วัคซีนมะเร็งเต้านมปลอดภัยแล้ว (มั้ง)

สำนักข่าววอชิงตัน (รอยเตอร์) รายงานว่าปัจจุบันวัคซีนมะเร็งเต้านมสามารถใช้ได้อย่างปลอดภัยและทำให้ก้อนเนื้อลุกลามช้าลงในผู้ใช้

บริษัท Dendreon ผู้จัดทำวัคซีนป้องกันมะเร็งต่อมลูกหมาก Provenge ให้สมญานามเจ้าวัคซีนตัวใหม่นี้ว่า Neuvenge ซึ่งมีเป้าหมายทำลายล้างโปรตีนที่ก่อให้เกิดมะเร็งเต้านมที่มีชื่อว่า her2 หรือ neu-positive breast cancer ซึ่งมีผลก่อให้เกิดมะเร็งเต้านมได้ 20-30 เปอร์เซ็นต์
ถึงตรงนี้หลายท่านอาจงงว่าในร่างกายของเรามียีนที่สั่งการเป็นโปรตีนที่ทำให้เกิดมะเร็งได้ด้วยเหรอ คำตอบก็คือ ถูกต้องนะคร้าบ นอกจากนั้นยังมีหลายตัวและก่อให้เกิดมะเร็งได้หลายรูปแบบซะด้วย น่ากลัวไหมล่ะครับ ผมขอขยายความสักหน่อยละกันนะครับ ในร่างกายของเรานั้นมียีนสั่งการจำนวนนับไม่ถ้วน ยีนแต่ละยีนก็สั่งการเป็นโปรตีนที่ควบคุมลักษณะแตกต่างกันไป เช่น ผมสีดำ สีน้ำตาลหรือสีทองแล้วแต่ภาษาของดีเอ็นเอในยีนนั้น ๆ ล่ะครับ สำหรับมะเร็งแล้วจะมียีนที่เกี่ยวข้องอยู่ 2 กลุ่มคือ proto-oncogenes หรือยีนกลุ่มที่ทำให้เกิดมะเร็ง เนื่องจากเป็นยีนที่ช่วยให้เซลล์เจริญเติบโต กับ หรือยีนกลุ่มยับยั้งมะเร็งช่วยควบคุมการเจริญเติบโตของเซลล์ ไม่ให้เจริญมากเกินไป ที่ผมบอกท่านผู้อ่านว่า “ทำให้เกิด” กับ “ยับยั้ง” นี่ไม่ได้หมายความว่ามียีนนี้แล้วจะเป็นหรือไม่เป็นมะเร็งนะครับ แต่เนื่องจากคำว่า “มะเร็ง” ความหมายของมันจริง ๆ แล้วคือเซลล์ที่ไม่มีวันตาย งานทดลองหลายชนิดจึงนิยมใช้เซลล์มะเร็งเนื่องจากเลี้ยงง่ายกว่าเซลล์ทั่วไป การจะเกิดมะเร็งได้ต้องมีความผิดปกติของยีน 2 กลุ่มนี้นั่นแหละครับ คือกลุ่ม proto-oncogenes ทำงานมากเกินไปทำให้เซลล์ไม่หยุดโต หรืออาจเป็น tumor suppressor genes ไม่ทำงานซะอย่างนั้น อ้าวแล้วยังงี้จะทำอย่างไรดีล่ะครับ ไม่ต้องตกใจจนไม่เป็นอันกินอันนอนกันนะครับปัจจัยที่ก่อให้เกิดมะเร็งนั้นนอกจากปัจจัยภายในคือความผิดปกติของยีนที่กล่าวให้ฟังไปแล้ว ยังเกิดจากปัจจัยภายนอกอย่างเช่น ยา รังสี สารเคมี อีกด้วย ธรรมชาติเค้ายุติธรรมเสมอครับคนปกติจะมีการทำงานของยีน 2 กลุ่มสมดุลกัน รู้อย่างนี้แล้วก็รีบให้ความยุติธรรมกับร่างกายกันเถอะครับโดยไม่ไปใช้อะไรก่อกวนระบบของร่างกายให้ผิดปกติ

ยีน her2 จัดอยู่ในกลุ่มของ proto-oncogene หากมีความผิดปกติจะทำให้เซลล์ปกติกลายเป็นเซลล์มะเร็ง ยีน her-2 นี้อยู่บนโครโมโซมคู่ที่ 17 ครับ

เจ้าวัคซีน Neuvenge นี้ก็คล้าย ๆ กับ Provenge คือสร้างมาจากอิมมูนเซลล์ของผู้ป่วยมะเร็ง อิมมูนเซลล์ที่ว่านี้คือเซลล์ที่ทำหน้าที่ต่อสู้กับมะเร็งนั่นแหละครับเป็นภูมิคุ้มกันร่างกาย มันจะมีความจำเพาะเจาะจงกับมะเร็งชนิดนั้น ๆ อย่างดีเยี่ยม ลองนึกกลับไปถึงดีเอ็นเอที่อยู่ในยีนนะครับ ภาษาดีเอ็นเอจะบอกเซลล์ว่าต้องสร้างโปรตีนชนิดใด เซลล์แต่ละเซลล์ก็จะมีโปรตีนจำเพาะของมัน สมมติว่าเซลล์มะเร็งเป็นพวกลักลอบเข้าเมือง มันจะต้องทำทุกวิถีทางเพื่อไม่ได้ถูกจับได้ หาอาหาร และขยายเผ่าพันธุ์ของมันให้รวดเร็วที่สุด แต่ว่ามันไม่ได้เข้ามาง่าย ๆ นะครับต้องผ่านด่านตรวจคนเข้าเมืองเสียก่อน ตำรวจแต่ละนายที่ทำหน้าที่คุ้มกันหรือระบบอิมมูนจะสามารถเล็งเห็นได้ว่ามันไมใช่ชาวเมืองธรรมดาซึ่งพกพาอาวุธแปลกปลอมเป็นโปรตีนอะไรเข้ามาด้วยก็ไม่รู้ ตอนนี้พวกลักลอบเข้าเมืองบางคนก็ถูกจับได้เพราะตำรวจเห็นอาวุธนั้นและสร้างอาวุธวิเศษเข้ามาสู้ด้วยทันที แต่บางคนก็หลบหนีไปได้ครับเพราะหลีกเลี่ยงอาวุธวิเศษนั้นไปได้ หรือบางคนก็รีบเปลี่ยนหรือซ่อนอาวุธทันทีตำรวจจึงไม่ทันสังเกตเห็นหรือเปลี่ยนอาวุธมาสู้ด้วยไม่ทัน เป็นไงละครับความเก่งกาจของเซลล์มะเร็ง อย่าเพิ่งยอมแพ้นะครับ ขนาดนักวิทยาศาสตร์เค้ายังไม่ยอมแพ้เลย

ดร. จอห์น พาร์ค แห่งมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนีย เมืองซานฟรานซิสโคและคณะทดสอบวัคซีนนี้กับผู้ป่วยหญิงมะเร็งเต้านมที่มีความผิดปกติของยีน her2 และมีการแพร่กระจายของมะเร็งโดยยังไม่ได้รับการรักษา งานวิจัยชิ้นนี้ถูกตีพิมพ์ในวารสาร Clinical Oncology โดยคณะผู้วิจัยรายงานว่าวัคซีนนี้ไม่มีผลข้างเคียงกับผู้ป่วยและมีผู้ป่วยอย่างน้อย 1 รายมีอาการดีขึ้น

จากการให้สัมภาษณ์ทางโทรศัพท์ของดร. พาร์ค กล่าวว่า “ทางเราสังเกตเห็นการตอบสนองได้จากขนาดของก้อนเนื้อที่เล็กลงในผู้ป่วยรายหนึ่งซึ่งทำให้แน่ใจว่าเป็นผลมาจากการรักษาครั้งนี้”
พาร์คกล่าวเสริมอีกว่าในผู้ป่วยอีก 3 รายปรากฏว่าขนาดของก้อนเนื้อนั้นคงที่เป็นเวลา 1 ปี ซึ่งน่าจะเป็นผลมาจากการรักษาเช่นเดียวกัน

พาร์คกล่าวอีกว่าการรักษานี้อยู่ในขั้นที่เลื่อนจาก ระยะ1 เป็น ระยะ2 ซึ่งเห็นผลในผู้ป่วยแต่จะต้องปรากฏผลการรักษาที่ยาวนานมิใช่เพียงช่วงสั้น ๆ

โดยทั่วไปแล้วการศึกษาทางคลินิกจะมี 4 ระยะคือ ระยะที่ 1 เป็นการทดสอบการรักษาขั้นแรกในคน โดยทดสอบในผู้ที่มีร่างกายแข็งแรงประมาณ 20-80 คน เมื่อผลการรักษานั้นปลอดภัยและเห็นผลแล้ว จึงทำการศึกษาในระยะที่ 2 ครับคือใช้คนกลุ่มใหญ่กว่าประมาณ 20-300 คน ระยะที่3 คราวนี้ทดสอบจริงในกลุ่มผู้ป่วย 300-3000 คน ขั้นนี้จะใช้เงินและเวลามากที่สุดครับ ระยะที่4 จะเป็นการศึกษาความปลอดภัยหลังใช้ยาและพัฒนาเทคนิคที่เกี่ยวกับยานั้น ๆ ต่อไป

ดร.เดฟ เออร์ดัล หัวหน้าสำนักงานวิทยาศาสตร์ที่ซีแอทเทิลกล่าวว่าทั้ง Provenge และ Neuvenge ใช้หลักการของระบบอิมมูโนวิทยาของเซลล์ที่มีชื่อว่า CD4 helper T-cells ด้วยหลักการนี้สามารถใช้ได้กับหลายเป้าหมายและใช้ได้กับมะเร็งหลายชนิด จึงมีการแข่งขันกันอย่างสูงจากหลายบริษัทเพื่อผลิตวัคซีนป้องกันมะเร็ง

ในผู้ป่วยมะเร็งเต้านม มะเร็งลำไส้และมะเร็งรังไข่ เจ้าโปรตีนที่ชื่อว่า her2/neu นี้มีการแสดงออกมากผิดปกติ ซึ่งหมายความว่ามันทำงานอยู่ตลอดเวลา วัคซีนที่ใช้รักษานี้จะไปกระตุ้นระบบอิมมูโนวิทยา โดย T-cells ของผู้ป่วยจะถูกนำออกไปฝึกให้จดจำโปรตีนชนิดนี้แล้วจึงฉีด T-cells กลับเข้าไปใหม่
เนื่องจากการรักษาโดยวัคซีนนี้กำลังอยู่ในขั้นการทดสอบทางคลินิก แต่เบื้องต้นนั้นเห็นผลว่าปลอดภัยแล้ว ก็นับว่าเป็นความก้าวหน้าทางวิทยาศาสตร์ไปอีกนึงล่ะครับ เป็นไปได้ว่าในอนาคตอันใกล้นี้เราอาจจะพิชิตโรคมะเร็งได้ก็ได้นะครับ เรื่องนี้ต้องติดตามดูกันนาน ๆ ครับ

Reuter. “Breast cancer vaccine looks safe, study shows” Accessed via: http://news.yahoo.com/s/nm/cancer_breast_neuvenge_dc;_ylt=AluC.Lg9WUGiuSBcIhL2UnQbr7sF Aug 17,2007 http://en.wikipedia.org/wiki/Clinical_trial
http://en.wikipedia.org/wiki/HER2