นอนไม่พอ ก็เสี่ยงเป็นเบาหวาน

นักวิจัยชาวสหรัฐเผย หากโดนรบกวนการนอนหลับตอนกลางคืนอาจเสี่ยงเป็นเบาหวานได้

การศึกษานี้เผยแพร่ในรายงานความก้าวหน้าทางการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์แห่งชาติโดยมีรายงานก่อนหน้านี้บ้างแล้วที่แสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างการนอนน้อยกับโรคเบาหวาน

ทีมนักวิจัยชาวสหรัฐพบว่าอาสาสมัครที่ถูกปลุกทุกครั้งหากมีทีท่าว่าจะหลับลึกจะส่งผลรบกวนการทำงานของอินซูลินในร่างกาย ความผิดปกติของร่างกายที่ไม่สามารถรับสัญญาณจากอินซูลินได้แบบนี้จะทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูงขึ้น น้ำหนักเพิ่ม และอาจเป็นเบาหวานประเภทที่สองได้ครับ

อินซูลิน เป็นฮอร์โมนที่ตับอ่อนสร้างขึ้นและจำเป็นในการนำน้ำตาลในเลือดไปยังเนื้อเยื่อต่าง ๆ ทั่วร่างกายที่ต้องการพลังงาน แต่ในผู้ป่วยโรคเบาหวาน การสร้างเซลล์ต่าง ๆ ในร่างกายไม่สามารถนำน้ำตาลในเลือดที่ได้จากการเปลี่ยนแปลงจากอาหารไปใช้ให้เป็นพลังงานได้อย่างเต็มที่ เพราะขาดฮอร์โมนอินซูลิน จึงเป็นสาเหตุที่ทำให้ระดับน้ำตาลในเลือดสูง ผู้ป่วยจะมีอาการปวดปัสสาวะบ่อย กระหายน้ำ อ่อนเพลีย เบื่ออาหาร มีโรคแทรกซ้อนง่าย เช่น โรคติดเชื้อ เป็นแผลหายยาก โรคหัวใจและหลอดเลือด โรคไต และโรคตา

ส่วนโรคเบาหวานนั้นมีชื่อเต็มๆ เป็นภาษาอังกฤษ ว่า Diabetes Mellitus ซึ่งเป็นคำลาติน และมีรากศัพท์มา จากภาษากรีซ แปลว่าน้ำพุแห่งน้ำผึ้งครับ เนื่องจากร่างกายของผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวาน จะไม่สามารถควบคุมปริมาณของกลูโคสในเลือดให้อยู่ในระดับปกติได้ จึงทำให้ระดับกลูโคสในเลือดสูง โดยปกติแล้วไตของมนุษย์จะทำหน้าที่ป้องกันไม่ให้กลูโคสผ่านเข้าไปสู่กระเพาะปัสสาวะ แต่เนื่องจากกลูโคสมีปริมาณ สูง ไตจึงไม่สามารถกรองไว้ได้หมด ปัสสาวะจึงมีรสหวานและเป็นที่มาของชื่อ Diabetes Mellitus นี้

โรคเบาหวานแบ่งออกได้เป็น 2 ประเภทหลัก คือโรคเบาหวานที่ต้องพึ่งอินซูลิน (Insulin Dependent Diabetes Mellitus-IDDM) หรือ ที่เรียกสั้นๆ ว่า โรคเบาหวานประเภทหนึ่ง (Type 1) และโรคเบาหวานที่ไม่ต้องพึ่งอินซูลิน (Non-Insulin-Dependent Diabetes Mellitus - NIDDM) หรือโรคเบาหวานประเภทสอง (Type 2)

ในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานประเภทหนึ่งนั้น เซลล์ใน เนื้อเยื่อตับอ่อน (Pancreas) ที่มีชื่อว่า อิสเล็ตออฟ แลง เกอร์ฮานส์ (Islets Of Lingerhans) ไม่สามารถผลิตสารอินซูลิน (Insulin) ซึ่งทำหน้าที่ควบคุมปริมาณน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติได้ ผู้ป่วยจึงต้องพึ่งการรักษาโดยการ ฉีดสารอินซูลินเข้าไปในร่างกาย และต้องอยู่ในการดูแลของแพทย์อย่างใกล้ชิด ความบกพร่องของตับอ่อนนี้อาจจะเกิดจากการติดเชื้อ ไวรัสหรือเกิดจากภูมิคุ้มกันของร่างกายผลิตสารแอนตี้บอดี้ส์ (Antibodies) มาทำลายเซลล์ของตับอ่อน

ในผู้ป่วยที่เป็นโรคเบาหวานประเภทสองนั้น เซลล์ในเนื้อเยื่อตับอ่อนสามารถผลิตสารอินซูลินได้ แต่ก็ไม่เพียงพอต่อการควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดให้อยู่ในระดับปกติ และโดยมากอวัยวะที่ทำการเก็บออมน้ำตาลกลูโคสส่วนเกิน เช่น ตับ กล้ามเนื้อ รวมไปถึงเซลล์ไขมันของผู้ป่วยจะไม่สนองตอบต่อสารอินซูลินที่ผลิตออกมาในระดับปกติ กลูโคสส่วนเกินในกระแสเลือดจึงไม่สามารถผ่านเข้าไปในอวัยวะดังกล่าว ได้ โรคเบาหวานประเภทสองนี้ส่วนใหญ่จะเกิดขึ้นกับผู้สูงอายุ ตั้งแต่ 40 ปีขึ้นไป และผู้ที่มีสมาชิกครอบครัวที่มีประวัติของการเป็นโรคเบาหวาน ผู้ที่สูบบุหรี่ รวมทั้งผู้ที่เป็นโรคอ้วน จะมีความเสี่ยงสูงกว่าคนทั่วไป
นอกจากนั้นนักวิจัยยังพบว่าการหลับลึกหรือที่รู้จักกันดีในชื่อ slow-wave sleep ซึ่งเป็นสัญญาณคลื่นไฟฟ้าที่แสดงออกเมื่อนอนหลับซึ่งอ่อนแรงลง มีผลกับกระบวนการเผาผลาญอาหารในร่างกายด้วยครับ

Brain patterns
เพื่อดูว่าคุณภาพการนอนหลับส่งผลต่อระดับกลูโคสในเลือดอย่างไร นักวิทยาศาสตร์ได้ใช้อาสาสมัครชายและหญิงสุขภาพดีจำนวนอย่างละ 9 คน เพื่อวัดสัญญาณคลื่นไฟฟ้าระดับปกติเป็นเวลา 2 คืนติดต่อกัน


คืนที่สามหลังจากนั้น ทีมนักวิทยาศาสตร์ได้ปลุกอาสาสมัครด้วยเสียงอันดังเมื่อพวกเค้ามีทีท่าว่าจะหลับลึก ซึ่งเห็นได้จากคลื่นสมองของพวกเค้าจะอ่อนแรงลง แต่ปริมาณการนอนหลับทั้งหมดไม่เปลี่ยนแปลงนะครับ

หลังจากนั้นนักวิทยาศาสตร์ได้ฉีดกลูโคสเข้าไปและวัดระดับกลูโคสและการตอบสนองต่ออินซูลินในช่วงกลางวัน พบว่าอาสาสมัครจำนวน 8 คนตอบสนองต่ออินซูลินได้ช้าลง

ดร. Ersa Tasali ผู้นำทีมวิจัย จากมหาวิทยาลัยชิคาโก กล่าวว่า จำนวนผู้ป่วยโรคเบาหวานประเภทที่สองสัมพันธ์กับอายุและความอ้วน ดังนั้นการทำความเข้าใจปัจจัยที่ช่วยกระตุ้นโรคเบาหวานจึงมีความจำเป็นอย่างยิ่ง และกล่าวว่า ทีมนักวิจัยได้แสดงให้เห็นในงานวิจัยก่อนหน้านี้แล้วว่าการกำหนดช่วงเวลาการนอนของผู้ที่มีสุขภาพแข็งแรงและอายุยังไม่มากนักอย่างเคร่งครัด จะช่วยลด glucose tolerance หรือความทนทานต่อเบาหวาน ได้ (การตรวจความทนทานต่อเบาหวานหรือ Glucose tolerance test เป็นการทดสอบโดยให้รับประทานน้ำตาล 75 กรับแล้วตรวจหาระดับน้ำตาลหลังรับประทานน้ำตาลไปแล้ว 2 ชั่วโมงอยู่ในช่วง 140 - 200 มก% โดยคนที่ปกติระดับน้ำตาลจะน้อยกว่า 140 มิลิกรัม หากค่าอยู่ระหว่าง 140-199 มิลิกรัมเรียก impaired glucose tolerance test เป็นภาวะเสี่ยงต่อการเกิดโรคเบาหวาน Prediabetes ส่วนผู้ที่ระดับน้ำตาลมากกว่า 200 มิลิกรัม% ถือว่าเป็นโรคเบาหวาน)


ข้อมูลจากการศึกษาครั้งนี้แสดงให้เห็นว่ามิใช่แต่เพียงผู้นอนน้อยเท่านั้นที่เสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน ผู้ที่นอนหลับแบบไร้ประสิทธิภาพก็เสี่ยงต่อการเป็นโรคนี้ได้เช่นเดียวกัน

ดังนั้นหากหาทางเพิ่มระยะเวลาและประสิทธิภาพการนอนได้ อาจช่วยป้องกันหรือลดอัตราเสี่ยงการเป็นเบาหวานประเภทที่สองได้ครับ

ดร. Tasali เสริมว่า การนอนไม่หลับเรื้อรังและเบาหวานสัมพันธ์กับอายุที่มากขึ้น และงานวิจัยหลายชิ้นพยายามค้นหาอยู่ว่า อายุสัมพันธ์กับการเปลี่ยนแปลงคุณภาพการนอนจนทำให้กระบวนการเผาผลาญพลังงานเปลี่ยนแปลงได้อย่างไรครับ

ที่มา http://news.bbc.co.uk/2/hi/health/7163217.stm


อ้างอิง: http://www.si.mahidol.ac.th/sidoctor/month/sidoctor2004/may04_insulin.htm
http://www.siamhealth.net/public_html/Disease/endocrine/DM/type.htm
http://sleepdisorders.about.com/cs/sleepdeprivation/a/sleepdiabetes.htm



การหลับลึก มีผลต่อการควบคุมระดับน้ำตาล