องค์ประกอบของนาฏศิลป์ไทย

นาฏศิลป์ไทยมีองค์ประกอบที่สำคัญ ๆ ดังต่อไปนี้คือ





























  1) ลีลาท่ารำ เป็นท่าทางเยื้องกรายฟ้อนรำที่อ่อนช้อยสวยงาม แสดงออกของอารมณ์ สื่อความหมายชัดเจน
  2) ดนตรีประกอบ ดนตรีเป็นส่วนประกอบสำคัญที่ช่วยเสริมให้การแสดงสมบูรณ์และ สร้างบรรยากาศ ในการแสดงให้สมจริงอีกด้วย
  3) บทร้อง ส่วนใหญ่จะเป็นคำประพันธ์ประเภทกลอนแปด มีความไพเราะสละสลวย คารม คมคายและมีคติสอนใจ
  4) เครื่องแต่งกาย มีแบบอย่างเฉพาะตัว งดงามประณีต และถูกต้องตามลักษณะการแสดง


ประเภทของนาฏศิลป์ไทย



การแสดงนาฏศิลป์ไทยแบ่งออกเป็นประเภทใหญ่ ๆ ได้ 4 ประเภท คือ































1)
โขน (Khon)


2)
ละคร (Drama)


3)
รำ และ ระบำ (Thai Dance)


4)
การแสดงพื้นเมือง (Folk Dance)



          1) โขน (Khon) หมายถึง ศิลปะการแสดงที่มุ่งการเต้นให้เข้าจังหวะเพลงดนตรีหน้าพาทย์ ผู้แสดงส่วนใหญ่จะสวมหัวโขน นิยมใช้ผู้ชายแสดง ตัวแสดงแบ่งเป็น พระ นาง ยักษ์ และลิง โขนแต่งกายแบบยืนเครื่อง มีผู้พากย์และเจรจาแทน ผู้แสดงไม่ต้องร้องและเจรจาเองเพียงแต่ทำท่าทางตามบทพากย์และคำร้อง เรื่องที่นำมาแสดงคือ “รามเกียรติ์” (Ramakian)




การแสดงโขน ตอน พระรามรบกับทศกัณฐ์
(ภาพจากหนังสือ “นาฏศิลป์ไทยเบื้องต้น” โดย รานี ชัยสงคราม)



          2) ละคร (Drama) หมายถึง ศิลปะที่แสดงเป็นเรื่องราว มีเหตุการณ์เกี่ยวโยงเป็นตอน ๆ มุ่งการร่ายรำประกอบเพลงขับร้องและดนตรี นิยมใช้ผู้หญิงแสดง มีจุดมุ่งหมายเพื่อก่อให้เกิดความรื่นเริง บันเทิงใจ ความสนุกสนานเพลิดเพลินและสอดแทรกแนวความคิด คติธรรมและปรัชญาแก่ผู้ดูผู้ชม




ละครใน เรื่อง อิเหนา ตอน ท้าวดาหาบวงสรวง
(ภาพจากหนังสือ “นาฏศิลป์ไทยเบื้องต้น” โดย รานี ชัยสงคราม)



          3) รำ และ ระบำ (Thai Dance)

















 

รำ หมายถึง การแสดงท่าทางเคลื่อนไหวร่างกายประกอบจังหวะเพลงร้องและดนตรี ที่เน้นท่วงท่าลีลาการร่ายรำที่งดงาม จะเป็นศิลปะการรำเดี่ยว รำคู่ รำหมู่ รำอาวุธ รำทำบทหรือรำใช้บท จุดมุ่งหมายเพื่อเป็นการแสดงฝีมือในการรำ เช่น รำแม่บท รำสีนวล รำฉุยฉาย รำพลายชุมพล รำกริช รำมโนห์ราบูชายัญ
 

ระบำ หมายถึง ศิลปะการแสดงที่รำเป็นชุดหรือเป็นหมู่ มีผู้แสดงตั้งแต่ 2 คนขึ้นไป ไม่คำนึงถึงการใช้บท ไม่แสดงเป็นเรื่องราว ใช้เพลงบรรเลงมีเนื้อร้องประกอบหรือไม่มีเนื้อร้องก็ได้ ความสวยงาม อยู่ที่การแปรรูปแบบแถวในการแสดง ความพร้อมเพรียงของผู้แสดง และเครื่องแต่งกายสวยงาม


ระบำ แบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ

















 

1. ระบำมาตรฐาน หมายถึง ระบำที่ปรมาจารย์ทางนาฏศิลป์ได้คิดประดิษฐ์ท่ารำไว้ มีความงดงาม วางท่าได้เหมาะสมเป็นแบบฉบับ สอดคล้องกับบทร้องและการบรรเลง ท่ารำตายตัว ไม่ควรเปลี่ยนแปลงท่ารำตามใจชอบ ระบำมาตรฐานนี้นิยมแต่งกายแบบ “ยืนเครื่อง” เช่น ระบำเทพบันเทิง ระบำดาวดึงส์ ระบำกฤดาภินิหาร ระบำสี่บท ระบำย่องหงิด ระบำพรหมาศาสตร์ รำแม่บทเล็ก ฯลฯ
 

2. ระบำเบ็ดเตล็ด หรือ ระบำที่ปรับปรุงขึ้น หมายถึง ระบำที่ประดิษฐ์ขึ้นใหม่ ลักษณะท่ารำไม่ตายตัวจะมีการเปลี่ยนแปลงไปตลอดเวลา ขึ้นอยู่กับเหตุการณ์ ตัวบุคคล ตลอดจนฝีมือและความสามารถของผู้สอนและผู้เรียน ความสำคัญอยู่ที่ความพร้อมเพรียงของผู้แสดง ความงามของเครื่องแต่งกาย
เช่น ระบำชุมนุมเผ่าไทย ระบำนพรัตน์ ระบำดอกบัว ระบำฉิ่ง ระบำนกเขา ระบำไก่ ระบำครุฑ ฯลฯ


 





































รำมโนห์ราบูชายัญ




รำแม่บท




ระบำชุมนุมเผ่าไทย


(ภาพจากหนังสือ “วิพิธทัศนา” โดย กรมศิลปากร)


          4.) การแสดงพื้นเมือง (Folk Dance) หมายถึง การแสดงศิลปะของชาวบ้านที่มีรูปแบบการแสดงง่าย ๆ นิยมเล่นกันในหมู่ประชาชนแต่ละท้องถิ่น เพื่อความรื่นเริงในฤดูเทศกาลต่าง ๆ ไม่ได้ยึดถือเป็นอาชีพหรือเล่นเพื่อหารายได้ การแสดงพื้นเมืองจะมีลักษณะการแต่งกาย การร้อง การรำ การเต้น และเครื่องดนตรี เป็นเอกลักษณ์เฉพาะของท้องถิ่นนั้น ๆ สะท้อนถึงวิถีชีวิต ความเป็นอยู่ การประกอบอาชีพ วัฒนธรรม และ ขนบธรรมเนียมประเพณี การแสดงพื้นเมืองแบ่งตามภาคต่าง ๆ 4 ภาค ดังนี้คือ







































































 

1. การแสดงพื้นเมืองภาคเหนือ เป็นศิลปะการรำ และการละเล่น ที่นิยมเรียกกันทั่วไปว่า “ฟ้อน” มีลักษณะการแสดงลีลาท่ารำที่แช่มช้า อ่อนช้อย นุ่มนวล และสวยงาม แต่การแสดงบางชุดได้รับอิทธิพลจากศิลปะของพม่า เช่น ฟ้อนเล็บ ฟ้อนเทียน ฟ้อนเงี้ยว ฟ้อนมาลัย ฟ้อนม่านมุ้ยเชียงตา ฟ้อนไต ฟ้อนกิงกะหร่า ฟ้อนโต ฟ้อนดาบ ฟ้อนเจิง ฟ้อนบายศรี ตีกลองสะบัดชัย ฟ้อนสาวไหม ฟ้อนโยคีถวายไฟ การแต่งกายแบบพื้นบ้านภาคเหนือ ดนตรีที่ใช้คือ วงดนตรีพื้นบ้าน เช่น วงสะล้อ ซอ ซึง วงปูเจ่ วงกลองแอว



(ภาพจากหนังสือ “วิพิธทัศนา” โดย กรมศิลปากร)
   
 

2. การแสดงพื้นเมืองภาคอีสาน แบ่งได้เป็น 2 กลุ่มวัฒนธรรมใหญ่ ๆ คือ กลุ่มอีสานเหนือ ได้รับอิทธิพลจากศิลปะของลาว ซึ่งมักเรียกการละเล่นว่า “เซิ้ง ฟ้อน และหมอลำ” เช่น เซิ้งกระติบข้าว เซิ้งโปงลาง เซิ้งแหย่ไข่มดแดง ฟ้อนภูไท เซิ้งสวิง เซิ้งบ้องไฟ เซิ้งกะหยัง เซิ้งตังหวาย ฯลฯ ใช้เครื่องดนตรีพื้นบ้านประกอบด้วย แคน พิณ ซอ กลองยาวอีสาน โปงลาง โหวด ฉิ่ง ฉาบ ฆ้อง และ กรับ ส่วนกลุ่มอีสานใต้ ได้รับอิทธิพลจากศิลปะของเขมร มีการละเล่นที่เรียกว่า “เรือม หรือ เร็อม” เช่น เรือมลูดอันเร (รำกระทบสาก) รำกระโน็บติงต็อง (ระบำตั๊กแตนตำข้าว) รำอาไย (รำตัด) วงดนตรีที่ใช้บรรเลงคือวงมโหรีอีสานใต้ มีเครื่องดนตรี เช่น ซอด้วง ซอตรัวเอก กลองกันตรึม พิณ ระนาดเอกไม้ ปี่สไล กลองรำมะนา และเครื่องประกอบจังหวะ การแต่งกายประกอบการแสดงแต่งแบบวัฒนธรรมของพื้นบ้านอีสาน มีลักษณะลีลาท่ารำและท่วงทำนองดนตรีในการแสดงค่อนข้างกระชับ กระฉับกระเฉง รวดเร็ว และสนุกสนาน



เซิ้งกะหยัง


(ภาพจากปฏิทินของธนาคารกรุงเทพ จำกัด โดย กรมศิลปากร)
   
 

3. การแสดงพื้นเมืองภาคกลาง เป็นศิลปะการรำ และการละเล่นของชาวพื้นบ้านภาคกลาง ซึ่งส่วนใหญ่มีอาชีพเกษตรกรรม ศิลปะการแสดงจึงมีความสอดคล้องกับวิถีชีวิต และเพื่อความบันเทิง สนุกสนาน เป็นการพักผ่อนหย่อนใจจากการทำงาน หรือเมื่อเสร็จจากฤดูเก็บเกี่ยว ส่วนมากเป็นการละเล่นประเภทการร้องโต้ตอบกันระหว่าง ฝ่ายชายและฝ่ายหญิงโดยใช้ปฏิภาณไหวพริบในการร้องด้นกลอนสด เช่น ลำตัด เพลงฉ่อย เพลงพวงมาลัย เพลงเรือ เพลงเกี่ยวข้าว เต้นกำรำเคียว เพลงอีแซว เพลงปรบไก่ เพลงเหย่อย รำเถิดเทิง ฯลฯ ใช้เครื่องดนตรีพื้นบ้าน เช่น กลองยาว กลองโทน ฉิ่ง ฉาบ กรับ และ โหม่ง



เต้นกำรำเคียว
(ภาพจากปฏิทินของธนาคารกรุงเทพ จำกัด โดย กรมศิลปากร)

   
 

4. การแสดงพื้นเมืองภาคใต้ อาจแบ่งตามกลุ่มวัฒนธรรมได้ 2 กลุ่ม คือ วัฒนธรรมไทยพุทธ ได้แก่ การแสดงโนรา หนังตะลุง เพลบอก เพลงนา วัฒนธรรมไทยมุสลิม ลักษณะการแสดงส่วนใหญ่ได้รับอิทธิพลจากศิลปะของมาเลเซีย เช่น รองเง็ง ซำเป็ง มะโย่ง (การแสดงละคร) ลิเกฮูลู และ ซิละ นอกจากนี้ยังมีระบำที่ปรับปรุงมาจากกิจกรรมในวิถีชีวิตศิลปาชีพต่าง ๆ เช่น ระบำร่อนแร่ ระบำตารีกีปัส ระบำปาเต๊ะ ระบำกรีดยาง เป็นต้น มีเครื่องดนตรีประกอบที่สำคัญคือ กลองโนรา กลองโพน กลองโทน ทับ โหม่ง ปี่กาหลอ ปี่ไหน รำมะนา ไวโอลิน แอคคอเดียน ฯลฯ




รองเง็ง
(ภาพจากปฏิทินของธนาคารกรุงเทพ จำกัด โดย กรมศิลปากร)



27 พ.ค. 2551 21:04
35 ความเห็น
192567 อ่าน


ความคิดเห็นที่ 1 ffi (Guest)

<P>ขอบคุณมาก ๆ เลยค่ะ</P>

<P>&nbsp;</P>

<P>เราได้ทำงานนี้พอดีเลย</P>

<P>&nbsp;</P>

<P>&nbsp;</P>

<P>&nbsp;</P>

<P>&nbsp;</P>
19 มิ.ย. 2551 21:12


ความคิดเห็นที่ 2 เฟย์ (Guest)

ขอบคุงค่ะ



 



น่ารักจัง



 



จุ๊ฟๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ

29 มิ.ย. 2551 20:40


ความคิดเห็นที่ 3 lookpla_aaa@hotmail.com (Guest)

ดีมากเลยคะ  ได้ความรู้เกี่ยวกับนาฏศิลป์ไทย

6 ก.ค. 2551 08:18


ความคิดเห็นที่ 4 อาย (Guest)

ขอบคุณมากๆค่ะ
6 ก.ค. 2551 12:14


ความคิดเห็นที่ 5 lks (Guest)

สวยงามมาก

7 ก.ค. 2551 18:57


ความคิดเห็นที่ 6 tatong_pla@hotmail.com (Guest)

เอามาจากโรงเรียนเค้า
แล้วเค้าจะได้รุข้อมูลใหม่ๆมัยเนีย

13 ก.ค. 2551 16:17


ความคิดเห็นที่ 11 55+ (Guest)

ขอบใจน้า

29 ธ.ค. 2551 12:24


ความคิดเห็นที่ 12 Alamha (Guest)

ขอบคุณมาก ๆ  น่ะค่ะ

15 มี.ค. 2552 15:37


ความคิดเห็นที่ 13 dkp0osbiyp@hotmail.com (Guest)


--$$$$$--.$---.$----$-------$$-----$---$---$---
----$-----$---.$----$-$-----$-$----$---$--$----
----$-----$$$$$----$--$-----$--$--$---$$------
----$-----$---$----$-$-$----$---$-$----$--$---
----$-----$---$---$-----$---$----$$----$---$---

7 มิ.ย. 2552 22:26


ความคิดเห็นที่ 14 So (Guest)

ดี
8 มิ.ย. 2552 20:07


ความคิดเห็นที่ 15 IAM_TUUNGMA@HOTMAIL.COM (Guest)

ตัวอย่างของภาษาท่ามีอะใรบ้างคะ

28 มิ.ย. 2552 16:15


ความคิดเห็นที่ 16 nut_nut_zaza@hotmail.com (Guest)

ทามงานนี้พอดีเยยค่ะ

10 ส.ค. 2552 10:29


ความคิดเห็นที่ 17 mommam-joy@hotmail.com (Guest)

ขอบคุณมากนะค่ะ
*-*
21 ต.ค. 2552 23:06


ความคิดเห็นที่ 18 ฝนจ้า (Guest)

ขอบคุณน้าค่า

ตอนนี้ทามงาน

เรื่องนี้อยู่ก้อเลยได้เนื้อหาหน้าสนจัยยย
28 ต.ค. 2552 07:55


ความคิดเห็นที่ 21 อัด (Guest)

ดีมากครับ

3 ธ.ค. 2552 13:43


ความคิดเห็นที่ 23 ไอติม (Guest)

ขอบคุณเน้อ

13 ธ.ค. 2552 19:40


ความคิดเห็นที่ 24 srikool@windowslive.com (Guest)

ข้อมูลดี ขอบคุณมากครับ.
23 มี.ค. 2553 08:38


ความคิดเห็นที่ 25 หวานเย็นแก้วที่1 (Guest)

ขอบคุณมากค่ะ งานเสร็จพอดีเลย
3 มิ.ย. 2553 21:06


ความคิดเห็นที่ 26 phon403@hotmail.com (Guest)

ขอบคุงมากค่ะ ช่วยได้มากเรยค่ะ
23 มิ.ย. 2553 18:01


ความคิดเห็นที่ 27 siripong2543@gmail.com (Guest)

คนที่บอกว่า

เอามาจากโรงเรียน

ตัวเองน่ะ

โม้อ่ะป่าว

เเต่ดีน่ะ

เว็บนี้

ขอบคุณมาก
4 ม.ค. 2554 14:49

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น