|
รู้จักกับ fMRI เครื่องสแกนสมอง
โพสต์เมื่อ:
15:28 วันที่ 30 มี.ค. 2551 ชมแล้ว:
15,171
ตอบแล้ว:
0
ในสังเวียนการต่อสู้หากรู้ใจคู่ต่อสู้ได้ถือว่ามีชัยไปกว่าครึ่ง แต่ใครจะสามารถทำเช่นนั้นได้ล่ะครับ ตอนนี้นักวิทยาศาสตร์จากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียมีทางหยั่งใจคู่ต่อสู้ให้เราแล้วครับโดยสแกนสมองของบุคคลผู้นั้นว่ากำลังคิดอะไรอยู่ เมื่อคุณกำลังมองหาอะไรสักอย่างหนึ่ง อาจเป็นมะเขือเทศลูกเล็ก เป้สะพายหลัง หรือเพื่อนที่ดีที่สุด ตาของคุณจะส่งสัญญาณบอกวัตถุชิ้นนั้นกับสมอง แล้วสมองส่วนต่าง ๆ จะประมวลข้อมูลที่ได้รับจากตาต่ออีกที โดยผู้รับผิดชอบหน้าที่นี้คือเซลล์ในสมองหรืออาจเรียกว่า นิวรอน (neuron) นั่นเองครับ นิวรอนก็เหมือนเซลล์ทั่วไปในร่างกายต้องการออกซิเจนเช่นเดียวกันครับ เลือดจะเป็นผู้นำออกซิเจนไปให้ ยิ่งนิวรอนแอคทีฟมากเท่าไรก็ยิ่งต้องการออกซิเจนมากเท่านั้นและยิ่งสมองส่วนไหนแอคทีฟมากเท่าไรนิวรอนของสมองส่วนนั้นก็แอคทีฟตามไปด้วยสรุปคือเลือดจะมาหล่อเลี้ยงตรงส่วนนั้นมากขึ้นนั่นเอง ด้วยเทคโนโลยี functional magnetic resonance imaging หรือ fMRI ทำให้นักวิทยาศาสตร์เห็นส่วนของสมองที่มีเลือดมาหล่อเลี้ยงมาก ดังนั้นจึงทำให้เรารู้ว่าส่วนใดของสมองกำลังทำงานอยู่ครับ เครื่อง fMRI ใช้สำหรับสแกนสมองและวัดการเปลี่ยนแปลงของกระแสเลือดที่ไหลเวียนเข้าสู่สมอง เทคโนโลยีนี้สามารถบอกได้ว่าสมองเปลี่ยนแปลงการทำงานไปอย่างไรบ้างเมื่อเรากำลังคิด มองหาอะไรบางอย่าง หรือทำกิจกรรมบางชนิดเช่น พูดหรืออ่าน โดยเน้นส่วนของสมองบริเวณที่ทำงานอยู่เมื่อบุคคลผู้นั้นมองภาพต่าง ๆ fMRI จะเป็นผู้ช่วยนักวิทยาศาสตร์บอกรูปแบบการทำงานของสมองที่จำเพาะจากการดูภาพชนิดต่าง ๆ นักวิจัยจากมหาวิทยาลัยแคลิฟอร์เนียได้ทำการทดสอบการทำงานของสมองอาสาสมัคร 2 คนโดยให้อาสาสมัครดูภาพทั่ว ๆ ไป เช่น ภาพคน สัตว์และผลไม้ ในขณะที่อาสาสมัครกำลังดูภาพอยู่นั้นนักวิทยาศาสตร์จะใช้เครื่อง fMRI บันทึกการทำงานของสมอง พบว่าเมื่อดูภาพต่างชนิดกัน บริเวณของสมองที่ปรากฏบนเครื่องสแกนก็แตกต่างตามไปด้วย นักวิทยาศาสตร์จึงใช้ข้อมูลที่ได้นี้ไปสร้างโมเดลทำนายว่าภาพชนิดใดจะจำเพาะกับการทำงานของสมองส่วนใด ในการทดลองต่อมานักวิทยาศาสตร์ให้อาสาสมัครดูภาพต่าง ๆ 120 ภาพ โดยนักวิทยาศาสตร์ทำการบันทึกภาพสแกนสมองทุกครั้งที่ให้อาสาสมัครดูภาพใหม่เช่นเดียวกับการทดลองครั้งแรก แต่ในการทดลองครั้งนี้นักวิทยาศาสตร์ใช้โมเดลที่สร้างขึ้นเปรียบเทียบกับผล fMRI สแกนที่ได้ว่าเป็นการมองภาพอะไร เช่น หากผลสแกนการทำงานของสมองในครั้งนี้เหมือนกับผลการสแกนสมองในครั้งแรกที่เป็นผลจากการให้ดูแอปเปิล โมเดลที่สร้างขึ้นจากการทดลองครั้งแรก ควรบอกว่าเป็นผลจากการดูแอปเปิล สำหรับอาสาสมัครผู้หนึ่งนักวิทยาศาสตร์สามารถใช้เจ้าเครื่องสแกนสมองนี้ทำนายได้ถูกต้องประมาณ 92% ว่าอาสาสมัครผู้นั้นกำลังมองภาพอะไรอยู่ แต่สำหรับอาสาสมัครรายอื่นนักวิทยาศาสตร์ทำนายถูกเพียงแค่ 72% เท่านั้นครับ นักวิทยาศาสตร์กล่าวว่า แม้ผลที่ได้จะน่าทึ่งก็อาจมีข้อผิดพลาดเกิดขึ้นได้ จากการทดลองพบว่าเมื่อให้อาสาสมัครดูภาพจำนวน 1,620 ภาพ แล้วดูว่าอาสาสมัครกำลังมองภาพอะไร โดยใช้ผลทำนายจากเครื่องสแกนสมองเพียงอย่างเดียว ครั้งนี้นักวิทยาศาสตร์ใช้ผลสแกนทำนายภาพที่อาสาสมัครผู้หนึ่งมองถูกต้องเพียงครึ่งหนึ่งเดียวเท่านั้นครับ สำหรับอาสาสมัครคนอื่นนักวิทยาศาสตร์ทำนายถูกต้องเพียง 1 ใน 3 เท่านั้น ดังนั้นครั้งหน้าอย่าเพิ่งวางใจไปนะครับว่าคุณสามารถอ่านใจคนอื่นได้ถูกต้อง บางทีเพื่อนข้าง ๆ อาจมีความลับบางอย่างที่คุณยังไม่รู้ก็ได้
ภาพ: เครื่องสแกนสมอง fMRI ทำงานโดยการตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าสมองกับรูปภาพที่เรากำลังมองอยู่ ดังเช่น รูปพระจันทร์ทรงกลมที่เห็นอยู่นี้ แต่เครื่อง fMRI ไม่สามารถจับรายละเอียดได้ว่ารูปทรงกลมที่เราเห็นนั้นเป็นพระจันทร์ทรงกลม หรือ จานทรงกลม หรือลูกเบสบอลกลม ๆ กันแน่
ภาพการสแกนสมอง และการเปรียบเทียบก่อนและหลังการมองรูปว่าสมองมีการเปลี่ยนแปลงอย่างไร ภาพจาก http://www.hitl.washington.edu/projects/magnet/
ที่มา: http://www.sciencenewsforkids.org/articles/20080326/Note3.asp อ้างอิง: http://www.vcharkarn.com/vcafe/40952 http://homepage.mac.com/nankuei/functionalmri/ ยังไม่มีความเห็นเพิ่มเติม
|