เวลาได้กลิ่นฉุนแล้วหายใจไม่ออก อาการนี้มาได้อย่างไร?

เมื่อเราสูดลมหายใจเอากลิ่นขยะเหม็นเน่าเข้าไป ร่างกายจะเกิดกลไกการต่อต้านเกือบจะทันที อย่างเช่นการยกมือขึ้นมาปิดจมูก การไอ สำลัก หรือหายใจติดขัดนั่นเอง


กลิ่นเหม็นที่ทำให้เกิดการระคายเคือง อาจทำให้คุณไอหรือยกมือมาปิดจมูกโดยไม่รู้ตัว ทั้งนี้เนื่องมาจากเซลล์ที่จมูกจะมีประสาทสัมผัสได้กับสารเคมีที่มีฤทธิ์ในการทำลายหรือกัดกร่อน และจะส่งสัญญาณเตือนไปยังสมองถึงอันตรายที่อาจจะเป็นไปได้ โดยอาการดังกล่าวนี้ นักวิจัยชาวอเมริกันได้ศึกษาถึงผลของกลิ่นต่างๆ ที่กระทบต่อระบบปลายประสาทที่จมูก

จากการวิจัยในหนูทดลองพบว่า เซลล์ที่ปลายจมูกนี้จะทำหน้าที่เสมือนเครื่องส่งสัญญาณระดับควบคุมคุณภาพของอากาศ ทีจะป้องกันร่างกายจากสารเคมีอันตรายได้ เซลล์ส่งสัญญาณสารเคมีนี้พบมากในสัตว์น้ำที่มีกระดูกสันหลัง เช่น ฉลาม ปลาไหลทะเล เป็นต้น และสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม จากการศึกษาพบว่าสัตว์จำพวกปลาใช้ประโยชน์จากเซลล์ชนิดนี้ในการหลบหลีกศัตรูหรือผู้ล่าอีกด้วย

ในมนุษย์เซลล์นี้อาจเป็นตัวกระตุ้นการตอบสนอง เมื่อได้รับสารเคมีในปริมาณสูงจนทำให้เกิดการแพ้ได้ เช่น กลิ่นแอมโมเนีย ทินเนอร์ หรือว่าไอของกรดคาร์บอนิกที่ออกมาจากการเปิดกระป๋องน้ำอัดลม เป็นต้น ก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ก็อาจจะทำให้เกิดการกระตุ้นได้โดยมีอาการหอบหรือหายใจไม่ออก

ถ้าปริมาณสารเคมีมากเกินไปอาจเกิดผลกระทบร้ายแรงโดยอาจจะทำให้ร่างกายหยุดหายใจได้ นักวิจัยใช้เยื่อบุโพรงจมูกจากหนูเพื่อทำการวัดความเปลี่ยนแปลงในการตอบสนองของเซลล ์เมื่อได้รับสารก่อภูมิแพ้ในระดับต่ำไปจนสูง และพบว่าเซลล์จะตอบสนองต่อโดยการกระตุ้นและส่งผ่านข้อมูลไปยังเส้นใยประสาทในจมูก

เพียงแค่การสูดกลิ่นหรือหายใจเข้าไปก็สามารถกระตุ้นระบบของร่างกายได้ สัญญาณอันตรายที่ร่างกายจะแสดงออกมาคือ มีอาการไอหรือหายใจติดขัด หายใจไม่ออก ซึ่งเป็นสัญญาณเตือนสำหรับป้องกันตัวเองก่อนที่จะเกิดอาการรุนแรงมากขึ้น สำหรับคนที่ว่องไวต่อสารเคมีเหล่านี้อาจจะกลายเป็นโรคภูมิแพ้ได้ ซึ่งจะต้องได้รับการรักษาให้เฉพาะกับสารที่แพ้และปริมาณที่ได้รับ