ทำไมเราต้องลืม | วิชาการ.คอม


ทำไมเราต้องลืม

สารบัญ

ทฤษฎีการลืม

1. การเลือนหรายของรอยความจำ (Theories of Forgetting) เป็นการลืมที่เกิดจากรอยความจำเลือนหายไปพร้อมกับเวลาที่ผ่านไป เช่นเราไม่สามารถจำเหตุการณ์ช่วงเด็กได้สมบูรณ์ เพราะประสบการณ์เหล่านี้ไม่ค่อยได้นึกถึง ทำให้ขาดการทบทวน อย่างไรก็ดียังมีข้อโต้แย้งว่าข้อมูลบางอย่างไม่ค่อยได้ใช้ เช่น ความประทับใจในช่วงประสบผลสำเร็จ แม้เวลาจะผ่านไปนามเท่าใดแต่บุคคลก็ยังเล่ารายละเอียดต่างๆ ได้ 2. ความล้มเหลวในการรื้อฟื้นความจำ (Failure of Retrieval) ร่องรอยความจำบางส่วนเข้าไปอยู่ในความจำระยะยาว และคงอยู่ตราบเท่าที่เรามีชีวิตอยู่ แต่บางครั้งไม่สามารถเรียกข้อมูลนั้นขึ้นมาได้เรียกว่าเกิดการลืม ดังนั้นการลืมจึงไม่ใช่การหายไปอย่างสิ้นเชิงของรอยความจำ เพียงแต่เป็นความล้มเหลวที่จะฟื้นข้อมูลเท่านั้นเอง การลืมชั่วคราวมีสาเหตุจากการล้มเหลงในการนึก ซึ่งเกิดขึ้นเป็นประสบการณ์ประจำวัน หลายครั้งที่เราไม่สามารถจำข้อมูลบางอย่างได้ ต่อมาอาจนึกได้อย่างสมบูรณ์โดยเฉพาะเมื่อเผอิญมีอะไรมาสะกิดความคิดทำให้นึกได้ 3. การรบกวนของสิ่งเร้า (Interference) แบ่งเป็น 2 ประเภท ได้แก่ 1) การตามรบกวน เกิดจากข้อมูลเก่า เป็นเหตุรบกวนข้อมูลใหม่ ทำให้ไม่สามารถจำได้ ลักษณะนี้แสดงให้เห็นได้ในการทดลองให้บุคคลจำสิ่งต่างๆ ในปริมาณที่เพิ่มมากขึ้น 2) การย้อนรบกวน ในทางตรงกันข้ามกับที่กล่าวมาแล้ว คือ ข้อมูลใหม่เป็นเหตุทำให้ลืมข้อมูลเก่าได้เช่นกัน เช่นถ้าเรียนวิชาภาษาฝรั่งเศส และจิตวิทยาในเวลาใกล้เคียงกัน หลังจากนั้นทดสอบภาษาฝรั่งเศสผลปรากฏว่าการจำได้ลดลง นั่นแสดงว่าวิชาจิตวิทยาซึ่งเป็นข้อมูลใหม่ ย้อนรบกวนความจำเดิมที่มีอยู่จึงทำให้จำได้น้อยลง 4. การลืมอันเนื่องมาจากแรงจูงใจ และAmnesia (motivated Forgetting and Amnesia) Freud (อ้างถึงใน Kagan&Segal, 1992) เป็นคนแรกที่กล่างถึงการจูงใจลืมว่า หมายถึงเหตุการณ์ หรือสิ่งที่ไม่ต้องการ หรือไม่พอใจทำให้เกิดการลืมได้ง่าย เพราะบุคคลต้องการที่จะลืม เช่น การลืมที่เกิดจากการเก็บกด หรือการฝังความไม่พอใจในจิตใต้สำนึก แม้ว่าการจงใจลืมจะไม่เกิดผลอย่างเด่นชัดในห้องทดลองก็ตาม แต่ในการบำบัดทางจิตก็สามารถพบหลักฐานได้ ซึ่งต่างจากลักษณะการลืมที่เป็นผลจาก Amnesia ที่สามารถแสดงพฤติกรรมอย่างเด่นชัด Amnesia คือ การที่บุคคลไม่สามารถจำเหตุการณ์ในอดีตได้ ซึ่งมักมีสาเหตุจากการบาดเจ็บทางร่างกายที่มีผลกระทบต่อสมอง ทำให้ความจำเสียหายได้ 2 แบบดังนี้ 1) Retrograde Amnesia คือ ไม่สามารถจำเหตุการณ์ก่อนที่จะเกิดอาการสูญเสียความจำได้ อาจเป็นช่วงเพียงระยะเวลาก่อนการเกิดอุบัติเหตุ หรืออาจย้อนไปถึงหลายปีก่อนเกิดเหตุได้ สาเหตุอาจเนื่องมาจากการได้รับบาดเจ็บที่ศิรษะ หรือสารพิษจาก Carbonmonoxide หรือการรักษาด้วยการช็อค ให้คนไข้ที่มีปัญหาเศร้าซึม การฟื้นกลับคืนโดยทั่วไปแบ่งเป็นขั้นๆ คือจำเหตุการณ์ช่วงแรกได้ก่อนแล้วจึงจำเหตุการณ์ต่อมาได้ 2) Anterograde Amnesia คือ ไม่สามารถจำเหตุการณ์หลังจากเกิดอุบัติเหตุ หรือได้รับอันตรายที่สมอง[[70287]] แหล่งที่มา หนังสือจิตวิทยาทั่วไป โดยรองศาสตราจารย์สุวรี ศิวะแพทย์[[70288]]

หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา