ยีนจ๋า...ตื่นเถิด

ทำไมบางคนถึงดูสดชื่นตลอดทั้งคืนและยังสามารถทำงานได้ดีในวันถัดไป แต่นั่นไม่ได้หมายความว่าทุกคนจะสามารถเป็นได้ สำหรับผมแล้วแทบเป็นไปไม่ได้เลย หลังการอดนอนผมจะมีอาการแปลกๆ มีปัญหากับความจำและสิ่งที่ผมต้องการที่สุดคือการทิ้งตัวลงที่เตียงนอนแล้วหลับยาวไปเลย

แล้วคุณล่ะรู้สึกยังไงถ้าเมื่อคืนต้องทำงานดึกหรือค้างเติ่งอยู่กับงานปาร์ตี้ที่แสนจะง่วงนอน ปัจจุบันนักวิทยาศาสตร์ตอบคำถามเหล่านี้ว่ามันขึ้นกับยีน (gene) ของคุณ

ยีนคือเส้นสายดีเอนเอ (DNA) เป็นตัวบอกร่างกายและสมองว่าจะต้องทำอะไร ร่างกายคนเรามียีนทั้งหมดประมาณ 40,000 ยีนโดยแต่ละยีนควบคุมลักษณะแตกต่างกันไป เช่น ยีนรูปแบบหนึ่งควบคุมลักษณะตาสีฟ้า อีกรูปแบบหนึ่งควบคุมลักษณะตาสีน้ำตาล

ในร่างกายของคนเรารวมทั้งสิ่งมีชีวิตจำนวนมากมีนาฬิกาชีวภาพอยู่ซึ่งใช้เวลาประมาณ 24 ชม.จึงไม่น่าแปลกใจว่าทำไมบางคนถึงตื่นนอนได้โดยไม่ต้องใช้นาฬิกาปลุก แต่ถ้าคุณต้องใช้อยู่ทุกวันก็ไม่ได้หมายความว่าเป็นเรื่องผิดปกติแต่อย่างใด นาฬิกาชีวภาพที่ว่านี้ได้รับคำสั่งให้ปฎิบัติงานมาจากยีนในกลุ่มที่มีชื่อว่า circadian gene หรือยีนแห่งวงจรชีวิต หนึ่งในกลุ่มนี้คือยีนพีเรียด 3 (Period3 เรียกย่อๆ ว่า PER3) พบยีนนี้ครั้งแรกในการศึกษาแมลงหวี่ โดยลำดับเบส ของยีนที่พบในคนมีความเหมือนกับยีนพีเรียด 3 ที่พบในแมลงหวี่จึงใช้ชื่อเรียกเดียวกัน โดยธรรมชาติของยีนแล้วจะมีความแตกต่างกันบ้างเพียงเล็กน้อยเท่านั้น (polymorphism) เช่น คนแต่ละคนจะมีหน้าตาไม่เหมือนกันในกรณีของยีนพีเรียด3 นี้ก็เช่นเดียวกัน พบว่ายีนพีเรียด3 (period3) มีผลกับการทำงานของร่างกายเมื่อปราศจากการนอน การค้นพบครั้งนี้ช่วยยืนยันหลักฐานเก่าๆ ว่า พีเรียด3 มีส่วนกับการตัดสินใจของคุณว่าต้องการนอนดึกหรือตื่นเช้าหรือไม่

ยีนพีเรียด3 มีสองรูปแบบคือ สั้นและยาว คนทุกคนมียีน 2 ชุด ซึ่งหมายความว่าคุณอาจมียีนสั้นทั้งสองชุด หรือยาวทั้งสองชุดหรือทั้งสั้นและยาวอย่างละหนึ่งชุดขึ้นกับยีนของพ่อแม่ว่าให้คุณมาอย่างไร

นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Surrey ประเทศอังกฤษศึกษาคน 24 คนที่มียีนพีเรียด3 สั้นหรือยาวทั้งสองชุด อาสาสมัครในครั้งนี้ต้องตื่นตลอดเวลา 40 ชม.แล้วจึงทดสอบความไวในการกดปุ่มเมื่อมีตัวเลขจำนวนมากปรากฎขึ้นบนจอและทดสอบว่าสามารถจดจำตัวเลขเหล่านั้นได้ดีเพียงใด

ผลการทดลองแสดงให้เห็นว่าผู้ที่มียีนพีเรียด3 สั้นทั้งสองชุดจะสามารถทำการทดสอบได้ดีกว่า โดยในตอนเช้าทั้งสองกลุ่มจะให้ผลทดสอบที่แย่ ซึ่งเป็นเวลาเดียวกับที่คนขับรถบรรทุกคนหรือคนทำงานข้ามคืนจำนวนมากประสบปัญหาไม่มีสมาธิ

ในการทดลองรอบแรกนี้อนุญาตให้อาสาสมัครนอนได้ โดยในกลุ่มที่มียีนสั้นทั้งสองชุดเริ่มหลับเมื่อเวลาประมาณ 18 นาทีผ่านไป ส่วนในกลุ่มที่มียีนยาวทั้งสองชุดเริ่มหลับตั้งแต่นาทีที่ 8 และใช้เวลาในการหลับมากกว่า แสดงให้เห็นว่าผู้ที่มียีนยาวทั้งสองชุดต้องการเวลานอนมากกว่าเพื่อทำให้เค้ารู้สึกปลอดโปร่ง

ถึงตอนนี้ผมคิดว่าผมคงมียีนยาวทั้งสองชุดเสียแล้วถ้าตัดปัญหาเรื่องความขี้เกียจออกไป แล้วของคุณล่ะเป็นอะไร???

ที่มา
sciencenewsforkids. “Wake Up, Sleepy Gene” Accessed via: http://www.sciencenewsforkids.org/articles/20070328/Note3.asp Dated March 28, 2007.

Antoine U. Viola, Simon N. Archer, Lynette M. James, John A. Groeger, June C.Y. Lo, Debra J. Skene, Malcolm von Schantz and Derk-Jan Dijk “ PER3 Polymorphism Predicts Sleep Structure and Waking Performance” Current Biology, Volume 17, Issue 7, Pages 613-6183 , April 2007
“Period Gene” Accessed via: http://en.wikipedia.org/wiki/Period_gene Dated May 2007.