แบคทีเรียจากนรก

มีการค้นพบแบคทีเรียที่อาศัยอยู่ในพุน้ำร้อนที่ร้อนที่สุดบนผิวโลก มันกินก๊าซมีเทนเป็นอาหาร นักวิจัยคาด พวกมันอาจช่วยลดปัญหาการเกิดภาวะโลกร้อน (Global warming) ผลการค้นพบของทีมงานนักชีววิทยาของมหาวิทยาลัยแห่งคาลการี (University of Calgary) ประเทศแคนาดา ที่เผยแพร่ในวารสาร Nature วันที่ 6 เดือนนี้

เราทราบกันดีว่าก๊าซมีเทนนั้นเป็นตัวการที่ก่อให้เกิดภาวะโลกร้อนได้ร้ายกาจกว่าก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ถึง 20 เท่า ก๊าซมีเทนนั้นเกิดขึ้นและมีอยู่ในธรรมชาติ มันเกิดจาดการย่อยสลายของอินทรียวัตถุทั่วๆไปในธรรมชาติ ในหลุมขยะทั้งจากชุมชน และขยะอุตสาหกรรม ในเหมืองแร่ หรือแม้กระทั่งจากการเรอของ “เจ้ามอ” ที่เคยถูกตราหน้าว่าเป็นตัวดีที่ปล่อยก๊าซร้าย

ทีมงานนักชีววิทยานำโดย โปรเฟสเซอร์ Peter Dunfield มหาวิทยาลัยแห่งคาลการี (University of Calgary) ประเทศแคนาดา ได้ค้นพบแบคทีเรียสปีชีส์ใหม่ในบริเวณแหล่งพลังงานความร้อนใต้ภิภพที่เป็นที่รู้จักกันโดยทั่วไปของชาวเมืองกีวีว่า Hell’s Gate (หรือ ประตูสู่นรก) ใกล้เมืองโรโทรัว (Rotorua) ในประเทศนิว ซีแลนด์

“แบคทีเรียสปีชีส์ใหม่ที่ค้นพบนี้ เป็นชนิดที่กินก๊าซมีเทนเป็นอาหาร (Methanotrophic bacteria) แถมทนความร้อนได้อึดที่สุด (hardiest "methanotrophic" bacterium) เท่าที่มีการค้นพบมา (อึดกว่ากลุ่มที่อยู่ในพุน้ำร้อนของอุทยานแห่งชาติเยลโลสโตน ในสหรัฐฯ ที่นำเสนอไปเมื่อต้นเดือนค่ะ) โปรเฟสเซอร์ Peter Dunfield กล่าวว่า “เจ้าแบคทีเรียนี้อยู่ในครอบครัว Verrucomicrobia ซึ่งพบได้ทั่วไป แต่เมื่อนำมาเพาะเลี้ยงในห้องปฏิบัติการกลับทำได้ยาก”

เรื่องแปลกแต่จริงก็คือ เจ้าแบคทีเรียมีแทนโนโทรฟิคนี้ ไม่กินอะไรเป็นอาหารเลยนอกจาก “ก๊าซมีเทน” เท่านั้นเป็นอาหารจานเดียว และจานโปรด ซึ่งต้องขอบคุณพวกมัน ที่ทำตัวเป็นประโยชน์อย่างมหาศาลต่อการลดปริมาณก๊าซมีเทนที่จะขึ้นสู่ชั้นบรรยากาศของโลก ซึ่งมีเทนส่วนหนึ่งก็เราๆ ท่านๆ นี่แหละร่วมกันผลิต

“กลุ่มนักวิจัยยังสนใจที่จะหาความกระจ่างต่อไปอีกว่า จะมีเงื่อนไขอะไรบ้างในสิ่งแวดล้อม ที่จะทำไปชะงัก และ/หรือกระตุ้นการบริโภคมีเทนของมัน น่าเสียดายที่มีแบคทีเรียจำนวนมากมายมหาศาลอยู่ในสิ่งแวด้อม แต่มีเพียงไม่กี่ชนิดนั้นที่ถูกนำมาศึกษาอย่างใกล้ชิด” โปรเฟสเซอร์ Peter Dunfield กล่าว

ทีมงานได้ตั้งชื่อแบคทีเรียชนิดนี้ว่า Methylokorus infernorum เพื่อเป็นการบ่งบอกบ้านเกิดเมืองนอนว่ามันมาจากนรก (inferno n. แปลว่า นรก) ตามชื่อของแหล่งที่ค้นพบที่เรียก Hell’s Gate (ประตูสู่นรก) ซึ่งเป็นแหล่งที่อยู่ที่มีสภาพเลวร้ายมาก คือน้ำในนั้นเดือดปุดๆและเต็มไปด้วยสารเคมี และเป็นพิษต่อสิ่งมีชีวิตส่วนใหญ่

ข้อมูลทางด้านพันธุกรรมของเจ้าแบคทีเรียนรกนี้ ถูกส่งไปเพื่อการวิเคราะห์ในห้องปฏิบัติการของมหาวิทยาลัยฮาวาย ประเทศสหรัฐฯและมหาวิทยาลัยนานไก ในประเทศจีน เพื่อที่จะพัฒนาเทคนิควิธีในการนำเอาพวกมันมาใช้ประโยชน์ในอนาคต

โปรเฟสเซอร์ Peter Dunfield ยังวางแผนที่จะรวบรวมแบคทีเรียชนิดอื่นๆที่อาศัยอยู่ในแหล่งอื่นๆ ที่มีเงื่อนไขหรือสภาพความเป็นอยู่ใกล้เคียงกัน เช่น หลุมความร้อนใต่ภิภพ (peatland) ทางตอนเหนือของอัลเบอร์ต้า และพุน้ำร้อน (hot spring) ทางตะวันตกของประเทศแคนาดา ซึ่งคาดว่าจะพบแบคทีเรียหน้าตาใหม่ๆจำนวนมาก เขาคิดว่า 95% ของแบคทีเรียทั้งหมดยังไม่เคยมีการนำศึกษาอย่างละเอียดในห้องปฏิบัติการเลย ฉะนั้น การค้นคว้าที่จะเกิดต่อไปก็ยังเป็นเรื่องที่น่าตื่นเต้น

น่ารู้เกี่ยวกับไวรัสร้อนๆ เรื่อง “ไวรัสในพุน้ำร้อน อช. เยลโลสโตน เดินทางไกล” ที่ http://www.vcharkarn.com/include/vcafe/showkratoo.php?Pid=129752


อ้างอิง
Science Daily. “'Hellish' Hot Springs Yield Greenhouse Gas-eating Bug”. Accessed from: http://www.sciencedaily.com/releases/2007/12/071206110822.htm

Dated: Dec 10, 2007.

ภาพ Hell’s Gate (ประตูสู่นรก) จาก Peter Dunfield University of Calgary (2007, December 7).