เลิกบอกว่า “กินได้ เชื้อโรคยังไม่ทันเห็นหรอก” ซะทีนะ

บางทีเวลาที่เรากินขนมหรืออาหารอะไรแล้วทำหก เราก็มักจะบอก “เฮ้ย ไม่เป็นหรอก เชื้อโรคยังไม่ทันเห็น” แล้วก็คว้าใส่ปากต่อ ซึ่งคนส่วนใหญ่ก็มักจะทำเช่นนั้นกันใช่ไหมล่ะครับ รวมถึงตัวคุณ(และผม) ด้วย

มีความเชื่อที่ว่าถ้าอาหารหล่นลงพื้น แล้วเรารีบเก็บขึ้นมากินในเวลาไม่ถึง 5 วินาที อาหารนั้นจะยังปลอดภัยเพราะว่าปริมาณเชื้อโรคที่จะปนเปื้อนในอาหารนั้นมีไม่มากพอที่จะทำให้เราป่วยได้ ซึ่งความคิดนี้ ผิดถนัด!! นะครับ เพราะมีการทดลองมาแล้วว่า เพียงแค่เวลา 5 วินาที ก็มีปริมาณเชื้อโรคเพียงพอที่จะทำให้คุณป่วยได้แล้ว

เชื้อโรคบนอาหารที่จะทำเราป่วยที่พบบ่อย ๆ จะเป็นประเภทแบคทีเรีย โดยแบคทีเรียเป็นสิ่งมีชีวิตเซลล์เดียว มีขนาดเล็กจนต้องมองด้วยกล้องจุลทรรศน์ แบคทีเรียบางชนิดบางสามารถเจริญเติบโตในอาหารได้ ซึ่งเมื่อเรากินอาหารนั้นเข้าไป ก็จะเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน โดยแบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคมีหลายชนิด อาทิเช่น Corynebacterium diphtheriae ที่ก่อให้เกิดโรคคอตีบ, Mycobacterium tuberculosis ที่ก่อให้เกิดวัณโรค หรือ Bacillus anthracis ที่ก่อให้เกิดโรคแอนแทรกซ์

แบคทีเรียที่ก่อให้เกิดโรคในอาหารที่สำคัญอีกชนิดก็คือ Salmonella Sp. ถ้ายังจำกันได้ก็ที่ตรวจพบในผักสดที่พี่ไทยเราส่งออกไปนอร์เวย์ล่ะครับ (ที่มา หนังสือพิมพ์กรุงเทพธุรกิจ) ก่อให้เกิดอาการอาหารเป็นพิษ คลื่นไส้ ท้องเสีย อาเจียน โดยเชื้อ Salmonella Sp. ทำให้มีผู้ป่วยจำนวนมากถึง 2-4 ล้านคนต่อปีในสหรัฐอเมริกา โดยอาหารที่พบว่ามี Salmonella Sp. ได้แก่เนื้อดิบ ไก่ ไข่ นมและผลิตภัณฑ์นม ปลา กุ้ง ขากบ ยีสต์ มะพร้าว ซอสและน้ำสลัด ครีมที่ใช้ผลิตเค้ก ของหวาน เจลาตินแห้ง Peanut butter โกโก้ และช็อกโกแลต ซึ่งมีไข่ไก่เป็นส่วนผสม เพราะฉะนั้นเราจึงต้องปรุงอาหารให้สุก ที่ความร้อนเกิน 72 องศาเซลเซียส จึงจะปลอดภัย

แล้วถ้าอาหารตกลงพื้นล่ะ ใช้เวลาเท่าไรจึงจะไม่ปลอดภัยจากการติดเชื้อ Salmonella Sp. ล่ะ? เรื่องนี้ไม่ต้องห่วงครับ มีนักวิทยาศาสตร์ได้ทำการทดลองไว้แล้วล่ะครับ โดยทีมนักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัย Clemson ในรัฐ South Carolina สหรัฐอเมริกา ได้ทำการทดลองหาเชื้อ Salmonella Sp. ลงบนพื้นผิวต่าง ๆ โดยแบ่งเป็น 3 กลุ่ม ได้แก่ แผ่นไม้, แผ่นกระเบื้อง และพรม แล้วลองเอาส่วนประกอบต่าง ๆ ของแซนด์วิชไปวางบนผิวนั้น และทดลองวางลงไปเป็นเวลา 5 วินาที, 30 วินาที และ 60 วินาที เพื่อทดสอบ “กฎ 5 วินาที” นั่นเอง โดยถ้าเป็นจริง แซนด์วิชที่ 5 วินาทีจะต้องไม่ติดเชื้อ Salmonella Sp. ในปริมาณที่มากพอจะเกิดโรคได้

แต่ผลการทดลองสรุปว่า ขนมปังและไส้กรอกโบโลญญาที่ใช้ทำแซนด์วิช ใช้เวลา 5 วินาทีก็ติดเชื้อ Salmonella Sp. เยอะพอที่จะทำให้เกิดโรคแล้วล่ะครับ เป็นการยืนยันว่า กฎ 5 วินาที เป็นเรื่องเหลวไหลนะครับ เพราะฉะนั้นถ้าคราวต่อไปทำขนมหรืออาหารหล่นล่ะก็ ทิ้งมันไปเถอะครับ ก่อนจะหยิบชิ้นใหม่ขึ้นมาก็ระวังให้ดีนะครับ อย่าให้หล่นอีก มันเสียดาย !!

แถม.. วิธีหลีกเลี่ยงเชื้อ Salmonella Sp.
1. เนื่องจาก Salmonella Sp. พบในไข่ดิบ เนื้อดิบ ไก่ดิบ เพราะฉะนั้น อย่ารับประทานอาหารที่มีส่วนผสมของเนื้อดิบหรือไข่ดิบหรือว่านมที่ไม่ได้ผ่านการพาสเจอไรซ์นะครับ หรือว่าให้ปรุงให้สุกก่อนก็ได้
2. ถ้าไปทานอาหารตามร้านค้าแล้วเค้าเอาไข่ที่ดูไม่สุกมาให้เรา ให้เค้าเอากลับไปทอดใหม่เหอะครับ ไม่ต้องอาย
3. ล้างมือและเครื่องครัวทันทีที่สัมผัสกับเนื้อดิบนะครับ
4. ล้างมือทันทีที่สัมผัสกับสัตว์เลี้ยง สัตว์เลื้อยคลาน นก เพราะพวกนี้เชื้อโรคเยอะครับ เคยมีกรณีที่เด็กหญิงชาวอเมริกันอายุ 3 สัปดาห์เสียชีวิตเพราะเชื้อ Salmonella Sp. จากการจับเต่าตัวแค่ 1.3 นิ้วมาแล้วนะครับ จนอเมริกาสั่งแบนห้ามขายเต่าเป็นสัตว์เลี้ยงในบ้านมาแล้วนะครับ (ประเทศสารขันธ์บางประเทศแถบเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ยังขายกันได้เลยครับ ระวังให้ดี)
5. ในการปรุงอาหารให้ เด็กอ่อน ผู้สูงอายุ หรือคนป่วยให้ควรระวังเป็นพิเศษ เพราะคนพวกนี้ภูมิต้านทานต่ำกว่าปกติครับ แค่เชื้อ Salmonella Sp. ไม่กี่ตัวก็จะป่วยได้แล้วครับ


sciencenewsforkids. “Don't Eat That Sandwich!” Accessed via: http://www.sciencenewsforkids.org/articles/20070523/Note3.asp Dated May 23, 2007.
Wikipedia. “Bacteria” Accessed via: http://en.wikipedia.org/wiki/Bacteria#Pathogens
National food Institute. “ Salmonella spp” Accessed via: http://www.nfi.or.th/food-microbiogical/print/print_thai.htm
Center for disease control and prevention. “Salmonellosis” Accessed via: http://www.cdc.gov/ncidod/dbmd/diseaseinfo/salmonellosis_g.htm Dated November 4, 2006