ความหมายของ reflection ในกระบวนการสร้างความรู้

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 1 21 ต.ค. 2544 (08:56)
e-mail adress ข้างบนนี้ไม่ได้ใช้นานแล้วค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 2 21 ต.ค. 2544 (12:33)
ฟ้าสางอ่านหลายเที่ยว แปลศัพท์ต่าง ๆได้แทบทุกคำ รู้กระทั่งรากศัพท์ อุปสรรค - วิภัติ - ปัจจัย แต่ก็ยังไม่เข้าใจอยู่ดี และรู้สึกว่าตัวเองเป็นบัวใต้น้ำ ยอมรัยว่ายากที่จะเรียนรู้ตามทัน


ถ้าถามว่าไม่เข้าใจตรงไหน สงสัยอย่างไร ก็ตอบไม่ได้อีก (สำหรับเรื่องนี้)


สรุปว่าสติปัญญายังไม่แก้กล้าพอที่จะเข้าใจได้

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 3 21 ต.ค. 2544 (18:46)
ท่านถ่อมตัวเกินไปแล้ว ท่านฟ้าสาง

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 4 22 ต.ค. 2544 (09:23)
ปรัชญาคือการค้นหา ให้เข้าไปใกล้ความจริงที่เป็นสามัญ เป็นธรรมดา ของสรรพสิ่ง




ให้เห็นภาพ "สูงสุดสู่สามัญ"

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 5 22 ต.ค. 2544 (15:12)
เด็กเล็ก ๆ บางคนเรียนรู้หลักการทางฟิสิกส์บางประการในขณะที่เล่นกระดานหก (ถึงแม้เขาจะยังไม่รู้จักคำว่าฟิสิกส์)



เขาเรียนรู้จากประสบการณ์บวกการไตร่ตรองตามธรรมชาติ (ทดสอบเชิงประจักษ์หลาย ๆครั้ง) จนมั่นใจว่า ถ้าเขาเล่นกับเพื่อนที่ตัวเท่า ๆ กัน น้ำหนักพอ ๆ กัน ก็นั่งห่างจากจุดกลางของคานเท่า ๆ กันได้ (ถึงแม้เขาจะยังไม่รู้ว่าจุดนั้นชื่อ "จุดหมุน")



แต่ถ้าเขาเล่นกับเด็กที่อ้วนกว่า หนักกว่าเขา เขาจะต้องให้เพื่อนอ้วนคนนั้นนั่งใกล้จุดหมุนมากกว่าหรือน้อยกว่าเขา



และถ้าเขาจะแกล้งให้เพื่อนที่ตัวเท่า ๆ กับเขาถูกยกขึ้นไปค้างเติ่งอยู่ เขาจะต้องนั่งตรงไหน และเมื่อต้องการให้เพื่อนลงเขาจะต้องขยับไปยังจุดใด



เป็นต้น

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 6 22 ต.ค. 2544 (15:53)
เราสามารถออกแบบของเล่นให้เด็กเรียนรู้ฟิสิกส์ อย่างเป็นธรรมดา สามัญ ให้เด็กคุ้นเคยกับเนื้อหาฟิสิกส์ ที่ซับซ้อนตั้งแต่เล็ก ๆ โตขึ้นจะได้ไม่ตกใจกลัวฟิสิกส์ เช่น




ออกแบบกระดานหกให้มีจุดฟัลครัมในตำแหน่งที่ต่าง ๆ กัน !




บางตัวมีจุดฟัลครัมอยู่ตรงกลางคาน


บางตัวมีจุดฟัลครัมไม่อยู่ตรงกลางคาน




ใครจับคู่เล่นกับใครก็เลือกเล่นตัวที่เหมาะกับคู่ของตน




คู่ที่น้ำหนักไม่เท่ากัน เลือกได้ตัวที่จุดฟัลครัมไม่อยู่ตรงกลางคานแล้ว คนที่น้ำหนักมากกว่าควรนั่งขั้วไหนของคาน ?





หรือคู่ที่มีน้ำหนักเท่ากัน แต่ตัวที่จุดฟัลครัมอยู่ตรงกลางคานถูกคู่อื่นเล่นอยู่ เหลือตัวที่จุดฟัลครัมไม่อยู่ตรงกลางคาน คนที่นั่งแต่ละขั้วของคานจะต้องนั่งอย่างไรให้เกิดความสมดุล




เป็นต้น

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 7 24 ต.ค. 2544 (10:07)
เมื่ออ่านที่ผมเขียนข้างล่างนี้เสร็จแล้ว


ท่านไพจิตรไม่จำเป็นต้องตอบก็ได้นะครับ


ท่านฟ้าสางก็อย่าได้สงสัยเลยนะครับว่าพวกนี้กำลังเพ้อเรื่องอะไรกัน


________________________________________


เคยได้ยินหลวงพ่อบางรูปบอกญาติโยมในการปฏิบัติวิปัสสนาฯ ว่า


"ให้ลงมือปฏิบัติเอง แล้วจะรู้เอง"


บางคนก็ลงมือปฏิบัติเองและก็ได้พบเห็นอะไรที่ไม่เคยมีประสบการณ์มาก่อน


อาจจะรวมไปถึงความปิติ หรืออะไรที่แล้วแต่จะเรียก


จะอธิบายให้คนอื่นได้เข้าใจให้ลึกซึ้งแบบที่ตัวเองได้ประสบมาก็ไม่สามารถหาคำใดๆมาอธิบายได้


นอกจากบอกพรรคพวกว่า


"ให้ลงมือปฏิบัติเอง แล้วจะรู้เอง"


เหมือนกับท่านหลวงพ่อได้เคยบอกไว้


แล้วอย่างนี้จะถือว่าเป็นอะไรครับ


"ประสบการณ์แบบไร้ปัญญา หรือประสบการณ์แบบปัญญา"




อีกกรณีหนึ่งที่ตรงกันข้ามกับท่านหลวงพ่อที่กล่าวถึงข้างบน


มีบางสำนักเปิดเผยให้ใครต่อใครรู้หมดว่าพวกเขาได้รู้อะไรบ้างเห็นอะไรบ้าง


แล้วผู้คนก็เลื่อมใสศรัทธาอย่างล้นหลาม


แล้วอย่างนี้จะถือว่าเป็นอะไรครับ


"ประสบการณ์แบบไร้ปัญญา หรือประสบการณ์แบบปัญญา"




จากทั้ง 2 อย่างนี้ ท่านเชื่อว่าอันไหนจะช่วยพัฒนาคนและพัฒนาชาติได้มากกว่ากันครับ


________________________________________

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 8 24 ต.ค. 2544 (20:35)
ถ้า "ปฏิบัติ" แล้ว "รู้จริง" ก็เรียกว่า "ประสบการณ์แบบปัญญาระดับยิ่งยวด"


ถ้าปฏิบัติแล้ว "ไม่รู้" หรือ "รู้ผิด ๆ " ก็เรียกว่า ประสบการณ์แบบไร้ปัญญา




รู้แบบอธิบายไม่ได้ ก็ได้ประโยชน์เฉพาะตน เป็นประโยชน์ต่อปัจเจกชน




รู้แบบอธิบายได้ ถ้าอธิบายด้วยกุศลเจตนา โน้มน้าวให้คนทำความดีได้ จะเป็นประโยชน์ต่อมวลชน ช่วยสังคม และช่วยชาติได้มากกว่า

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 9 27 ต.ค. 2544 (08:38)
การปฏิรูปการศึกษาต้องการให้ครูคิดหาวิธีสอนที่จะพัฒนาการเรียนรู้ของเด็กให้แตกฉาน แต่ทั้งนี้ต้องอยู่บนพื้นฐานของจุดมุ่งหมายหลักของการจัดการศึกษาด้วย ความเป็นประชาธิปไตยก็เป็นจุดหมายหลักอันหนึ่งที่เราต้องการสร้างให้เกิดขึ้นกับประชาชนของเราตั้งแต่ยังเล็ก ๆ



การสอนให้นักเรียนเป็นประชาธิปไตย ต้องสอนให้ซึมลึกลงไปในวิถีชีวิต ซึ่งครอบคลุมวิธีคิด วิธีปฏิบัติ ไม่ใช่ท่องเนื้อหาของประชาธิปไตยค่ะ เพราะฉะนั้นจึงสามารถสอนประชาธิปไตยได้ในทุกวิชา ทุกกิจกรรมของการดำรงชีวิตประจำวัน มิฉะนั้น เราก็จะได้แต่ชื่อว่าเป็นประเทศที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตย แต่ในความเป็นจริง ไม่ได้ปฏิบัติหรือคิดแบบประชาธิปไตยเลย



ครูทุกคนไม่ว่าจะสอนวิชาอะไร ก็ต้องปฏิบัติตนและดำรงตนเป็นตัวอย่างของความเป็นประชาธิปไตยให้เด็กได้ซึมซับตลอดระยะเวลาที่อยู่กับเรา !



ในการสอนวิชาอะไรก็ตาม เราสามารถจัดกิจกรรมการเรียนการสอนให้เด็กคิดและปฏิบัติอย่างเป็นประชาธิปไตย เช่น



1. เริ่มต้นกิจกรรมการเรียนการสอนคณิตศาสตร์ด้วยการให้เด็กคิดแก้ปัญหาคณิตศาสตร์ที่จะนำไปสู่การเรียนรู้เนื้อหาใหม่



2. ให้เด็กเข้ากลุ่มแสดงวิธีแก้ปัญหาของตนต่อกลุ่มย่อยของตน ในขณะที่เพื่อนคนหนึ่งกำลังแสดงวิธีคิดของเขา เพื่อนคนอื่น ๆ ต้องฟังอย่างตั้งใจ จดสิ่งที่ไม่ถูกต้องไว้ค้านหลังจากที่เขาแสดงจบแล้ว ห้ามแสดงกิริยาวาจาดูถูก จาบจ้วง หรือรบกวนก่อนที่เขาจะพูดจบ (ประชาธิปไตย : ให้เกียรติ ให้ความเคารพในสิทธิอันชอบธรรมของผู้อื่น)



3. เพื่อนในกลุ่มช่วยกันหาเหตุผล หรือหลักฐานในเชิงประจักษ์มาค้านวิธีคิดที่ไม่ถูกต้อง เพื่อนที่ถูกค้านต้องเปิดใจกว้าง รับฟังอย่างสงบ พิจารณาสิ่งที่เพื่อนค้านอย่างตั้งใจ ไม่ดื้อดึงยืนกระต่ายขาเดียว ไม่โกรธ และไม่คิดว่าเป็นเรื่องอับอายที่ถูกค้าน ยอมรับในความผิดพลาดของตน และคิดใหม่ตามที่เพื่อนชี้แนะ แต่ถ้าเพื่อนค้านอย่างไม่ถูกต้อง ไม่สมเหตุสมผล ก็รอให้เพื่อนพูดจบ แล้วค่อย ๆ ชี้แจงอย่างเป็นระบบระเบียบ ไม่ใช่ลุกขึ้นตะเบ็งเสียงใส่หรือต่อยหน้าเพื่อน ทั้งกลุ่มช่วยกันพิจารณาและเลือกหรือปรับวิธีคิดที่กลุ่มคิดว่าดีที่สุดไว้เสนอต่อกลุ่มใหญ่ และช่วยกันทำให้สมาชิกทุกคนในกลุ่มเข้าใจสามารถเป็นผู้นำเสนอได้



ในระหว่างที่นักเรียนเข้ากลุ่ม ครูต้องคอยดูแลแวะเวียนไปช่วยแก้ปัญหาที่อาจเกิดขึ้นตามกลุ่มต่าง ๆ ชี้แนะบ้าง เพื่อให้กลุ่มที่ไม่มีแววว่าจะคิดออก สามารถคิดต่อไปได้



4. ครูสุ่มหรือเลือกนักเรียนเป็นตัวแทนกลุ่ม เฉพาะกลุ่มที่มีวิธีคิดแตกต่างกัน (อาจไม่ต้องเสนอทุกกลุ่ม เพื่อประหยัดเวลา) ให้นำเสนอคำตอบและวิธีคิดต่อกลุ่มใหญ่ กลุ่มอื่น ๆ ยกเหตุผล หรือยกตัวอย่างมาค้าน คำตอบหรือวิธีคิดที่ยังมีช่องโหว่ให้ค้านได้ ถ้าไม่มีกลุ่มใดสามารถค้านได้ ครูจึงจะเป็นผู้ค้านเอง (ประชาธิปไตย : ครูให้เกียรติผู้เรียนในความเป็นมนุษย์ที่มีศักยภาพที่จะคิดเองได้) คำตอบ หรือ วิธีคิดที่ถูกค้านได้ จะตกไป ส่วนคำตอบ หรือวิธีคิด ที่กลุ่มอื่น หรือแม้แต่ครูก็ไม่สามารถหาเหตุผลหรือหลักฐานในเชิงประจักษ์มาค้านได้ ถึงแม้ว่าจะไม่ตรงกับวิธีคิดของครูก็ตาม ครูก็ต้องยอมรับไว้ก่อน ว่าเป็นอีกแนวทางหนึ่งที่เป็นไปได้ (ประชาธิปไตย : ยอมรับความคิดเห็นที่ดี ๆ ของผู้อื่น) แต่ถ้าภายหลังสามารถหาเหตุผลหรือข้อมูลมาล้มล้างได้ เจ้าของความคิดก็ต้องยอมจำนน และไม่โกรธเคือง (ประชาธิปไตย : มีทัศนคติที่ดีต่อการโต้แย้ง (อย่างสุภาพ) เห็นว่าการโต้แย้งนำไปสู่การพัฒนาปัญญา)



5. ครูและนักเรียนช่วยกันสรุปข้อค้นพบ (นิยาม / สูตร / ทฤษฎี / หลักการ / ขั้นตอนการแก้ปัญหา อย่างใดอย่างหนึ่งหรือหลายอย่าง) ที่เป็นที่ยอมรับได้ แล้วร่วมกันกำหนดงาน กำหนดเกณฑ์การประเมินผลงาน ที่นักเรียนจะนำข้อค้นพบไปใช้ (ประชาธิปไตย : การมีส่วนร่วมในการเป็นเจ้าของ มีส่วนร่วมรับผิดชอบ) เช่น ทำแบบฝึกหัด หรือนำไปแก้ปัญหาในชีวิตจริง ที่สอดคล้องกับเรื่องที่เรียนในครั้งนั้น และอาจต้องใช้ความรู้เก่า หรือความรู้ในวิชาอื่น ๆ มาประกอบด้วย ในลักษณะที่เป็นองค์รวม



ที่เสนอมานี้เป็นเพียงตัวอย่างหนึ่งของการจัดกิจกรรมให้เรียนรู้เนื้อหาคณิตศาสตร์ พร้อมทั้งปลูกฝังความเป็นประชาธิปไตยในวิถีชีวิตไปด้วย



คุณครูท่านอื่นอาจจะคิดกิจกรรมได้ดีกว่านี้ ขอเชิญนำเสนอมาแลกเปลี่ยนกัน เพื่อเราจะได้มีวิธีจัดกิจกรรมที่หลากหลาย นะคะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 10 27 ต.ค. 2544 (10:11)
"นักเรียนเป็นศูนย์กลางแห่งการเรียนรู้" ตามความหมายของ Dewey (ผู้นำแห่งปรัชญาปฏิบัตินิยม) นั้น หมายถึง "นักเรียนเป็นผู้สร้างความรู้ความเข้าใจด้วยตนเอง"




"ความรู้" ในปรัชญาปฏิบัตินิยมหมายถึง "ประสบการณ์ที่ผ่านกระบวนการไตร่ตรอง (reflection) แล้ว"




ประสบการณ์ที่ผู้ประสบได้รับจากประสาทสัมผัส ทางตา หู จมูก ลิ้น หรือ กาย ที่ยังไม่ผ่านกระบวนการไตร่ตรอง ยังไม่ถือว่าเป็น "ความรู้" แต่เป็นข้อมูลพื้นฐานสำหรับนำไปไตร่ตรองให้เกิดเป็น "ความรู้" ต่อไป




ดังนั้น ถึงแม้ ครูจะใช้วิธีสอนแบบป้อน นักเรียนก็ต้องเป็นผู้ทำให้เกิดความเข้าใจ (ดำเนินกระบวนการไตร่ตรอง) ในสิ่งที่ครูป้อน จึงจะเกิดความรู้ความเข้าใจในสิ่งที่ครูป้อนให้นั้น มิฉะนั้น สิ่งที่นักเรียนได้รับจากการป้อนของครู ก็ยังเป็นแค่ "ประสบการณ์แบบไร้ปัญญา" ยังไม่เรียกว่าเป็น "ความรู้" ของนักเรียนคนนั้น




ทำนองเดียวกัน การให้นักเรียนไปค้นหาข้อมูลที่เป็นความรู้สำเร็จรูปจากเอกสาร หรือสื่อต่าง ๆ ซึ่งไม่มี "กระบวนการไตร่ตรอง" ประกอบด้วย ก็เป็นแค่การเปลี่ยนผู้ป้อนจากครูป้อนไปเป็นสื่ออื่น ๆ ป้อนเท่านั้น นักเรียนก็ยังไม่ได้เกิด "ความรู้ความเข้าใจ" จากการค้นหานั้น




ดังนั้น ไม่ว่าครูจะใช้วิธีสอนแบบใด : แบบป้อน หรือ แบบให้หาเอง นักเรียนก็ต้องเป็นผู้สร้างความรู้ (ดำเนินกระบวนการไตร่ตรองเอง) ทั้งสิ้น




โดยนำความรู้ (ของผู้อื่น) ที่ได้รับจากการป้อน หรือสิ่งที่ตนคิดขึ้นเอง มาดำเนินกระบวนการไตร่ตรองให้ตนเองเกิด "ความรู้ความเข้าใจ" ในสิ่งนั้น !




ตัวอย่างที่ยกมาในความเห็นที่ 9 เป็นตัวอย่างหนึ่งของกระบวนการไตร่ตรอง ซึ่งจัดให้ผู้เรียนคิดเอง/ตรวจสอบเองก่อน แล้วแลกเปลี่ยนผลการคิด/ผลการตรวจสอบ กับผู้อื่น โดยที่ในการตรวจสอบนั้น ถ้าสามารถตรวจสอบผลในเชิงประจักษ์ได้ก็จะยิ่งดี (สำหรับสิ่งที่ไม่เกิดอันตรายแก่ชีวิตและทรัพย์สิน)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 11 27 ต.ค. 2544 (15:16)
ดร.ไพจิตรกรุณาอย่าผูกขาดแนวความคิดหรืออะไรทั้งหมดสิครับ


ฟังคนอื่นเขาคุยบ้างครับ


ไม่ใช่ให้คนอื่นเขาฟังท่านคนเดียว


ที่นี่ไม่ใช่หน่วยงานที่ท่านรับผิดชอบนะครับ


จะไปทำให้คนอื่นเขาทำตามหรือคล้อยตามทั้งหมดไม่ได้หรอกครับ


ตอนแรกก็นึกว่าครูใส้กรอกพูดอะไรไร้สาระ (ดู ครูต้นแบบ ความเห็นที่10)


ตอนนี้ชักจะไม่แน่ใจเสียแล้วแล้ว

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 12 27 ต.ค. 2544 (18:11)
เอ ดิฉันงงมากนะคะนี่ ดิฉันถูกกล่าวหาว่าผูกขาดแนวความคิดได้อย่างไรกัน



ดิฉันอยากให้คนอื่นเข้ามาร่วมแสดงความคิดเห็นจะตาย

แล้วไหนล่ะ ความคิดเห็นของคุณครูเอ ดิฉันอยากอ่านนะ



และดิฉันก็อ่านทุกความเห็นในกระทู้อื่นที่ดิฉันได้เข้าไป

ส่วนอ่านแล้วจะเชื่อหรือไม่ก็เป็นสิทธิของดิฉันนะคะ



ท่านจะเชื่อดิฉันหรือจะเชื่อใครก็เป็นสิทธิอันชอบธรรมของท่าน

และดิฉันก็ไม่มีสิทธิ์ห้ามใครเข้าเว็บบอร์ดด้วย



งงจริง ๆ นะเนี่ย

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 13 27 ต.ค. 2544 (18:58)



กระทู้ "ครูต้นแบบ" http://www.vcharkarn.com/vcafe/12070

ความเห็นที่ 10 เขาเล่น "ขากถุย" กัน และด่าด้วยคำว่า "...."



ดิฉันจำเป็นต้องชอบเล่นกับเขาด้วยหรือคะ ???

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 14 28 ต.ค. 2544 (08:57)
การแสดงความคิดเห็นด้วยกิริยาวาจาที่หยาบคาย เป็นการไม่ให้เกียรติแก่ผู้ฟัง/ผู้อ่าน




ผู้ฟัง/ผู้อ่าน ไม่ได้มารู้อิโหน่อิเหน่กับความโกรธเคืองส่วนตัวระหว่างใครกับใคร




ทำไมผู้ฟัง/ผู้อ่าน จะต้องมารองรับอารมณ์ (บูดเหม็น) ของเขาด้วย




ถ้าใช้ถ้อยคำที่สุภาพจะได้รับความเชื่อถือมากกว่าว่าเป็นคนมีคุณภาพ


การใช้กิริยาหยาบคายเท่ากับเป็นการยอมรับว่าตัวเองมีคุณภาพต่ำจริง

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 15 29 ต.ค. 2544 (12:22)
จากที่เคยศึกษางานของ อ.ไพจิตร ในเรื่องของการสอนตามแนวConstructivism แล้ว พบว่าเป็นงานที่ดีมาก และได้พบชื่อนี้ในการอ้างอิงของวิทยานิพนธ์ที่เกี่ยวกับการสอนตามแนว Constructivism และดิฉันก็ได้ใช้การสอนนี้เป็นส่วนหนึ่งในการนำเสนองานออกแบบการสอนในวิชาที่เรียน แต่ก็พบปัญหาว่าในขั้นตอนของการสร้างสถาณการณ์ที่ขั้นแย้งในข้น การสร้างความขัดแย้งทางปัญญา นั้นค่อนข้างจะทำได้ยากอยู่ซักหน่อย หรืออาจจะเป็นเพราะว่าดิฉันยังไม่เข้าใจเพียงพอ ดังนั้น เลยอยากขอให้ ท่าน อ.ไพจิตร ช่วยให้ความกระจ่างในเรื่องนี้ด้วย เพื่อเป็นวิทยาทานแดฉันและผู้ที่ต้องการค้นคว้าทางด้าน Constructivism ทุกท่าน อ้อ! ลืมบอกไปค่ะดิฉันสอนวิชาวิทยาศาสตร์ในระดับชั้นมัธยมศึกษาตอนต้นค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 16 29 ต.ค. 2544 (22:47)
สภาวะขัดแย้งทางปัญญาเกิดขึ้นได้ในสถานการณ์ต่อไปนี้


1. มีความเห็นหรือข้อสรุปที่ต่างกันระหว่างบุคคล เรียกว่าเกิดความขัดแย้งทางปัญญาระหว่างบุคคล


2. ข้อสรุปของตนเองในกรณีตัวอย่างหนึ่ง ขัดแย้งกับประสบการณ์ที่มีเงื่อนไขเดียวกันในอีกกรณีตัวอย่างหนึ่ง เรียกว่าเกิดความขัดแย้งทางปัญญาภายในตนเอง


3. ข้อสรุปของตนขัดแย้งกับสิ่งที่เกิดขึ้นในเชิงประจักษ์ เกิดความขัดแย้งระหว่างความเชื่อกับการประจักษ์




การขัดแย้งในข้อ 1 สร้างได้โดยการจัดกิจกรรมให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น เช่น เข้ากลุ่มร่วมแก้ปัญหาเดียวกัน




การขัดแย้งในข้อ 2 สร้างได้โดยการเตรียมกรณีตัวอย่างหลาย ๆ ตัวอย่างไว้แย้งข้อสรุปที่ยังไม่ถูกต้องของนักเรียน




การขัดแย้งในข้อ 3 สร้างได้โดยการให้ผู้เรียนตั้งสมมติฐานเองก่อน แล้วจึงตรวจสอบสมมติฐานด้วยการทดลองในเชิงประจักษ์ หรือให้แก้ปัญหาที่ดูคล้ายกับจะแก้ด้วยความรู้เดิม (โครงสร้างทางปัญญาที่มีอยู่เดิม) ได้สำเร็จ แต่พอทดลองแก้ตามนั้น กลับแก้ไม่ได้หมด ยังติดอยู่นิดหนึ่ง ส่วนที่ติดอยู่นิดหนึ่งนี้ ทำให้นักเรียนต้องปรับโครงสร้างทางปัญญา (ความรู้) ที่มีอยู่เดิม จึงจะแก้ได้สำเร็จ


เกิดข้อค้นพบ (ความรู้) ใหม่ เพิ่มขึ้น




ลองยกตัวอย่างเนื่อหาหรือหลักการที่ต้องการให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้มาสักหลักการหนึ่งสิคะ แล้วเรามาช่วยกันพิจารณาว่าจะจัดกิจกรรมที่สร้าง ความขัดแย้งทางปัญญาได้อย่างไรบ้าง

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 17 3 พ.ย. 2544 (11:00)
คุณต้นฟ้าในความเห็นที่ 15 (".......ดังนั้น เลยอยากขอให้ ท่าน อ.ไพจิตร ช่วยให้ความกระจ่างในเรื่องนี้ด้วย เพื่อเป็นวิทยาทานแก่ดิฉันและผู้ที่ต้องการค้นคว้าทางด้าน Constructivism ....") มาขอให้ดิฉันสาธยายเสียเหน็ดเหนื่อย (ความเห็นที่ 16) แล้วหายต๋อมไปเลยหรือคะ ?

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 18 16 พ.ย. 2544 (15:32)
คุณครูไพจิตร ครับ


ทีเล่ามานั้นคนมาทีหลังอ่านแล้วมีประโยชน์ดีนะครับ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 19 22 ธ.ค. 2544 (21:22)
ขอโทษ อาจารย์ไพจิตรด้วยนะค่ะที่หายไปนาน พอดีกำลังยุ่งกับการทำวิทยานิพนธ์ค่ะ และงานที่ต้องส่งอาจารย์นั้นได้ทำส่งไปแล้ว เนื้อหาที่ทำเป็นเรื่องเกี่ยวกับวิทยาศาสตร์ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เรื่องการลอยของวัตถุที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ (ในหัวข้อ การขนส่งทางน้ำ) ซึ่งดิฉันได้ทำส่งอาจารย์ไปครั้งแรกแต่ อาจารย์ได้วิจารณ์ว่ามันไม่ใช่ โดยในช่วงของการสร้างสถานการณ์ปัญหานั้น ได้ทำโดยการนำลูกเหล็กมาวางลงในน้ำให้นักเรียนดู คือจากความเข้าใจเดิมที่เราทราบว่าเหล็กไม่สามารถลอนน้ำได้ แต่ดิฉันก็สร้างสถานการณ์เพื่อให้เดิกคิดว่าแล้วทำไมเรือเหล็กถึงลอยน้ำได้ ก็คิดว่าการสร้างสถานการณ์ของตนเองนั้นถูกต้องแล้วแต่พอนำงานไปพรีเซนต์กับอาจารย์ ก็โดนยำเลยว่าไม่ใช่ ตกลงงานออกแบบการสอนนั้นดิฉันก็ได้เอากลับมาทำใหม่ แต่ก็ใช้วิธีเดิมคือ Constructivism ของ Underhill (1991) แต่ได้เปลี่ยนเนื้อหาใหม่ เป็นเรื่องของการเกิดไฟฟ้าลัดวงจรแทน ก็ขอโทษนะค่ะที่หายไป ซึ่งตอนนี้กำลังทำวิทยานิพนธ์เกี่ยวกับเรื่อง Scientific Literacy อยู่ถ้าอาจารย์ไพจิตรมีความรู้ เรื่องนี้ก็ช่วยกรุณานำความรู้เผยแพร่บ้างนะค่ะ


คงได้คุยกับอาจารย์อีกนะค่ะ


ขอบคุณค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 20 15 ก.พ. 2545 (11:52)
ได้อ่านงานของอาจารย์แล้วครับ และก็เห็นว่า นักเรียนควรจะสร้างความรู้ให้ด้วยตนเองจึงจะมีความหมายสำหรับเขา

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 21 15 ก.พ. 2545 (23:11)
ยินดีแลกเปลี่ยนประสบการณ์กับคุณสุรัชน์ค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 22 16 ก.พ. 2545 (20:25)
เรื่องการลอยของวัตถุที่มีความหนาแน่นน้อยกว่า น้ำ แต่ยกตัวอย่างเหล็ก




ประเด็นนี้ทำให้ เกิดความขัดแย้งทางปัญญา สำหรับตัวดิฉันเองล่ะนะคะ ฟังชื่อเรื่อง


การลอยของวัตถุที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ ฟังดู ก็ถูกต้องดูแล้ว


แต่เมื่อยกตัวอย่างเหล็กก็รู้สึกสับสนเล็กน้อย เอ๊ะ เหล็กที่ว่านี่ เหล็กแบบไหน แต่เมื่อพูดถึง


เหล็กโดยไม่ระบุรูปลักษณะ ก็นึกเลยว่า ความหนาแน่นมากกว่าน้ำ เพราะนึกถึงการเรียงตัว


ของอิเล็คตรอนในโลหะที่จะอยู่ติดๆกันและเกาะแขนกันไว้อย่างเหนียวแน่นซะด้วย เห็นกัน


ชัดว่าหนาแน่นกว่าในน้ำน่าจะเปลี่ยนเป็น


การลอยของวัตถุที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำ แต่มันไม่ถูกต้องตาม


ความเข้าใจ วัตถุที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำจะ ลอยน้ำได้อย่างไร คิดๆดูแล้วต้องเปลี่ยน


หัวข้อเรื่อง แต่เปลี่ยนเป็นอะไรดีล่ะนี่?




ประเด็นของการจมการลอย นี่มันอยู่ที่ มวล และ ปริมาตรของวัตถุ เพราะ D= M/V


วัตถุชนิดเดียวกันมวลเท่ากัน แต่ปริมาตรต่างกัน ก็ทำให้ความหนาแน่นเปลี่ยนไป ถ้าเอา


ก้อนเหล็กหย่อนลงน้ำ กับ นำเหล็กมาตีเป็นแผ่น แล้วทำให้โค้งงอ เป็นรูปเรือ ซึ่งบรรจุ


อากาศไว้เต็ม ความหนาแน่นก็ลดลงแล้ว




ตั้งชื่อยังไงดีคะ แบบนี้? คิดคนเดียวไม่สนุก

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 23 17 ก.พ. 2545 (00:23)
จากตัวอย่างที่คุณ msk ยกมา


ที่ว่าความหนาแน่นลดลง


มันหมายถึงความหนาแน่นของ เหล้กแผ่นรูปเรือ + อากาศเต็มลำเรือ


สมมติว่า เหล็กแผ่นรูปเรือ + อากาศเต็มลำเรือ มีปริมาตรเท่ากับ x


นำน้ำซึ่งมีปริมาตรเท่ากับ x มาเทียบ


ก็อาจได้ว่า น้ำในปริมาตร x มีความหนาแน่นมากกว่า (เหล้กแผ่นรูปเรือ + อากาศเต็มลำเรือ) ในปริมาตร x


นั่นคือ (เหล็กแผ่นรูปเรือ + อากาศเต็มลำเรือ)มีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ




สรุปก็คือ สิ่งที่ลอยน้ำได้ก็ยังต้องมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ




ถ้าต้องการทำให้สิ่งที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำลอยน้ำได้ ก็ต้องหาสิ่งที่มีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำมาก ๆ มาผนวกเข้าด้วยกันให้สิ่งที่เป็นผลรวม นั้นมีความหนาแน่นน้อยกว่าน้ำ




ถ้าตั้งชื่อว่า "วิธีทำให้วัตถุที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำลอยน้ำได้"




จะเข้าท่าไหมคะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 24 17 ก.พ. 2545 (06:42)
เข้าท่าค่ะ เข้าท่า แบบนี้ล่ะใช่เลย วิธีทำให้วัตถุที่มีความหนาแน่นมากกว่าน้ำลอยน้ำได้




ว่าแล้วก็นึกถึงตอนจมน้ำ 555 นี่ถ้าหันกลั้นหายใจซักหน่อย อากาศที่มีเต็มปอดก็คง


พอจะทำให้รอดตาย ค่อยๆ ปล่อยน้ำออก แล้วตัวก็ค่อยๆ ลอยขึ้น เหมือนเรือดำน้ำ แต่นี่


ตกใจ กลืนน้ำเข้าไปจะเต็มปอดมันทุกที นี่ละน้า เค้าเรียก ความรู้ท่วมหัวเอาตัวไม่รอด :)


เป็นโรคกลัวจมน้ำแต่ก็ลงน้ำบ่อยๆ ค่ะ 555 ทั้งที่ไม่มีทักษะว่ายน้ำเอาซะเลย ไหว้น้ำพอได้




จากความเห็นที่สิบหก ของ อ.ไพจิตร นะคะ ความขัดแย้งข้อแรกนั้นดูจะเกิดบ่อยที่สุดค่ะ


สำหรับตัวเอง แม้ว่าจะทำการมานั่งคุยกันถกปัญหากันก็แล้ว ต่างคนก็ยังคงคิดว่า ข้อสรุป


ของตัวเองถูก ไปค้นหาเหตุหาผลกันร้อยแปดพันเก้า เพื่อสนับสนุนความเชื่อของตนเอง


ค้นกันจนเหนื่อย กว่าจะยอมลงข้อสรุปได้ นี่ถ้ายึดอัตตามากๆ สงสัยไม่ต้องสรุปกันพอดี






ยกมาจากข้างบน




" การขัดแย้งในข้อ 3 สร้างได้โดยการให้ผู้เรียนตั้งสมมติฐานเองก่อน แล้วจึงตรวจสอบ


สมมติฐานด้วยการทดลองในเชิงประจักษ์ หรือให้แก้ปัญหาที่ดูคล้ายกับจะแก้ด้วยความรู้เดิม


(โครงสร้างทางปัญญาที่มีอยู่เดิม) ได้สำเร็จ แต่พอทดลองแก้ตามนั้น กลับแก้ไม่ได้หมด


ยังติดอยู่นิดหนึ่ง ส่วนที่ติดอยู่นิดหนึ่งนี้ ทำให้นักเรียนต้องปรับโครงสร้างทางปัญญา (ความ


รู้) ที่มีอยู่เดิม จึงจะแก้ได้สำเร็จ


เกิดข้อค้นพบ (ความรู้) ใหม่ เพิ่มขึ้น "






ข้อนี้ นี่ล่ะค่ะ ที่ยังทำให้ ปวดหัวมาถึงทุกวันนี้ ยกตัวอย่างง่ายๆ สมการ chaos ในของไหล


ที่กำลังศึกษาอยู่ เริ่มจากการศึกษาสมการ ซึ่งจะมี สองเทอม คือ เทอมแรกเป็น linear อีก


เทอม เป็น nonlinear เริ่มจากสมการ จากนั้น พยายามgenerate data เพื่อจะสร้างแบบ


จำลอง (model) จาก แบบจำลองที่ได้ ก็นำ


ไปใช้ในการทดลองจริงๆ ซึ่งก็หวังให้ผลลัพธ์


จากการทดลองจริง เป็น สมการเริ่มต้นที่นำมาใช้ เอาเข้าจริงๆ อั้ยหยา มันผิดตรงไหน ต้องทำย้อนกลับไปกลับมา




อ่านข้อนี้แล้วโดนใจ (ฮา) (ตอนนี้กำลังนึกถึง ตรรกศาสตร์ แว้บๆ มันเกี่ยวกันมั้ยนี่)

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 25 17 ก.พ. 2545 (10:50)
........มันผิดตรงไหน ต้องทำย้อนกลับไปกลับมา........


นี่แหละค่ะ คือหัวใจ (ความหมาย) ของ reflection !




ตรรกศาสตร์ ต้องเข้ามาเกี่ยวตั้งแต่ตอนเริ่มตั้งสมมติฐาน เริ่มตั้งสมการ ค่ะ


ถ้าผลเกิดขึ้นตามที่ตั้งไว้ตามตรรกะ


และผลนั้นเป็นเรื่องใหม่ที่ยังไม่เคยมีใครทดลองมาก่อน


ถือว่า เป็นการค้นพบความรู้ใหม่ภายในกรอบของโครงสร้างเดิม


แต่ถ้าผลที่เกิดขึ้นไม่เป็นไปตามที่สรุปตามตรรกะ และหลังจากทำ reflection จนทะลุปรุโปร่งแล้ว


อาจจะค้นพบความรู้ใหม่ที่ยังคงอยู่ในกรอบความรู้เดิม


แต่เราตั้งข้อสรุปผิดหลักตรรกะไปเองในตอนแรก


หรือถ้าตรรกะของเราไม่ผิดแน่นอน


สิ่งที่เราได้ซึ่งไม่เป็นไปตามข้อสรุปตามตรรกะที่ถูกต้อง


ก็จะเป็นการค้นพบความรู้ใหม่ นอกกรอบโครงสร้างเดิม


ซึ่งถือเป็นการค้นพบที่ยิ่งใหญ่มากค่ะ




ส่วนความขัดแย้งในข้อที่ 1 นั้น


ถ้าต่างฝ่ายต่างไม่ยอมกันง่าย ๆ


พยายามขุดค้นหลักฐานทั้งในเชิงทฤษฎีและเชิงประจักษ์มาหักล้างกัน


กว่าจะลงตัวยอมรับข้อสรุปอันใดอันหนึ่งได้


จะทำให้ทุกฝ่ายได้ความรู้รอบด้านเพิ่มเติมอย่างมหาศาลค่ะ

ความเห็นเพิ่มเติมที่ 26 18 ก.พ. 2545 (08:09)
เรียกว่าตั้งต้น หนึ่งประโยค ก็มีคนรู้ตอนจบ (ฮา) บางทีคิดๆ ว่าทำนองนี้ แต่ยังหาคำอธิบายที่เข้าทีไม่ได้ ภาษา


นี่ตีความยากค่ะบางที อย่างวิธีพิสูจน์ induction , deduction พอเปลี่ยน เป็น อุปมาน อนุมาน ต้องขอ


เปิดพจนานุกรมอีกทีว่า อุปมาน กับ อนุมาน คืออะไร (แหะๆ) ประเด็นคือว่า ดีใจไชโยโห่ฮิ้ว ไม่งั้นคิดประโยค


ไม่ออก นอนไม่หลับแน่ๆ หลายทีเหมือนกันนะคะเนี่ย ที่พอลงท้าย ว่ามันเกี่ยวกันมั้ยนี่ เพราะยังคิดๆว่ามันเกี่ยวๆ


อาจารย์ไพจิตรมาช่วยต่อให้ทุกทีว่ามันเกี่ยวแบบนี้




^_^

จำไว้ตลอด