จริงๆ) หรือเจตนา เพราะมีผลประโยชน์แอบแฝง

เมื่อวานได้อ่าน blog เรื่อง “โมสาร์ท เอฟเฟ็คต์ มองในมุมของพ่อคนหนึ่ง” ของคุณ wisdomtopia (ใช้ตัวสะกดตามผู้เขียน และดูได้ที่ http://www.vcharkarn.com/include/article/showarticle.php?Aid=18052) แล้วก็รู้สึกว่า ... น่าจะเป็นโอกาสดี ที่ผมจะได้เขียนอธิบายเพิ่มเติมเรื่องนี้ ... อีกสักหน่อย

สำหรับเรื่อง “โมสาร์ทเอฟเฟคท์” นั้น ประเด็นสำคัญที่ผมต้องการสื่อก็คือ ... หากใครหวังว่า โมสาร์ทเอฟเฟคท์จะช่วยให้ลูกคุณฉลาดขึ้น ... ก็ขอให้ “เตรียมใจ” ไว้ส่วนหนึ่งด้วยว่า ... อาจจะไม่สมหวัง ... แต่ความเห็นนี้ก็ไม่จำเป็นต้อง “ถูกต้อง 100 เปอร์เซ็นต์” ... นี่เป็นเพียงความพยายามของคนๆ หนึ่งในการค้นหาหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ และเบื้องหลังของ “คำกล่าวอ้าง” ว่า ... โมสาร์ทเอฟเฟคท์ ช่วยเพิ่มไอคิวนั้น ... มีหลักฐานการศึกษาทางวิทยาศาสตร์อะไร สนับสนุนอยู่เบื้องหลังมากน้อยเพียงใด ... นับจนถึง “ปัจจุบัน”

ไม่แน่ว่า ... วันหนึ่งในอนาคตข้างหน้า ... อาจจะมีผลการทดลองนานนับ 10 ปีในตัวอย่างคนนับหมื่นนับแสนคน ที่พิสูจน์ได้ว่า ... “โมสาร์ทเอฟเฟคท์” เพิ่มไอคิวได้จริง … และมีหลักฐานจริงทางวิทยาศาสตร์!

แต่ ... ในตรงกันข้ามนะครับ ... ผมไม่เคยคิดว่า การฟังเพลงคลาสสิกเป็นเรื่องเลวร้ายอะไร และ ... ผมสนับสนุนให้ทุกคนฟังเพลงคลาสสิกด้วยครับ (เห็นความซับซ้อนของเรื่องนี้ไหมครับ?) ... ตรรกะแบบที่คุณ wisdomtopia ว่าไว้ ก็คือ ... ราคาเพลงโมซาร์ทที่วางขาย ... ก็ไม่ได้แพงเป็นพิเศษ นั่นก็ถูกต้องดีทีเดียว

ผมก็สนับสนุนอย่างเต็มที่เช่นเดียวกับคุณ wisdomtopia ว่า ... เราน่าจะหาดนตรีให้ลูกให้หลานของเรา (และตัวเรา) ฟังมากๆ ครับ ... โดยเฉพาะดนตรีดีๆ อย่าง “ดนตรีคลาสสิก” ทั้งหลาย ... ตัวผมเองนั้น ตอนที่พี่ชายได้ลูกชายคนเล็ก ผมก็หา “เพลงกล่อมเด็ก” แบบไทยๆ ให้เป็นของขวัญกับครอบครัวพี่ชายเลยครับ

ผมเองตอนเรียนอยู่ประเทศญี่ปุ่น ก็มีโอกาสได้ซื้อ CD เพลงคลาสสิก (พร้อมโน้ตและบทความเกี่ยวกับเพลง - เป็นภาษาญี่ปุ่น – ซึ่งแทบทั้งหมด ผมอ่านไม่ออก) ในราคาถูกพิเศษอยู่หลายแผ่นเลยครับ

เพลงบรรเลงของคุณจำรัส เศวตาภรณ์ หรือคิทาโร่ ... ผมก็ฟังอยู่เรื่อยๆ ... เช่นเดียวกับเพลงบรรเลงปนเสียงร้องเย็นๆ เยือกๆ ของ เอนย่า ฯลฯ ... ไม่ว่าจะเพลงคลาสสิก, เพลงบรรเลงเพราะๆ หรือเพลงแบบนิวเอจ, ฯลฯ ก็ดีทั้งนั้นเลยครับ ... ฟังแล้วผ่อนคลายมาก ... ฟังไปทำงานไปก็ยังได้

เพลงดีๆ พวกนี้น่าจะทำให้ลูกหลานไทยอ่อนโยน ... เยือกเย็น ... และน่าจะดีกับพัฒนาการของพวกเขาครับ

หากมีเด็กไทยที่อ่านบทความเกี่ยวกับโมสาร์ทเอฟเฟคท์ของผม แล้ว ... ไม่ยอมฟังเพลงคลาสสิก เพราะคิดว่าเพลงคลาสสิกไม่ดี ... ผมก็คงได้แต่ “เสียดาย” ว่า เด็กๆ เหล่านั้นอ่านที่ผมเขียนไม่เข้าใจ และ ... ไม่ได้ “สาร” ที่ผมต้องการสื่อ

เขียนถึงตรงนี้ก็อดนึกถึงวิชา "อ่านเอาเรื่อง" สมัยที่ผมเรียนชั้นประถมปลายไม่ได้ ... ดูท่าอาจจะไม่มีการเรียน การสอนวิชานี้กันมานานเต็มทีนะครับ ... น่าเสียดายครับ เพราะเป็นวิชาที่ปลูกฝังความสามารถในการอ่าน และ "แยกแยะเรื่องราว" ได้ดีทีเดียวแหละครับ

นำชัย
พ. 28 มี.ค. 2550

ปล. ดนตรีกับกีฬามีส่วนช่วยเรื่องพัฒนาการแน่ครับ ... แต่ถ้าตั้งความหวังว่า รู้เรื่องดนตรีกับกีฬา แล้วจะเป็น “คนดี” ก็อาจจะเป็นการตั้งความหวังเกินจริงอีกนั่นแหละครับ ... จำกรณี นักดนตรีไทยสองคนไปชกต่อยกันในคอนเสิร์ตที่ประเทศสหรัฐฯ ได้ไหมครับ ... จำกรณีของมาราโดน่า ที่เอามือปัดลูกเข้าประตูในบอลโลก แต่ก็ปากแข็งไม่ยอมรับ ... พูดแต่ว่า เป็นเรื่องของ “หัตถ์พระเจ้า” ได้หรือเปล่าครับ ... ผมมีตัวอย่างที่อาจยกมาพูดได้อีกเพียบ

การจะเป็นคนดีนั้น ต้องการ “ปัจจัย” ร่วมอีกเยอะครับ ... ความจริงคุณเคยสงสัยไหมครับ บางครอบครัวที่มีลูกหลายคน ... พ่อแม่ก็เป็นคนดี แต่ทำไมลูกบางคนดี บางคนกลับไม่ดี? ... น่าคิด น่าสงสัยจังเลยนะครับ

<<< หน้าก่อนนี้ (หน้า 65)

หน้าถัดไป (หน้า 67) >>>

^*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา

นำชัย ชวนคิด ฝัน และสรรค์สร้างสังคมไทย [7,663,359]

โครงการกาลาปากอส (Galapagos Project) [18,936]