วิชาการดอทคอม ptt logo

ความเป็นไปได้ในการนำหลักธรรมในพุทธศาสนาเถรวาท

แนวคิดหนึ่งที่ดำเนินควบคู่มากับเป้าหมายการพัฒนา การสร้างคุณภาพให้แก่โลกและสังคมนั้นคือแนวคิดเรื่องการประเมินคุณภาพ (Quality Essurance) ทั้งนี้เป็นที่ยอมรับกันอย่างกว้างขวางว่าการประเมินเท่ากับเป็นเครื่องมือสำคัญอย่างหนึ่งที่สามารถช่วยผลักดันให้พันธกิจกา
ผู้เขียน: ศรัณย์ เลิศรักษ์มงคล ชมแล้ว: 11,871 ครั้ง
post ครั้งแรก: Tue 9 March 2010, 3:17 pm ปรับปรุงล่าสุด: Tue 9 March 2010, 3:23 pm
อยู่ในส่วน: ไม่ได้ระบุว่าให้อยู่ห้องใด

หน้าที่ 3 - 2. การนำหลักธรรมในพระพุทธศาสนาไปประยุกต์ใช้ในการประเมิน

โดยทั่วไปแล้วอาจกล่าวได้ว่าในกระบวนการพัฒนาต่างๆของสังคมไทยเท่าที่ผ่านมานั้นได้มีการนำเอาแนวคิดหรือหลักธรรมทางพระพุทธศาสนาไปประยุกต์ใช้กันอย่างกว้างขวาง  เช่นการปรับประยุกต์เพื่อใช้ในการบริหารจัดการทรัพยากร (เช่นหลักการเศรษฐกิจพอเพียง หลักพุทธเศรษฐศาสตร์) การปรับประยุกต์เพื่อใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน การปรับประยุกต์ไปใช้ในการบริหารและการปกครอง เป็นต้น

สำหรับในการนำหลักธรรมพระพุทธศาสนาไปปรับใช้ในการประเมินนั้นพบว่ามีบางหน่วยงาน อาทิ  สำนักงานรับรองมาตรฐานและประเมินคุณภาพการศึกษา (สมศ.) ได้นำเอาหลักกัลยาณมิตรธรรม 7 ประการมาปรับประยุกต์ใช้ในการประเมินด้วย[1] ซึ่งการนำหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์ใช้ในการประเมินคุณภาพในลักษณะนี้มีข้อดีคือทำให้สังคมเข้าใจได้ง่าย รู้ถึงที่มาที่ไปของหลักการที่นำมาประยุกต์ใช้ได้อย่างชัดเจน นำมาซึ่งการยอมรับเพื่อจะปฏิบัติตามได้ง่ายเช่นกัน ทั้งนี้อาจเนื่องมาจากการที่สังคมไทยเป็นสังคมที่มีวัฒนธรรมและวิถีชีวิตที่สัมพันธ์เชื่อมโยงกับพระพุทธศาสนามาอย่างยาวนานและคนไทยที่นับถือพุทธศาสนาส่วนใหญ่ก็เทิดทูนพระพุทธศาสนาไว้ในสถานะอันสูง ทำให้ยอมรับและปฏิบัติตามสิ่งที่ยึดโยงกับพระพุทธศาสนาได้ง่าย  อย่างไรก็ดีหากพิจารณาถึงการนำเอาหลักธรรมในทางพระพุทธศาสนามาประยุกต์เพื่อใช้ในกระบวนการของการประเมินแล้วพบว่ายังสามารถคัดสรรหลักธรรมที่เกี่ยวข้องได้อีกหลายประการดังจะได้กล่าวต่อไป 



[1] หลักการที่กล่าวถึงนี้มีชื่อเรียกอย่างเป็นทางการว่า “รูปแบบกัลยาณมิตรประเมิน” เป็นการนำเอาหลักกัลยาณมิตตธรรม 7 ประการมาประยุกต์ใช้ร่วมกับกระบวนการประเมินคุณภาพสถานศึกษา ประกอบด้วยขั้นตอน 4 ขั้นได้แก่ 1) เสริมสร้างและพัฒนา  2) สร้างศรัทธาต่อหมอโรงเรียน  3) เพียรประเมินอย่างกัลยาณมิตร  4) ชี้ทิศและเสริมแรงพัฒนา  รูปแบบกัลยาณมิตรประเมินนี้คิดค้นโดยศาสตราจารย์  ดร. สมหวัง  พิธิยานุวัฒน์  ผู้อำนวยการ สมศ. คนปัจจุบัน




*หมายเหตุ งานเขียนชิ้นนี้ ได้รับการคุ้มครองสิทธิตามพระราชบัญญัติคุ้มครองสิทธิทางปัญญา โดยลิขสิทธิเป็นของผู้เขียน ที่ให้เกียรตินำเผยแพร่ผ่าน วิชาการ.คอม เรามีความยินดีและอนุญาตให้ทำซ้ำหรือเผยแพร่ต่อเพื่อประโยชน์ทางการศึกษาเท่านั้น กรุณาให้เกียรติผู้เขียน โดยอ้างชื่อผู้เขียนและ วิชาการ.คอม (www.vcharkarn.com) ทุกครั้งที่ทำการเผยแพร่ต่อ ห้ามนำส่วนหนึ่งส่วนใดไปเผยแพร่ต่อในสื่อที่เอื้อประโยชน์ทางธุรกิจก่อนได้รับอนุญาต ขอขอบคุณที่ร่วมกันช่วยสร้างให้สังคมไทยเป็นสังคมแห่งปัญญา






จำไว้ตลอด