ขุมนรก

ตรีทศเคราะห์เทวา (๗๙)

พลูโต เทพเจ้าแห่งขุมนรก (๘)

พระธรรมคำสอนของพระบรมศาสดา แต่ละถ้อยคำที่เปล่งออกจากพระโอษฐ์ เป็นสิ่งที่มีค่าเอนกอนันต์ ทุกถ้อยคำที่พระองค์ได้ทรงแนะนำสั่งสอน ชี้แนะหนทางแสงสว่างให้แก่เรานั้น มีค่ากว่ารัตนะทั้ง ๗ ที่พระเจ้าจักรพรรดิหยิบยื่นให้เสียอีก เพราะสมบัติจักรพรรดิจะทำให้เราสมบูรณ์พร้อม เฉพาะในโลกนี้ที่เป็นมนุษย์อยู่เท่านั้น แต่แสงแห่งธรรมอันเกิดจากรัตนะภายใน ที่ส่องสว่างในกลางใจ จะส่งผลให้เราสมบูรณ์พร้อมทั้งมนุษย์สมบัติ ทิพยสมบัติ และนิพพานสมบัติ

เราจะดำเนินชีวิตได้อย่างถูกต้องและปลอดภัย ทั้งภัยในโลกนี้ และภัยในสังสารวัฏ ชีวิตเราจะก้าวไปสู่ความเต็มเปี่ยมได้บรรลุมรรคผลนิพพาน ก็เพราะมีพระรัตนตรัยเป็นที่พึ่งที่ระลึก ดังนั้น การปฏิบัติธรรมด้วยการฝึกฝนใจให้หยุดนิ่ง ให้สะอาดบริสุทธิ์ผ่องใส จึงเป็นทางมาแห่งรัตนภายนอกและภายใน เป็นทางแห่งความหลุดพ้น

พระสัมมาสัมพุทธเจ้าได้ตรัสไว้ใน เทวทูตสูตร ว่า “นรชนเหล่าใด เมื่อครั้งเป็นมนุษย์ ถูกเทวทูตตักเตือนแล้ว ยังประมาทมัวเมาในชีวิตอยู่ นรชนเหล่านั้นจะเข้าถึงอบายภูมิ เศร้าโศกสิ้นกาลนาน ส่วนผู้เป็นนักปราชญ์บัณฑิต ถูกเทวทูตตักเตือนแล้ว ก็ไม่ประมาทในธรรมของพระอริยเจ้า เห็นโทษภัยในความยึดมั่นถือมั่น อันเป็นเหตุให้เกิดชาติและมรณะ แล้วไม่ถือมั่นในธรรม (ความจริงที่เกิดขึ้นตามธรรมชาติ) เหล่านั้น ย่อมล่วงพ้นจากทุกข์เข้าถึงความสุขอันเป็นแดนเกษมจากโยคะ”

ความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความตาย และ นักโทษที่ถูกจองจำทรมาน ที่เราเห็นกันอยู่เป็นประจำนี้ พระองค์ตรัสเรียกว่าเป็น เทวทูต ที่จะเตือนใจให้เราไม่ประมาทในชีวิต โดยให้เรามองให้เห็นว่า ทันทีที่เราเกิดมาเป็นมนุษย์ สิ่งที่บ่งบอกถึงความทุกข์ที่เราสังเกตเห็นได้ ก็คือเสียงร้องไห้ของเด็กทารกแรกเกิด ความเกิด มาพร้อมกับความแก่ แต่ค่อย ๆ แก่เปลี่ยนแปลงไปตามวัยตั้งแต่วัยเด็ก วัยหนุ่มสาว วัยกลางคน จนกระทั่งวัยชรา เมื่อชีวิตเข้าสู่ความแก่ชรา สังขารก็ร่วงโรย ไม่เอื้ออำนวยต่อการสร้างบารมี ลุกนั่งก็ไม่สะดวก แล้วโรคภัยไข้เจ็บ ก็มาเบียดเบียน บางครั้ง ทรัพย์สมบัติที่เราหามาได้ด้วยความยากลำบากตลอดชีวิต ก็ค่อย ๆ หมดไปกับการรักษาสังขารร่างกายนี้ให้อยู่ต่อไป พอถึงคราวความเจ็บป่วยรุมเร้าหนักเข้า ก็ไม่มีใครที่จะมาแบ่งเบาความทุกข์นี้ได้

โดยเฉพาะเมื่อถึงคราวที่พญามัจจุราชมาเยือน ก่อนจะละโลก ไม่มีใครเลยที่จะมาช่วยเราได้ เราต้องช่วยเหลือตัวเอง ความดีและบุญกุศลที่เราได้ทำเอาไว้นี่น่ะแหละ จะเป็นที่พึ่งแก่เราในยามนั้น ดังนั้นความทุกข์ต่าง ๆ ที่มีมาตั้งแต่เกิด จนกระทั่งตาย นักปราชญ์บัณฑิตท่านมองเห็นว่า เป็นเครื่องเตือนสติให้เราไม่ประมาทในการสร้างความดี เมื่อเห็นทุกข์เห็นโทษในการเกิด แก่ เจ็บ ตาย เหล่านี้แล้ว ก็จะได้หาทางที่จะได้ไม่ต้องเกิดกันอีกต่อไป พระพุทธองค์ทรงชี้ให้เห็นว่า ทางไปพระนิพพาน เป็นทางไปสู่ความไม่เกิด ไม่แก่ ไม่เจ็บ ไม่ตาย เป็นทางแห่งความหลุดพ้น ที่เป็นเป้าหมายปลายทางของมนุษย์ทุก ๆ คน

สมัยหนึ่ง พระบรมศาสดาตรัสให้ภิกษุทั้งหลายฟังว่า พระองค์ได้ทอดพระเนตรเห็นสัตว์ที่เกิดตามภพภูมิต่าง ๆ แล้วทรงทราบว่า หมู่สัตว์ได้เสวยกรรมดี เพราะประกอบด้วยกายสุจริต วจีสุจริตและมโนสุจริต เป็นสัมมาทิฎฐิ เชื่อกฎแห่งกรรม ว่าทำดีได้ดี ทำชั่วได้ชั่ว เมื่อละโลกไปแล้ว ก็เข้าถึงสุคติโลกสวรรค์ หรือกลับมาเกิดเป็นมนุษย์ก็ถึงพร้อมด้วยสมบัติ ส่วนผู้ที่ทำกรรมชั่ว ติเตียนพระอริยเจ้า เป็นมิจฉาทิฎฐิ ละโลกก็เข้าถึงเปรตวิสัยก็มี ไปเกิดเป็นสัตว์เดียรัจฉานก็มี เข้าถึง อบาย ทุคติ วินิบาต นรก ก็มากมาย

สำหรับผู้ทำกรรมชั่วเอาไว้ เวลาละจากโลกนี้ไปแล้ว จะถูกนายนิริยบาล ซึ่งเป็นยมทูตนำไปลงโทษ เริ่มตั้งแต่พาไปพบพระยายมราช ซึ่งเป็นใหญ่ในเมืองนรก เป็นเรื่องจริงที่มีบันทึกไว้ในพระไตรปิฎก เป็นเหมือนผู้พิพากษา คอยทำหน้าที่ตัดสินสัตว์นรก ที่ทำกรรมชั่วให้ไปเสวยกรรม พอนายนิริยบาลนำสัตว์นรกนั้นไปหาพระยายมก็จะไต่สวนว่า

พระยายม “ท่านไม่ได้เห็นเทวทูตที่ ๑ ปรากฏในหมู่มนุษย์หรือ”

สัตว์นรก “ไม่เห็นเลย”

พระยายม “ท่านไม่ได้เห็นเด็กทารกที่เกิดมาบ้างหรือ”

สัตว์นรก “เคยเห็น”

พระยายม “พอเห็นอย่างนั้นแล้ว เคยคิดบ้างไหมว่า แม้เราก็มีความเกิดเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความเกิดไปได้”

แต่เนื่องจากสัตว์นั้นไม่เคยคิดมาก่อน ก็เลยตอบว่า “ไม่เคยคิดเลย”

พระยายม “แล้วเคยเห็นเทวทูตที่ ๒ คือ คนชรา หลังค่อม ถือไม้เท้าเดินงกๆ เงิ่นๆ นั้นน่ะ ท่านเคยเห็นบ้างมั๊ย?”

สัตว์นรก “เคยเจ้าข้า”

พระยายม “เมื่อเห็นแล้ว เคยได้สติ มีความคิดที่จะทำความดีบ้างมั๊ย”

สัตว์นรก “ไม่เคยคิดเลยเพราะกำลังมัวเพลิดเพลินอยู่”

พระยายมก็จะให้โอกาส ด้วยการถามปัญหาต่อไป จุดประสงค์ของการถาม ก็เพียงเพื่อจะให้ผู้นั้นได้นึกถึงคุณงามความดี ที่เคยทำไว้ในสมัยที่เป็นมนุษย์ จะได้ไปสู่ภพภูมิที่ดี ๆ นั่นเอง

ท่านถามถึงเทวทูตที่ ๓ ว่า “แล้วเคยเห็นคนป่วยหนัก ที่เวลาเดินต้องมีคนคอยพยุงบ้างมั๊ย”

สัตว์นรก “เคยเห็น”

พระยายม “เมื่อเห็นแล้ว เคยคิดไหมว่า ตัวเรามีความเจ็บป่วยเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความเจ็บป่วยไปได้ ควรจะรีบทำความดีด้วยกายวาจาใจ”

สัตว์นรก “เรื่องนี้ไม่ได้ฉุกคิดเลย เพราะข้าพเจ้ามัวประมาทอยู่”

พระยายม “ถ้าอย่างนั้น เคยเห็นเทวทูตที่ ๔ คือนักโทษที่ถูกเจ้าหน้าที่บ้านเมืองจับตัวมาลงโทษให้ได้รับความเจ็บปวดทุกข์ทรมานบ้างมั๊ย”

สัตว์นรก “ เคยเห็นเจ้าข้า”

พระยายม “พอเห็นแล้ว ได้สติคิดว่า “แม้ถ้าเราทำความชั่วเช่นนี้ คงจะต้องถูกลงโทษ อย่ากระนั้นเลย เราพึงทำแต่ความดี จะได้ไม่ถูกลงโทษ เคยคิดอย่างนี้บ้างไหม"

สัตว์นรก “ไม่เคยคิดเลย”

พระยายมราช จะถามถึง เทวทูตที่ ๕ ว่า “ดูก่อนพ่อมหาจำเริญ ท่านไม่ได้เห็นคนที่ตายไปแล้ว สองสามวันก็ขึ้นอืด เนื้อตัวเขียวชํ้า มีนํ้าเลือดน้ำเหลืองไหลเยิ้มในหมู่มนุษย์บ้างหรือ”

สัตว์นรก “เคยเห็นมาบ้าง”

พระยายม “เมื่อเห็นแล้ว เคยคิดบ้างไหมว่า แม้ตัวเราก็มีความตายเป็นธรรมดา ไม่ล่วงพ้นความตายไปได้ ควรที่เราจะรีบทำความดี เก็บเกี่ยวบุญกุศลก่อนที่จะที่จะหลับตาลาโลก”

ถ้าสัตว์ผู้นั้นคิดถึงคุณงามความดีของตัวเองได้ ก็จะได้ไปเสวยสุขในสุคติภูมิตามกำลังบุญ แต่ถ้ายังนึกไม่ได้ พระยายมก็จะกล่าวว่า “ท่านไม่เคยทำความดีอะไรเอาไว้เลย มัวแต่ประมาทอยู่ ทำความชั่วเป็นอาจิณ พวกนายนิริยบาลจะลงโทษท่าน บาปกรรมนี้ มารดาบิดาไม่ได้ทำให้ท่าน ญาติพี่น้องก็ไม่ได้ทำให้ท่าน ไม่มีใครในโลกทำให้ท่าน ท่านนั่นแหละเป็นคนทำเอง ท่านก็จะได้เสวยวิบากกรรมด้วยตนเอง”

พอพระยายมราชไต่สวนจบ ก็จะนั่งนิ่งทีเดียว เพราะรู้ว่าช่วยอะไรไม่ได้แล้ว พวกนายนิริยบาลก็นำสัตว์นรกนั้นไปรับกรรม เอาตะปูเหล็กที่ลุกเป็นไฟเผาไฟตอกที่มือเท้าทั้งสี่ และที่กลางอก สัตว์นรกนั้นต้องเสวยทุกขเวทนาไปจนกว่ากรรมที่ทำไว้จะสิ้นสุดลง บางตนก็ถูกจับขึงพืด แล้วก็เอาขวานถาก เอามีดคมกริบแล่เนื้อเถือหนัง จับห้อยหัวลง แล้วเอาพร้าที่ทั้งร้อนทั้งคมมาถาก จากนั้นก็จับโยนเข้าไปในมหานรก

มหานรก มี ๔ มุม ๔ ประตู มีกำแพงเหล็กล้อมรอบ ครอบเอาไว้ด้วยแผ่นเหล็ก พื้นของนรกเป็นเหล็กลุกเป็นไฟ ความร้อนแรงแผ่ไปตลอด ๑๐๐ โยชน์ แล้วในมหานรก มีแต่ไฟลุกท่วมอยู่ตลอดเวลา ถ้าเอาก้อนหินก้อนใหญ่ ๆ เท่าบ้านหลังโต ๆ โยนเข้าไปในไฟนรก เพียงชั่วพริบตาเท่านั้น หินก้อนนั้นก็จะแหลกละเอียดเป็นจุลทันที แต่ที่สัตว์นรกทนอยู่ได้ ก็เพราะแรงกรรมที่ทำเอาไว้ ทำให้ต้องทนทุกข์ทรมานซํ้าแล้วซํ้าเล่า ส่วนทุกข์ในนรกขุมอื่น ๆ ที่ยิ่งกว่านี้ ยังมีอีกมากมายก่ายกองทีเดียว

ดังนั้น เมื่อเรามี โอกาสสั่งสมบุญในภาวะที่เป็นมนุษย์นี้แล้ว ก็ควรที่จะรีบขวนขวายสร้างความดี สั่งสมบุญมีให้เต็มที่ เราควรจะใช้เวลาให้เกิดประโยชน์สูงสุด ก่อนที่จะละจากโลกนี้ไป ให้ตั้งปณิธานไว้เลยว่า ต่อจากนี้ไป เราจะประพฤติกายสุจริต วจีสุจริต และมโนสุจริต ให้เป็นอุปนิสัย เป็นอัธยาศรัยที่ดี ๆ ติดแน่นอยู่ในใจ แล้วก็หมั่นพิจารณาถึงเทวทูตทั้ง ๕ ที่มาเตือนสติเรา ไม่ให้ประมาท คือว่า ให้หาความเกิด ความแก่ ความเจ็บ ความทุกข์จากการถูกทรมาน และความตาย มาเป็นอุทาหรณ์สอนตัวเอง แล้วมุ่งสั่งสมบุญ แผ้วถางทางไปสู่สวรรค์นิพพาน ชีวิตเราจะได้ดำรงอยู่อย่างปลอดภัยและมีชัยชนะ เมื่อทุกคนทำได้อย่างนี้ เราจะได้ไม่ต้องไปตอบปัญหาพระยายมราชในเมืองนรกให้เสียเวลา ไปเสวยสุขอยู่ในสุคติกันเลย เพราะผู้สั่งสมบุญเอาไว้อย่างดีแล้ว มีแต่เทวทูตจากทุกสวรรค์ชั้นฟ้าเท่านั้น จะต้องนำวอทองและราชรถอันตระการ มาอัญเชิญไปสถิตย์ในสุคติสวรรค์...

เรื่องของ “เทวทูต” ที่ได้นำเสนอไว้ข้างต้น ได้มีการบันทึกเอาไว้ในพระไตรปิฏก อุปริปัณณาสก์ มัชฌินิกาย ข้อ ๕๐๔ หน้า ๓๓๖ บาลี – สยามรัฐ ถือได้ว่า เป็นพุทธวจนะ คือ คำตรัสสอนที่ออกมาจากพระโอษฐ์ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าโดยตรง หากผู้ใดนับถือพระพุทธเจ้า ก็จงยอมรับเถอะว่า นรกนั้นมีจริง พระยายม เหล่านายนิรยบาล มีจริง แต่ถ้าไม่นับถือพระพุทธเจ้า จะไม่เชื่อคำตรัสสอนของท่าน ก็สุดแท้แต่ใจ

เมื่อพิจารณาคำสอนเรื่องเทวทูตแล้ว จะเห็นว่า พระยายม หรือ ผู้เป็นใหญ่ในนรกนั้น ท่านมิได้มีจิตใจโหดร้าย กระหายที่จะลงโทษสัตว์นรกซะทีเดียว ท่านได้เพียรพยายาม ปลอบใจ ค่อย ๆ ประโลมถามคำถามต่าง ๆ ได้เพียรอธิบายถึง ๕ ครั้ง ๕ ประการ เพื่อให้สัตว์นรกนั้นเกิดสติ จะได้รำลึกถึงกรรมดีที่ตนได้กระทำไว้ในสมัยเมื่อเป็นมนุษย์ เพื่อที่จะได้ส่งไปเสวยกรรมดีนั้น ๆ แทนที่จะต้องตกนรกหมกไหม้ตราบนานแสนนาน แต่ก็นั่นแหละครับ คนชั่วก็คือคนชั่ว ยิ่งชั่วบริสุทธิ์ด้วยแล้ว ยากครับ ที่จะนึกถึงความดีที่เคยทำ เพราะตนเองไม่เคยทำกรรมดี ถึงทำไว้บ้าง ก็น้อยหรือเจือจางมาก จนนึกไม่ออก บอกไม่ถูก จึงต้องถูกลงโทษ โยนเข้าไปในมหานรกทั้ง ๘ ขุมใหญ่ ในที่สุด

จากเรื่องเทวทูต ผมได้ข้อสังเกตบางประการเกี่ยวกับการไปพบพระยายม ในเมืองนรก จะเห็นว่า ผู้ที่จะไปพบพระยายมได้นั้น จะต้องอุบัติเป็นสัตว์นรก และถูกพาไปพบพระยายมก่อน ท่านไม่ได้ตัดสิน ลงโทษ หรือ พิพากษาอันใด ท่านมีหน้าที่ไต่ถามเรื่องเทวทูตทั้งห้า พร้อมอรรถาธิบายให้สัตว์นรกตนนั้นได้เกิดสติ เพื่อที่จะส่งไปเกิดในภพภูมิอื่น ไม่ต้องรับโทษในนรก ดังนั้น ผู้ที่จะไปพบพระยายม และอุบัติเป็นสัตว์นรก จะต้องเป็นคนชั่วช้าสามานย์ กระทำแต่กรรมชั่วเป็นนิจสิน เมื่อละจากโลกนี้ไปแล้ว จิตวิญญาณก็จะไปอุบัติในนรกภูมิ เพื่อพบพระยายมทันที ไม่มีผู้ใดนำทาง หรือ นำพาทั้งสิ้น กรรมชั่วต่างหาก ที่พาไป

แต่ถ้าบุคคลใดประกอบคุณงามความดี ให้ทาน รักษาศีล เจริญภาวนา สร้างสาธารณกุศล ศาสนสถาน ยึดมั่นในหลักธรรมคำสั่งสอนของพระพุทธองค์อยู่เนืองนิจ เมื่อละจากโลกนี้ไปแล้ว รับรองได้เลยครับว่า ไม่มีโอกาสที่จะไปพบกับพระยายม หรือ ไปบังเกิดเป็นสัตว์นรก และต้องมาตอบคำถามเรื่องเทวทูต ๕ อย่างจริงแท้แน่นอน แต่จะไปอุบัติในเทวโลก เสวยทิพยสมบัติ อยู่ในวิมานแมนเมืองสวรรค์ หรือไม่ก็ชั้นพรหม ส่วนจะชั้นไหนขึ้นอยู่กับกุศลกรรมความดีที่ทำไว้ว่ามีมากน้อยเพียงใด