Mission: (nearly) Impossible

เมื่อต้นเดือนมิถุนายนนี่เองที่นักวิทยาศาสตร์อเมริกันและนักภาษาศาสตร์ได้รับมอบหมายงาน ระดับ Mission: (nearly) Impossible

เป้าหมายคือ ให้สร้างโปรแกรมที่แปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาใดๆ ก็ได้ ที่สำคัญให้เวลา 1 เดือนเท่านั้น

โปรเจ็คนี้ซึ่งสนับสนุนด้านการเงินโดย DARPA (Defense Advanced Research Projects Agency) ได้ประกาศท้าทายนักวิทยาศาสตร์ทั่วประเทศเพื่อให้สร้างระบบนี้อย่างเร่งด่วนสำหรับสถาณการณ์ที่ต้องการใช้เครื่องแปลภาษาอย่างที่อาจจะคาดไม่ถึง (นี่สงสัยคิดจะไปทำสงครามกับใครอีกหล่ะหนอ)
โดยระหว่างที่แถลงข่าว รองศาสตราจารย์ Doug Oard, จาก College of Informantion Studies ของมหาวิทยาลัย Marryland, College Park, กล่าวว่า
"สมัยก่อน ในช่วงสงครามเย็น เราไม่จำเป็นต้องมีความรู้ด้านภาษามากนัก, แต่ตอนนี้มันต่างกัน เราไม่รู้ว่าอะไรจะเกิด"

โดยที่บอกว่าให้เวลา 1 เดือนหน่ะ จริงๆแล้วเอาแค่ภาษาเดียวก่อน คือภาษา Hindi เป็นการทดสอบ ลองดูซิ ถ้าเดือนนึงแปลอังกฤษเป็น Hindi ได้สำเร็จหล่ะก็งบประมาณก้อนโตๆก็จะถูกส่งมาให้ทำงานที่เหลือ

ภายในหนึ่งเดือนนี้นักวิทยาศาสตร์และภาษาศาสตร์ต้องหาข้อมูลทั้งจากพจนานุกรม คัมภีร์ศาสนา ข่าว หรืออะไรทุกอย่างที่เกี่ยวข้องกับภาษา Hindi ให้ได้มากที่สุด แล้วสร้างเป็น สิ่งที่เรียกว่า เครื่องแปลภาษาเชิงสถิติ (Statistical Machine Translation) ซึ่งเจ้าเครื่องที่ว่านี้จริงๆแล้วก็เป็นการรวมเอาข้อมูลด้านภาษาทั้งหมดมาทำการวิเคราะห์ทางสถิติ เช่นว่า คำว่า กิน มีความหมายว่า eat ประมาณ 95% และมีความหมายว่า win ประมาณ 3% (ในกรณีแทงหวยแล้วโดนเจ้ามือกิน) และอะไรทำนองนี้ ให้ครอบคลุมมากที่สุดเท่าที่จะมากได้ และหากเป็นไปได้เจ้าเครื่องที่ว่าจะจัดกลุ่มแยกแยะให้อีกต่างหากว่าข้อความเหล่านี้จัดอยู่ในประเภทใด้ เช่น ข่าว บทความ บทละคร หรืออะไรทำนองนั้น

จริงๆแล้ว ในเดือนมีนาคมที่ผ่านมา DARPA ก็ลองให้นักวิทยาศาสตร์กลุ่มนึงแปลภาษา Cebuano ซึ่งใช้กันอยู่ในฟิลิปปินส์ ซึ่งการทดลองครั้งนั้นใช้เวลา 2 อาทิตย์เอง เลยเห็นว่า แหม เดือนนึงนี่ก็ไม่ใช่เวลาน้อยๆหรอก คงจะทำได้

ปัญหาของงานนี้ไม่ได้อยู่ที่เนื้อภาษาแต่อย่างเดียว ยังอยู่ที่ด้านเทคนิคอีกเยอะ ปัจจุบันเราทราบดีว่า font ที่เราใช้ๆกันอยู่นี่หล่ะ เค้าเข้ารหัสตามมาตรฐาน ASCII ซึ่งแปลว่าเราจะเอาเข้าไปประมวลในคอมพิวเตอร์ง่ายนิดเดียวเพราะคอมพิวเตอร์รู้จักมันดีอยู่แล้ว แต่ถ้าเป็นภาษาที่ไม่เคยมีใครได้ยินมาก่อนนี่สิลำบากเลย ลองคิดง่ายๆ สมัยซัก 5-6 ปีที่แล้วที่ภาษาไทยกับคอมพิวเตอร์เป็นเรื่องที่ทำให้เราต้องฝันร้าย รับรองเจอเรื่องนี้เข้าไปไม่มีเวลาให้แม้แต่เข้านอนเพื่อเริ่มฝัน

แน่นอน หากงานนี้สำเร็จ การแปลภาษาอังกฤษเป็นภาษาใดๆก็ไม่ใช่เรื่องยาก ประโยชน์ในแง่ธุรกิจก็มหาศาลตั้งรออยู่ข้างหน้าอยู่แล้ว เพียงแต่การบีบเวลาอย่างนี้ ก็เป็นการกระตุ้นต่อมถูกท้าทายของนักวิทยาศาสตร์ดีนักแล

ref: WIRED Magazine
http://www.wired.com/newss/print/0,1294,59093,00.html