วิชาการดอทคอม ptt logo

สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชนชาวไทย

สวัสดีคับ นานมากแล้วที่ไม่ได้ลงบทความอีก มาคราวนี้ผมได้มีโอกาสทำรายงานเรื่อง "สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชนชาวไทย" ในรายวิชา กฎหมายรัฐธรรมนูญ หวังว่าคงมีประโยชน์สำหรับคนที่กำลังหาข้อมูลอยู่นะคับ สู้ๆ คับ
ผู้เขียน: Pun~Saddest~Crying ชมแล้ว: 16,225 ครั้ง
post ครั้งแรก: Sat 20 December 2008, 2:25 pm ปรับปรุงล่าสุด: Sat 20 December 2008, 2:38 pm
อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด

หน้าที่ 1 - สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชนชาวไทย

คำนำ

 

       รายงานเรื่อง สิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ของประชาชนชาวไทย เป็นรายงานส่วนหนึ่งของรายวิชา กฎหมายรัฐธรรมนูญและสถาบันทางการเมือง ซึ่งได้ศึกษาความรู้เกี่ยวกับการพัฒนาหลักการด้านสิทธิ เสรีภาพ และหน้าที่ ของประชาชนตามกฎหมายรัฐธรรมนูญซึ่งเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ

 

                        ในการจัดทำรายงานชิ้นนี้ได้ใช้เอกสารประกอบการทำรายงานซึ่งส่วนใหญ่ยึดถือตามหลักของประเทศที่มีวิวัฒนาการเป็นต้นแบบของรัฐธรรมนูญส่วนใหญ่ที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน คือ ของประเทศเยอรมนี และฝรั่งเศส  ดังนั้น เนื้อหา และทฤษฎีต่างๆ ที่ปรากฏมักจะมีชื่อ เป็นภาษาของประเทศนั้นๆ อยู่ด้วย

 

คณะผู้จัดทำมีความหวังอย่างยิ่งว่า รายงานชิ้นนี้จะเป็นประโยชน์ ทางการศึกษาวิชาการ การพัฒนาองค์ความรู้ ทฤษฎี และแนวทางในการนำไปใช้ปฏิบัติจริงในชีวิตประจำวันโดยไม่เกิดปัญหาการละเมิดสิทธิ เสรีภาพ หรือการกระทำเกินกว่าที่กฎหมายได้กำหนดอำนาจไว้ให้ เพื่อให้สมเจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญที่ประสงค์คุ้มครองประชาชนชาวไทย

 

 

 

 

 

 

                                                                                                คณะผู้จัดทำรายงาน


------------------------------------------------------------------


สารบัญ

 หน้า

 

บทนำ                                                                                                                              1

บทที่ 1  ความหมายของ สิทธิ และ เสรีภาพ                                                             3

บทที่ 2  พัฒนาการในทางประวัติศาสตร์ ที่มาของแนวคิดสิทธิเสรีภาพ                  5

            2.1  อิทธิพลศาสนาคริสต์                                                         5

            2.2  อิทธิพลสำนักกฎหมายธรรมชาติ                                                                 6

            2.3  ที่มาตามกฎหมายลายลักษณ์อักษร                                                           13

                        - ประเทศอังกฤษ

                        - ประเทศสหรัฐอเมริกา

                        - ประเทศฝรั่งเศส

            2.4  อิทธิพลคำประกาศสิทธิมนุษยชนฝรั่งเศส 1789                                    24

                   และรัฐธรรมนูญฝรั่งเศส 1946

บทที่ 3  แนวคิดเกี่ยวกับการแบ่งแยกสิทธิ และเสรีภาพ                                 26

            3.1 การแบ่งแยกสิทธิ และเสรีภาพตามแนวคิดทางการเมือง                             26

            3.2 การแบ่งแยกสิทธิ และเสรีภาพโดยพิจารณาจากเนื้อหาของสิทธิเสรีภาพ   30

บทที่ 4  ประเภทของสิทธิ และเสรีภาพ                                                                    34

            4.1 การแบ่งสิทธิ และเสรีภาพตามแนวคลาสสิคเยอรมัน                       34

            4.2 การแบ่งสิทธิ และเสรีภาพ พิจารณาจากผู้ทรงสิทธิ                           35

            4.3 การแบ่งสิทธิ และเสรีภาพ พิจารณาจากเงื่อนไขการจำกัดสิทธิเสรีภาพ       36

บทที่ 5  ความมุ่งหมายของสิทธิ และเสรีภาพ และความผูกพันต่อฝ่ายต่างๆ               38

            5.1 ความมุ่งหมายของสิทธิ และเสรีภาพ                                                        38

            5.2 ความผูกพันต่อฝ่ายต่างๆ ของสิทธิ และเสรีภาพ                                         43

บทที่ 6  ผู้ทรงสิทธิ และเสรีภาพ และความผูกพันต่อสิทธิเสรีภาพ                                53

            6.1 ผู้ทรงสิทธิ และเสรีภาพ                                                     54

                        - บุคคลธรรมดา                                                                          54

                        - คณะบุคคล และนิติบุคคล                                                               63

หน้า

 

บทที่  7  หน้าที่ของชนชาวไทย                                                                                   69

             7.1.หน้าที่รักษาไว้ซึ่งชาติ                                                                                69

             7.2.หน้าที่ปฏิบัติตามกฎหมาย                                                                        69

             7.3.หน้าที่ไปใช้สิทธิเลือกตั้ง                                                                          69

             7.4.หน้าที่ป้องกันประเทศ                                                                              70

             7.5.หน้าที่ของเจ้าหน้าที่ของรัฐ                                                                       71

 

บรรณานุกรม                                                                                                           72-73

 

 --------------------------------------------------------------------------------------


 สิทธิ และเสรีภาพ

 

บทนำ     หลักทั่วไปเกี่ยวกับสิทธิ และเสรีภาพ

 

            มนุษย์ทุกคนสามารถที่จะกำหนดชะตากรรมของตนได้ด้วยตนเอง (Self-Determination) อนึ่งมนุษย์แต่ละคนจะมีความสามารถเช่นว่านี้ได้อย่างแท้จริงต่อเมื่อแต่ละคนนั้นมี แดนแห่งเสรีภาพ ซึ่งแต่ละคนจะคิดหรือกระทำการใดๆก็ได้อย่างอิสระ ปลอดจากการแทรกแซงตามอำเภอใจของผู้อื่นโดยเฉพาะของผู้ปกครอง ดังนี้รัฐธรรมนูญของรัฐประชาธิปไตยจึงต้องมีการบัญญัติรับรองสิทธิ และเสรีภาพด้านต่างๆ ที่มนุษย์แต่ละคนจำต้องมี และใช้ไปเพื่อพัฒนาบุคลิกภาพแห่งตนทั้งในทางกายภาพ และในทางจิตใจ เรียกว่า สิทธิเสรีภาพขั้นพื้นฐาน (Fundamental Rights and Liberties) ซึ่งจะมีจำนวนมากน้อยแตกต่างกันตามสภาพทางสังคม เศรษฐกิจ วัฒนธรรม และความเจริญก้าวหน้าทางเทคโนโลยีของแต่ละประเทศ และแต่ละยุคสมัย

 

บางประเทศได้มีการจัดหมวดหมู่ว่าด้วยสิทธิเสรีภาพปรากฏในรัฐธรรมนูญ เช่น รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักไทย พ.ศ.2550 ได้บัญญัติไว้ในหมวดที่สาม เรื่องสิทธิเสรีภาพของชนชาวไทย โดย รัฐธรรมนูญได้บัญญัติไว้อย่างชัดแจ้งให้สิทธิ และเสรีภาพที่รัฐธรรมนูญรับรองไว้ผูกพันองค์กรของรัฐโดยตรง ในการตรากฎหมาย การใช้บังคับ และการตีความกฎหมายทั้งปวง และยังได้บัญญัติหลักประกันในการจำกัดสิทธิและเสรีภาพไว้หลายประการ เช่น การจำกัดสิทธิ และเสรีภาพต้องมีผลเป็นการทั่วไป และไม่มุ่งหมายให้ใช้บังคับแก่กรณีใดกรณีหนึ่ง หรือแก่บุคคลใดบุคคลหนึ่งเป็นการเจาะจง  การกำหนดให้ระบุบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญที่ให้อำนาจในการตรากฎหมายจำกัดสิทธิ  หลักการจำกัดสิทธิ และเสรีภาพตามรัฐธรรมนูญจะกระทบกระเทือนสาระสำคัญแห่งสิทธิเสรีภาพไม่ได้ และให้หลักประกันในการใช้สิทธิทางศาล  ดังกล่าวข้างต้นเป็นหลักการที่มีความมุ่งหมายเพื่อให้สิทธิและเสรีภาพมีผลในทางปฏิบัติอย่างแท้จริง  นอกจากนั้นยังมีบางประเทศที่มิได้จัดเป็นหมวดหมู่ แต่การรับรองสิทธิเสรีภาพดังกล่าวไปปรากฏอยู่ในบทอารัมภบทของรัฐธรรมนูญ เช่น รัฐธรรมนูญของฝรั่งเศส ค.ศ.1958  ซึ่งการรับรองและคุ้มครองสิทธิเสรีภาพอย่างเป็นลายลักษณ์อักษรของนานาประเทศนั้น เป็นการกระทำเพื่อแสดงถึงความเป็นอารยประเทศของตนเอง

 

                แต่การที่รัฐธรรมนูญของรัฐเสรีประชาธิปไตยบัญญัติรับรองสิทธิ และเสรีภาพด้านต่างๆ ให้แก่ราษฎรคงมีความหมายเพียงแต่ว่าองค์กรต่างๆ ของรัฐซึ่งรัฐธรรมนูญจัดตั้งขึ้น จะเพิกถอนสิทธิและเสรีภาพเหล่านั้นไม่ได้เท่านั้น ไม่ได้หมายความเลยไปถึงว่าองค์กรต่างๆ ของรัฐจะจำกัดสิทธิ และเสรีภาพอย่างใดๆไม่ได้เลย  ไม่มีรัฐธรรมนูญของรัฐเสรีประชาธิปไตยรัฐใดในโลกที่รับรองสิทธิ และเสรีภาพด้านต่างๆ แก่ประชาชนไว้อย่างสัมบูรณ์ (absolute) ปราศจากเงื่อนไข หรือข้อจำกัด  โดยในสภาพความเป็นจริงแล้ว สิทธิเสรีภาพของประชาชนก็ยังถูกแทรกแซงโดยฝ่ายปกครองทั้งสิ้นไม่มากก็น้อยตามภาวะและสถานการณ์ของแต่ละสังคม เพื่อประโยชน์ในอันที่จะคุ้มครองสิทธิเสรีภาพของผู้อื่น หรือในอันที่จะรักษาไว้เพื่อประโยชน์ส่วนรวม หรือประโยชน์มหาชน (Public Interest) องค์กรต่างๆของรัฐย่อมมีอำนาจที่จะบังคับให้ราษฎรแต่ละคนกระทำการบางอย่าง หรือห้ามมิให้กระทำการบางอย่างได้เสมอ

               

อย่างไรก็ตาม เป็นที่ยอมรับกันโดยทั่วว่า อำนาจทำให้ผู้ถืออำนาจนั้นเลวลง อำนาจเด็ดขาดยิ่งทำให้ผู้ถืออำนาจนั้นเลวลงอย่างที่สุด (Power corrupts, absolute power corrupts absolutely) เพราะคนเราเมื่อมีอำนาจแล้วมักจะมัวเมาในอำนาจ และใช้เกินขอบเขตเสมอ

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

บทที่ 1     ความหมายของ “สิทธิ และ เสรีภาพ

 

            คำว่าสิทธิ และเสรีภาพได้มีการใช้กล่าวอ้างกันอยู่เสมอๆ ในชีวิตประจำวัน และบางครั้งก็ใช้ควบคู่กัน และในบางครั้งก็ใช้แยกกัน และบางครั้งก็ได้ใช้สลับกันไปมาอยู่เสมอจนอาจทำให้รู้สึกได้ว่าคำทั้งสองคำนั้นไม่มีความแตกต่างกันเท่าไรนัก แต่ในทางกฎหมายแล้ว คำทั้งสองมีความแตกต่างกัน และมีการคาบเกี่ยวกันอยู่  

 

สิทธิ (Right) คือ อำนาจที่กฎหมายรับรองให้แก่บุคคลในอันที่จะกระทำการเกี่ยวข้องกับทรัพย์ หรือบุคคลอื่น เป็นต้นว่าอำนาจที่กฎหมายรับรองให้แก่บุคคลหนึ่งในอันที่จะเรียกร้องให้ผู้อื่นอีกคนหนึ่ง หรือหลายคนกระทำการ หรือละเว้นกระทำการบางอย่างบางประการให้เกิดประโยชน์แก่ตน สิ่งใดที่รัฐกำหนดให้เป็นสิทธิ หมายความว่า รัฐให้สิทธิแก่ประชาชน โดยรัฐมีหน้าที่ ต้องทำให้ประชาชนได้รับสิทธินั้น เปรียบเหมือนรัฐเป็นลูกหนี้ ประชาชนเป็นเจ้าหนี้

 

ส่วนเสรีภาพ (Liberty) นั้นได้แก่ ภาวะของมนุษย์ที่ไม่อยู่ภายใต้การครอบงำของผู้อื่น ภาวะที่ปราศจากการถูกหน่วงเหนี่ยวขัดขวาง บุคคลย่อมมีเสรีภาพอยู่ตราบเท่าที่เขาไม่ถูกบังคับให้กระทำในสิ่งที่เขาไม่ประสงค์จะกระทำ หรือไม่ถูกหน่วงเหนี่ยวขัดขวางไม่ให้กระทำในสิ่งที่เขาประสงค์จะทำ โดยสรุปแล้ว เสรีภาพ คือ อำนาจของบุคคลในอันที่จะกำหนดตนเอง (Self-determination) โดยอำนาจนี้บุคคลย่อมเลือกวิถีชีวิตของตนได้ด้วยตนเอง เสรีภาพจึงเป็นอำนาจที่บุคคลมีอยู่เหนือตนเอง จริงอยู่การที่กฎหมายรับรองเสรีภาพอย่างใดอย่างหนึ่งให้แก่บุคคลย่อมมีการก่อเกิดหน้าที่แก่ผู้อื่นด้วยเหมือนกัน แต่เป็นเพียงหน้าที่ที่จะต้องเคารพเสรีภาพของเขา ผู้ทรงเสรีภาพมีอำนาจตามกฎหมายเพียงเรียกร้องให้ผู้อื่นละเว้นจากการรบกวนขัดขวางการใช้เสรีภาพของตนเท่านั้น การรับรอง และคุ้มครองเสรีภาพตามกฎหมายลายลักษณ์อักษรถูกรับรองและคุ้มครองโดยรัฐและเป็นการรับรองเพื่อมิให้รัฐก้าวล่วงเข้าไปลิดรอนเสรีภาพโดยไม่ชอบธรรม เป็นการรับรองสิทธิเสรีภาพชนไม่ให้ถูกละเมิดโดยรัฐ เป็นความสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชน อย่างไรก็ตามบางสำนักคิดว่าไม่เพียงแต่ให้รัฐเข้ามาแทรกแซงเท่านั้น โดยรัฐมีหน้าที่โดยทั่วไปที่จะงดเว้นไม่ขัดขวางการใช้เสรีภาพของประชาชน แต่รัฐไม่มีหน้าที่โดยเฉพาะเจาะจงที่จะต้องจัดหาสิ่งที่เป็นเสรีภาพมาให้ เสรีภาพนี้ยังใช้อ้างยันกับเอกชนได้ ถ้าฝ่ายหนึ่งฝ่ายใดละเมิดก็ต้องมีบทบัญญัติการคุ้มครองคนถูกบุกรุก และลงโทษคนที่ละเมิด

 

ดังนั้น จะเห็นได้ว่าเสรีภาพแตกต่างกับสิทธิซึ่งเป็นอำนาจที่บุคคลใช้ในความสัมพันธ์ระหว่างตนเองกับบุคคลอื่น ผู้ทรงเสรีภาพมีอำนาจตามกฎหมายเพียงเรียกร้องให้ผู้อื่นละเว้นจากการรบกวนการใช้เสรีภาพของตนเท่านั้น หาได้มีอำนาจที่จะเรียกร้องให้บุคคลอื่นกระทำการอย่างใดซึ่งมีลักษณะส่งเสริมการใช้เสรีภาพของตนอย่างใดไม่

 

ตัวอย่างการเปรียบเทียบสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารทางราชการ (Right of Information) กับเสรีภาพในการแสดงความคิดเห็น (Freedom of Expression) คงแสดงให้เห็นความแตกต่างระหว่างสิทธิกับเสรีภาพได้ง่ายขึ้น  เมื่อเรากล่าวว่ารัฐธรรมนูญบัญญัติรับรองสิทธิในการรับรู้ข้อมูลข่าวสารของทางราชการแก่ราษฎร เราหมายความว่าราษฎรมีอำนาจตามกฎหมายที่จะขอดูเอกสารต่างๆ และส่วนราชการก็มีหน้าที่ตามกฎหมายที่จะต้องให้ผู้ร้องดูเอกสารเหล่านั้น  แตกต่างกับเมื่อเรากล่าวว่ารัฐธรรมนูญบัญญัติรับรองเสรีภาพในการพูด การเขียน การพิมพ์ การโฆษณา ฯลฯ เราหมายความว่าราษฎรมีอำนาจตามกฎหมายที่จะกล่าวถ้อยคำ หรือเผยแพร่ข้อความใดๆ ที่ตนประสงค์จะกล่าวโดยปราศจากการรบกวนขัดขวางจากองค์กรต่างๆ ของรัฐ แต่หามีอำนาจตามกฎหมายที่จะเรียกร้องให้รัฐจัดหาวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นต้องใช้สำหรับการแสดงความคิดเห็นวิธีต่างๆเหล่านั้นไม่

 

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันได้มีการใช้คำว่า สิทธิ และคำว่า เสรีภาพ ปนๆ ผสมกันไป เช่น เรียกบรรดาสิทธิเสรีภาพที่มนุษย์แต่ละ




*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา






จำไว้ตลอด

จำนวน 6 ความเห็น, หน้า | 1 |
ความเห็น 1 20 ธ.ค. 2551 (14:40)

สวัสดีคับ ดูเหมือนว่าเลขหน้ามันไม่ได้ติดมาด้วย ยังงัยคงต้อง search คำเอานะคับ ดูจาก สารบัญก็ได้ คอมเม้นมาได้นะคับ ขอบคุณมากๆนะคับ


Pun~Saddest~Crying
ร่วมแบ่งปัน4 ครั้ง - ดาว 150 ดวง

ความเห็น 2 24 มี.ค. 2552 (23:30)
137046

ทำไมในสารบัญมี71หน้า

แต่เนื้อหาเหมือนจะไม่ถึงเอ่ย

อิอิ

จริงๆก็ยังไม่ได้อ่านเลยแหละ

ไม่ชอบกฎหมาย ปวดหัว

แต่ก็ขอชมว่า เก่งจริงนะที่เรียนกฎหมายได้อ้ะ

^^


Gnodeej
ร่วมแบ่งปัน4 ครั้ง - ดาว 52 ดวง

ความเห็น 3 24 มี.ค. 2552 (23:34)

สัญญาว่าวันหลังจะกลับมาอ่านพร้อมcomment

อย่าลืมเอาดาวมาแบ่งเราด้วยนา

^^'


Gnodeej
ร่วมแบ่งปัน4 ครั้ง - ดาว 52 ดวง

ความเห็น 4 26 มิ.ย. 2552 (21:22)

ใจมากที่ช่วยเราทำงานเสด

เย้ๆๆๆ


worenittha
ร่วมแบ่งปัน1 ครั้ง - ดาว 50 ดวง

ความเห็น 5 7 ธ.ค. 2552 (14:24)

ทำไมดูได้แค่หน้าแรกละคะ
แล้วที่เหลือ อยากดูต้องทำยังไง


JAURNME
ร่วมแบ่งปัน1 ครั้ง - ดาว 50 ดวง

ความเห็น 6 27 ก.ย. 2553 (14:38)
สำหรับคนที่เพิ่งจะเข้ามาดูต้องขอโทษจริงๆนะครับ เพราะผมก็ไม่ค่อยได้มาล็อกอินเท่าไร สำหรับหน้านี้ อาจจะมีอะไรผิดพลาด ทำให้ข้อความทั้งหมดหายไป และตอนนี้ก็นานมากแล้วไฟล์ของงานนี้ก็ลบไปแล้ว TT ยังไงขออภัยมาด้วยค้าบบบบบ
Pun~Saddest~Crying
ร่วมแบ่งปัน4 ครั้ง - ดาว 150 ดวง






Pun~Saddest~Crying
(ณัติปัณวัตร เคนสิงห์)

ผู้ชมข้อมูลนี้แล้ว 2,564 ครั้ง
เป็นสมาชิก: นานกว่า 7 ปี
แบ่งปันความรู้ 4 ครั้ง
ได้รับดาว 150 ดวง

โหวตเพิ่มดาว

Blog อื่น ๆ ของผู้เขียน