จมูกอิเล็กทรอนิกส์

แค่ได้กลิ่นก็รู้ (ถึง) ตัว ว่าอะไรเป็นอะไร จากแนวคิดนี้นักวิทยาศาสตร์ได้นำมาพัฒนาจมูกอิเล็กทรอนิกส์ ช่วยในการวินิจฉัยโรคให้ง่ายขึ้นและเร็วขึ้น

กลิ่นจากร่างกายคนเรา ไม่เพียงแต่จะมาอาหารการกิน (เช่น กระเทียม หัวหอม หรือสะตอ)! เท่านั้น แต่ยังมีกลื่นจากเชื้อโรคและโรคที่เราเป็นอีกด้วย ซึ่งกลิ่นที่มีที่มาจากโรคต่างๆนั้น เกิดมาจากการที่แบคทีเรียปล่อยก๊าซที่มีกลิ่นเฉพาะตัวออกมา ทำให้ผู้ที่ป่วยเป็นโรคต่างชนิดนั้นก็มีกลิ่นเฉพาะตัวที่แตกต่างกันไป เช่น ผู้ป่วยโรคตับ จะมีกลิ่นคาวในลมหายใจ ผู้ป่วยโรคไต จะมีกลิ่นคล้ายกับกลิ่นน้ำปัสสาวะ (ยูรีน) ในขณะที่ผู้ป่วยเบาหวาน ซี่งแม้ว่าจะเป็นโรคจะไม่เกี่ยวข้องกับแบคทีเรีย แต่ผู้ป่วยก็จะมีกลิ่นที่เกิดจากกระบวนการทางชีวเคมีในร่างกายที่ทำให้เกิดกลิ่นคล้ายผลไม้หวานๆจากลมหายใจ รวมถึงกลิ่นคาวจากบาดแผลบนผิวหนังของผู้ป่วยเบาหวานที่ปล่อยออกมา ซึ่งยากเกินกว่าที่จมูกธรรมดาของคนเราจะบอกได้ทุกครั้งไป

Bill Hanson จากภาควิชาการแพทย์แห่งมหาวิทยาลัยเพนซินวาเนีย (University of Pennsylvania) ได้คิดค้นจมูกอิเล็กทรอนิกส์ ที่เรียกว่า Cyranose มีขนาดเท่ากับวิทยุขนาดพกพา ซึ่งทำงานโดยการสูดอากาศ (ลมหายใจของผู้ป่วย) เข้าไปที่ตัวเซ็นเซอร์ แล้วก็แปลความหมายผ่านโปรแกรม ซึ่งกลิ่นจากแบคทีเรียแต่ละชนิดก็มีรูปแบบข้อมูลแตกต่างกันไป (กลไกเดียวกันกับการจำแนกกลิ่นของสมองของคนเรา) จากนั้นก็แสดงผลออกมา

ในระยะก่อนหน้านี้ อุปกรณ์ที่เกี่ยวข้องกับการดมกลิ่นมักเกี่ยวข้องกับ การตรวจสอบการรั่วไหลของสารเคมี การเน่าเสียของอาหาร แต่จมูกอิเล็กทรอนิกส์ Cyranose นับเป็นนวัตกรรมทางการแพทย์ที่ไม่เคยมีมาก่อน

จมูกอิเล็กทรอนิกส์ตัวนี้ สามารถวินิจฉัยโรคโรคมะเร็งปอด (lung cancer) ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เช่นเดียวกับวินิจฉัยโรคปอดบวม (pneumonia)และโพรงจมูกอักเสบหรือที่เราเรียกติดปากว่าไซนัส (sinusitis) ซึ่งผู้ป่วยเหล่านั้นต้องได้รับแอนตีไบโอติกอย่างเร่งด่วน และในปริมาณเหมาะสมเพื่อไม่ให้เชื้อแบคทีเรียนั้นดื้อยา

ในปัจจุบัน การวินิจฉัยโรคปอดบวมนั้น อาศัยการตรวจเลือด เอ็กซเรย์ และเทคนิคอื่นๆที่อาจต้องใช้เวลานาน ในขณะที่จมูก Cyranose ที่อาศัยเวลาเพียง ชั่วลมหายใจเข้าออก ในการแปลผล แต่ผู้พัฒนาก็ไม่ได้ต้องการให้ จมูก Cyranose นี้เข้ามาแทนที่อุปกรณ์ซับซ้อนอื่นๆ แต่จะใช้เป็นตัวบ่งชี้เบื้องต้นว่า ผู้ป่วยมีแนวโน้มที่จะเป็นโรคหรือไม่ เพื่อเป็นตัวบ่งชี้ก่อนทำการตรวจในรายละเอียดต่อไป ส่วนในแผนกผู้ป่วยฉุกเฉิน อุปกรณ์ตัวนี้จะช่วยประหยัดเวลา และลดการใช้แอนตีไบโอติกเกินความจำเป็นได้เป็นอย่างมาก

Bill Hanson กล่าวว่า “ในบางกรณีแค่เพียงเดินเข้าไปในห้องของผู้ป่วย (เพียงได้กลิ่น) ก็ทราบแล้วว่า ผู้ป่วยคนนี้ป่วยเป็นโรคอะไรจากแบคทีเรียตัวไหน เนื่องจากแบคทีเรียและโรคแต่ละโรคมีกลิ่นเฉพาะตัวของมัน”

แม้เป้าหมายหลักของการพัฒนาจมูกอิเล็กทรอนิกส์นี้จะใช้เป็นตัวช่วยในการวินิจฉัยโรคโพรงจมูกอักเสบ และปอดบวม แต่นักวิจัยท่านอื่นก็ได้พิสูจน์แล้วด้วยว่า จมูกอิเล็กทรอนิกส์สามารถวินิจฉัยผู้ป่วยโรคหืด (Asthma) ได้เป็นอย่างดี

เนื่องจากจมูกอิเล็กทรอนิกส์ที่พัฒนาขึ้นมีหลายรุ่น บางรุ่นนั้นยังสามารถดมกลิ่นจากปัสสาวะ เลือด และของเหลวอื่นๆจากร่างกายได้อีกด้วย

อ้างอิง
Emily Anthes. “E-noses Could Make Diseases Something to Sniff at”. Accessed from: http://www.sciam.com/article.cfm?id=electronic-noses-could-make-diseases-something-to-sniff-at Dated January 17, 2008.

NewKerala.Com. “E-Nose to take the Nose beyond what it knows”. Accessed from: http://www.newkerala.com/one.php?action=fullnews&id=11718 Dated January 17, 2008.

Bob Hirshon. “Smelling Diseases”. Accessed from: http://www.sciencenetlinks.com/sci_update.cfm?DocID=218 Dated January 17, 2008.

ภาพจาก Scientific American แสดงการใช้จมูกอิเล็กทรอนิกส์ของ Bill Hanson กับผู้ป่วย