วิชาการดอทคอม ptt logo

สารประกอบและการเรียกชื่อสารประกอบ

สารประกอบและการเรียกชื่อ
ผู้เขียน: exchem2_msu ชมแล้ว: 21,635 ครั้ง
post ครั้งแรก: Sun 9 November 2008, 11:53 pm ปรับปรุงล่าสุด: Sun 9 November 2008, 11:53 pm
อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด

หน้าที่ 1 - สารประกอบ

สารประกอบ

อะตอมโดยทั่วไปอยู่อย่างอิสระไม่ได้ แต่อยู่รวมกันเป็นโมเลกุล ถ้าอะตอมของธาตุเดียวกันมาอยู่รวมกันเป็นโมเลกุลเรียกว่า โมเลกุลของธาตุ

แต่ถ้าอะตอมของธาตุต่างชนิดกันมาอยู่รวมกันเป็นโมเลกุล เรียกว่า โมเลกุลของสารประกอบ

เมื่ออะตอมอยู่รวมกันเป็นโมเลกุลจะต้องแสดงสูตร เคมีของโมเลกุลที่เกิดขึ้น


สูตรเคมี คือ หมู่สัญลักษณ์ของธาตุ ที่เขียนขึ้นเพื่อแสดงให้รู้ว่า หนึ่งโมเลกุล ของสารจะประกอบไปด้วยอะตอมของธาตุใดบ้าง และมีปริมาณเท่าไหร่

ตัวอย่าง(ขออภัยที่ห้อยเลขไม่ได้) C2H5OH ชื่อ เอธิลแอลกอฮอล์ มีอะตอม 9 อะตอม มีธาตุทั้งหมด 3 ธาตุคือ C คาร์บอน Hโฮโดรเจน Oออกซิเจน


สารประกอบหมายถึง สารที่เกิดจากธาตุตั้งแต่2ธาตุขึ้นไปมารวมตัวกัน
โยอาศักปฏิกิริยาเคมี และมีอัตราส่วนผสมคงที่เสมอ

ตัวอย่าง CuSo4 (คอปเปอร์(II)ซัลเฟต) ประกอบด้วยธาตุ Cu-S-O-O-O-O


ชนิดของสารประกอบ

1.กรด

1.1กรดไฮโดร คือ กรดที่ประกอบไปด้วย ธาตุไฮโดรเจนและอโลหะอื่นๆ โดยไม่มีธาตุออกซิเจนรวมอยู่ด้วย  

การอ่านชื่อกรดนี้ให้อ่านคำว่า ไฮโดร นำหน้าเสมอ แล้วอ่านชื่อธาตุอโลหะตามโดยเปลี่ยนเสียงท้ายเป็น อิก  
เช่น

HCN ชื่อเรียกคือ ไฮโดรเจนไซด์ยาไนท์
HBr   ชื่อเรียกคือ ไฮโดรโบรมิก

1.2กรดออกซี คือ กรดที่ประกอบไปด้วยธาตุไฮโดรเจน อโลหะ และมีธาตุออกซิเจน  

การอ่านชื่อกรดนี้ ให้อ่าน ธาตุอโลหะ ที่อยู่ระหว่าง ไฮโดรเจน กับ ออกซิเจน โดยเปลี่ยนเสียงท้ายเป็น อิก
เช่น

H2CO3 ชื่อเรียกคือ คาร์บอนนิก
HNO3   ชื่อเรียกคือ ไนตริก


2.เบส

สารประเภทเบสได้แก่ ไฮดรอกไซด์(OH) การอ่านชื่อให้อ่าน โลหะ แล้วตามด้วย ไฮดรอกไซด์
เช่น

Ba[OH]2  ชื่อเรียกคือ แบเรียมไฮดรอกไซด์
KOH        ชื่อเรียกคือ โพแทสเซียมไฮดรอกไซด์



การเรียกชื่อสารประกอบ

สารประกอบสามารถแบ่งออกได้ 2 ประเภท ดังนี้

1.สารประกอบ ประเภทธาตุคู่ เป็นสารประกอบที่มีองค์ประกอบ เพียง 2 ธาตุ การเรียกชื่อสารประกอบประเภทนี้มี 2 แบบ

1.1 สารที่ประกอบด้วยธาตุอโลหะทั้ง 2 ธาตุ การเรียกชื่อสารประกอบ ให้เรียกชื่อสารประกอบตามขั้นตอนดังนี้

1.1.1 เรียกจำนวนอะตอมของธาตุแรก(ยกเว้น1อะตอมไม่ต้องเรียก)
1.1.2 เรียกชื่อธาตุแรก
1.1.3 เรียกจำนวนอะตอมของธาตุหลัง
1.1.4 เรียกชื่อธาตุหลัง โดยเปลี่ยนเป็น ไอด์

การเรียกเรียงจำนวนอะตอม

1. โมโน
2. ได  
3. ไตร
4. เตตระ
5. เพนตะ
6. เฮกซะ
7. เฮฟตะ
8. ออกตะ
9. โนนะ
10. เดคคะ


1.2 สารที่ประกอบด้วย ธาตุโลหะ กับ อะโลหะ มี 2 กรณีดังนี้

1.2.1 ธาตุโลหะที่มีเลขประจุค่าเดียวเช่น Li+ Na+ K+ Rb+ Cs+ Fr+ (สังเกตุได้ว่าจะอยู่ที่หมู่1ทั้งหมด) ให้เรียกชื่อสารประกอบดังนี้

เรียกชื่อ ธาตุโลหะ(ธาตุแรก) ตามด้วย อโลหะ(ธาตุหลัง) โดยเปลี่ยนเสียงท้ายเป็นไอด์
เช่น
NaCl โซเดียมคลอไรด์
CaC2 แคลเซียมคาร์ไบด์

1.2.2 ธาตุโลหะที่มีเลขประจุหลายค่า ให้เรียกชื่อสารประกอบตามลำดับขั้นดังนี้

1. เรียกชื่อธาตุโลหะ
2. เรียกเลขประจุของโลหะเป็น ภาษาอังกฤษ แต่เขียนเป็นเลข โรมัน
3. เรียกชื่อ ธาตุอโลหะ โดยเปลี่ยนเสียงท้ายเป็น ไอด์

เช่น

Fe2O3 ไอออน(III)ออกไซด์

2.สารประกอบ ที่มีธาตุองค์ประกอบมากกว่า 2 ธาตุ

สารประกอบชนิดนี้ประกอบไปด้วยไอออนบวก หรือ ไอออนลบ ที่เป็นกลุ่มอะตอม เช่น NH4+ NO3- PO4-3 เป็นต้น กลุ่มอะตอมที่เป็นไอออนเหล่านี้ส่วนใหญ่อยู่เป็นกลุ่ม

การเรียกชื่อสารประกอบ มี 2 กรณีดังนี้

1.เรียกชื่อไอออนตามลำดับของสูตรเคมี คือ อ่านชื่อไอออนบวกก่อนแล้วจึงเรียกไอออนลบ
2.ถ้าไอออนบวกมีประจุหลายค่า ให้อ่านชื่อเรียงลำดับดังนี้  

ชื่อไอออนบวก + เลขประจุของไอออนบวก + ชื่อไอออนลบ

ตัวอย่าง

กรณีที่1

CaCo3  เรียกว่า แคลเซียมฟอสเฟส
KMnO4 เรียกว่า โพแทสเซียมเปอร์มังกาเนส

กรณีที่2

CuSO4 เรียกว่า คอปเปอร์(II)ซัลเฟต
FeSO4 เรียกว่า ไอออน(II)ซัลเฟต






*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา






จำไว้ตลอด






exchem2_msu
(ธนากร สุ่มมาตย์)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 3,054 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 6 ปี
แบ่งปันความรู้ 14 ครั้ง
ได้รับดาว 50 ดวง

โหวตเพิ่มดาว

Blog อื่น ๆ ของผู้เขียน