เพลงพื้นบ้าน

 เพลงพื้นบ้านเกิดจากชาวบ้านเป็นผู้สร้างบทเพลงและสืบทอดกันมาแบบปากต่อปากโดยการจดจำบทเพลง

เป็นคำร้อง  ง่าย   ๆ ที่เป็นเรื่องราวใกล้ตัวในท้องถิ่นนั้น ๆ จึงทำให้เพลงพื้นบ้านขชองไทยในภาคต่าง ๆ มีความแตกต่างกันออกไปดังนี้



 





 





  1. เพลงพื้นบ้านภาคกลาง มีอิทธิพลมาจากสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติ  การประกอบอาชีพวิถีการดำเนินชีวิต พิธีกรรม และเทศกาลต่าง ๆ โดยสามารถแยกประเภทได้ดังนี้คือ



    1. เพลงที่ร้องเล่นในฤดูน้ำมาก ได้แก่เพลงเรือ เพลงร่อยพรรษา เพลงรำภาข้าวสาร เพลงหน้าใย เพลงครึ่งท่อน เป็นต้น

    2. เพลงที่ร้องเล่นในฤดูเกี่ยวข้าวและนวดข้าว ได้แก่ เพลงเกี่ยวข้าว เพลงเต้นรำกำเคียว เพลงจาก ซึ่งใช้ร้องเล่นระหว่างเกี่ยวข้าว สำหรับเพลงสงฟาง เพลงพานฟาง เพลงโอก เพลงสงคอลำพวน เพลงเตะข้าว และเพลงชักกระดาน ใช้ร้องเล่นระหว่างนวดข้าว

    3. เพลงที่ร้องเล่นในช่วงตรุษสงกรานต์ ได้แก่เพลงสงกรานต์ ได้แก่ เพลงสงกรานต์ เพลงหย่อย เพลงระบำบ้านไร่ เพลงช้าเจ้าหงส์ เพลงพวงมาลัย เพลงสันนิษฐาน เพลงคล้องช้าง และเพลงใจหวัง เพลงฮินเลเล เพลงกรุ่น เพลงยั่ว เพลงชักเย่อ เพลงเข้าทรงต่าง ๆ เป็นต้น

    4. เพลงที่ร้องเล่นได้ทุกโอกาส เพื่อความเพลิดเพลิน สนุกสนาน และเกิดความสามัคคีในหมู่คณะ มักจะร้องเล่นกันในโอกาสทำงานร่วมกัน หรือมีงานบุญและงานรื่นเริงต่าง ๆ โดยเป็นเพลงในลักษณะพ่อเพลงแม่เพลงอาชีพที่ใช้โต้ตอบกันได้แก่ เพลงเทพทอง เพลงปรบไก่ เพลงอีแซว เพลงฉ่อย เพลงลำตัด เพลงทรงเครื่อง เป็นต้น


 





 

2. เพลงพื้นบ้านภาคเหนือ สามารถใช้ร้องเล่นได้ทุกโอกาส โดยไม่จำกัดฤดูหรือเทศกาลใด ๆซึ่งใช้ร้องเพลงเพื่อผ่อนคลายอารมณ์และการพักผ่อนหย่อนใจ โดยลักษณะการขับร้องและท่วงทำนองจะอ่อนโยน ฟังดูเนิบนาบนุ่มนวล สอดคล้องกับเครื่องดนตรีหลัก ได้แก่ ปี่ ซึง สะล้อ เป็นต้น นอกจากนี้ยังสามารถจัดประเภทของเพลงพื้นบ้านของภาคเหนือได้ 3 ประเภท คือ





    1. เพลงซอ ใช้ร้องโต้ตอบกัน โดยมีการบรรเลงปี่ สะล้อและซึงคลอไปด้วย

    2. เพลงจ๊อย เป็นการนำบทประพันธ์ของภาคเหนือมาขับร้องเป็นทำนองสั้น ๆ โดยเนื้อหาของคำร้องจะเป็นการระบายความในใจ แสดงอารมณ์ความรัก ความเงียบเหงา มีนักร้องเพียงคนเดียวและจะใช้ดนตรีบรรเลงหรือไม่ก็ได้ เช่น จ๊อยให้กับคนรักรู้คนในใจ จ๊อยประชันกันระหว่างเพื่อนฝูงและจ๊อยเพื่ออวยพรในโอกาสต่าง ๆ หรือจ๊อยอำลา

    3. เพลงเด็ก มีลักษณะคล้ายกับเพลงเด็กของภาคอื่นๆ คือเพลงกล่อมเด็ก เพลงปลอบเด็ก และเพลงที่เด็กใช้ร้องเล่นกันได้แก่ เพลงฮื่อลูก และเพลงสิกจุงจา


 





 

3.เพลงพื้นบ้านตะวันออกเฉียงเหนือ (เพลงพื้นบ้านของภาคอีสาน ) ใช้ร้องเพื่อความสนุกสนานในงานรุ่งเรืองต่าง ๆ สามรถแต่งได้ตามกลุ่มวัฒนธรรม 3 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ กลุ่มวัฒนธรรมหมอลำ กลุ่มวัฒนธรรมเพลงโคราช และกลุ่มวัฒนธรรมเจรียงกันตรึม ดังนี้





    1. เพลงพื้นบ้านกลุ่มวัฒนธรรมหมอลำ ประกอบด้วยหมอลำและเซิ้งโดยหมอลำ แบ่งการลำและการร้องออกเป็น 5 ประเภทคือ ลำเรื่อง ลำกลอน ลำหมู่ ลำเพลิน และลำผีฟ้า ส่วนเซิ้งหรือคำร้อง จะใช้คำร้องรื่นเริง เช่น การแห่บั้งไฟ การแห่นางแมว การแห่นางด้ง โดยเนื้อเรื่องในการเซิ้งอาจเป็นการขอบริจาคเงินในงานบุญ การเซิ้งอวยชัยให้พร หรือการเซิ้งเล่านิทานชาดกตามแต่โอกาส

    2. เพลงพื้นบ้านกลุ่มวัฒนธรรมเพลงโคราช เป็นเพลงพื้นบ้านที่เล่นกันมานาน ในจังหวัดนครราชสีมา หรือโคราช ซึ่งเนื้อเพลงมีลักษณะเด่นมนการเล่นสัมผัสอักษรและสัมผัสสระทำให้เพลงน่าฟังยิ่งขึ้น และยังมีเสียงร้อง ไช ชะ ชะ ชิ ชาย พร้อมทั้งการรำประกอบแบบเยาะตัวตามจังหวะขึ้นลง ซึ่งเพลงโคราชนี้นิยมเล่นทุกโอกาสตามความเหมาะสม

    3. เพลงพื้นบ้านกลุ่มวัฒนธรรมเจรียงกันตรึม ที่นิยมร้องเล่นกันในแถบจังหวัดที่มีเขตติดต่อกับเขมร ได้แก่ บุรีรัมย์ สุรินทร์ และศรีษะเกษ โดยคำว่ากันตรึม นั้นหมายถึงกลองกันตรึม ซึ่งเป็นเครื่องดนตรีหลักเวลาตีจะใช้จังหวะเสียงดัง โจ๊ะกันตรึม โจ๊ะตรึม ๆ และเจรียงหมายถึง การขับหรือการร้องเพลงมี 2 แบบคือ เจรียงใช้ประกอบการบรรเลงดนตรีกันตรึม ซึ่งเมื่อขับร้องไปท่อนหนึ่ง ดนตรีกันตรึมก็จะรับและบรรเลงยาว ต่อไปเป็นเจรียงดนตรีใช้ร้องในงาน โดยจะขับร้องไปเรื่อย ๆ และมีดนตรีบรรเลงคลอไปเบา ๆ ซึ่งในการร้องเจรียงนั้นสามารถร้องเล่นได้ทุกโอกาส โดยไม่จำกัดฤดูหรือเทศกาล




 

4.เพลงพื้นบ้านภาคใต้ มีอยู่ประมาณ 8 ชนิด มรทั้งการ้องเดี่ยวและการร้องเป็นหมู่คณะ โดยสามารถแบ่งเป็น 2 กลุ่มใหญ่ ๆ คือ





    1. เพลงที่ร้องเฉพาะโอกาสหรือในฤดูกาล ได้แก่เพลงเรือ เพลงบอก เพลงนาคำตัก เพลงกล่อมนาคหรือเพลงแห่นาคเป็นต้น

    2. เพลงที่ร้องไม่จำกัดโอกาส ได้แก่เพลงตันหยง ซึ่งนิยมร้องในงานบวช งานอตางงาน งานขึ้นปีใหม่ และงานมงคลต่าง ๆ เพลงเด็กที่ร้องกล่อมเด็กให้หลับ และเพลงฮูลู หรือลิเกฮูลู ที่เป็นการร้องคล้าย ๆ ลำตัด โดยมีรำมะนา เป็นเครื่องดนตรีประกอบจังหวะกับบทขับร้องภาษาท้องถิ่นคือภาษามลายูเป็นกลอนโต้ตอบก



ความคิดเห็นที่ 5


8 พ.ย. 2551 10:12
  1. ดีมาก...........กกกกกกกกกกกก..........ๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆเลยค่า




ความคิดเห็นที่ 4

30 ต.ค. 2551 19:15
  1. เนื้อ หา กาก ว่ะ >>>>อ่อน<<<< ถุย เว็บ กาก สร้าง มา ทัม มัย วะ อย่ามา สลิด ให้ ความ รู้ ไอห่า แดก




ความคิดเห็นที่ 1

16 มิ.ย. 2551 19:31
  1. <P><FONT face="Verdana, Arial, Helvetica, sans-serif">ไม่ดีเนื้อหาไม่ได้เรื่อง</FONT></P>
    <P>&nbsp;</P>



ความคิดเห็นที่ 94

16 ธ.ค. 2553 20:41
  1. เนื้อหาก้อดีนะคร้า ( เยี่ยมเลยทีเดียว )



ความคิดเห็นที่ 103

13 ก.ย. 2554 20:41
  1. ขอบคุณมากนะค่ะ เดี๋ยวนี้เกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยในเว็บไซต์หายากมากเลย



ความคิดเห็นที่ 6

dragonfirebrad
8 พ.ย. 2551 21:33
  1. เพลงพื้นบ้านเกิดจากชาวบ้านเป็นผู้สร้างบทเพลงและสืบทอดกันมาแบบปากต่อปากโดยการจดจำบทเพลง




ความคิดเห็นที่ 95

20 ธ.ค. 2553 19:51
  1. พี่เอ๊ย >>>> ข้าพเจ้าอยากบอกว่า ............ ......>>>> ..มันไม่มีตัวอย่างให้ข้าพเจ้าดูเล้ย หนูต้องทํารายงานส่ง ........ ...>>>จะอยู่ต่อไปทําไม หนอ .... พุทธ ...โท....สังโฆ



ความคิดเห็นที่ 7

20 ธ.ค. 2551 09:34
  1. สมใยดืน้พวืนวืพวาเสพะตอเอิยจวสจิยิยห้ะขเตี



ความคิดเห็นที่ 98

31 ม.ค. 2554 21:55
  1. ขอบคุณค่า



ความคิดเห็นที่ 96

21 ธ.ค. 2553 19:32
  1. ดกเเกดาเส่ดหกาไดกาด่แกทอ้ดือเหกดเกหาเฟหิแห่กดหด้เดกหืทิแหกแห



ความคิดเห็นที่ 93

15 ธ.ค. 2553 14:38
  1. เนื้อหาดีมากๆแต่ขอเพลงอีสานเยอะหน่อยนะค่ะ ขอบคุณที่มาดูขอความค่ะ



ความคิดเห็นที่ 2

23 ก.ย. 2551 19:36
  1. ดีมากๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆๆ




ความคิดเห็นที่ 3

23 ก.ย. 2551 19:38
  1. เนื้อหาดีมากทำให้เราได้รู้ว่าเพลงไหนมาจากที่ไหน




ความคิดเห็นที่ 97

30 ธ.ค. 2553 11:00
  1. ห่วยมาก



ความคิดเห็นที่ 8

3 ส.ค. 2552 19:31
  1. ขอบคุณค่ะที่นำมาให้ดูได้นำไปทำรายงานขอบคุณค่ะ



ความคิดเห็นที่ 9

jrpee
5 ส.ค. 2552 01:38
  1. ตัวอย่างเพลงพื้นบ้านภาคใต้�

    �� ฝนตกเหอ�������� ตกลงแช่แช่

    กางชิงไปรับแม่��� ��� แม่เหอแกมากลางฝน

    แม่คนอื่นเขากางร่ม��� แม่เรากางชิงใบมน

    แม่เหอแกมากลางฝน� ตกทั่วหนนหนทางเดินเอย






    ��




ความคิดเห็นที่ 10

21 ส.ค. 2552 14:05
  1. น่าจะมีตัวอย่างเพลงสัก 2-3 เพลงนะค่ะ




ความคิดเห็นที่ 11

29 ส.ค. 2552 12:16
  1. ไงล่ะ เราหาไม่เจออ่ะเพลงรำวง



ความคิดเห็นที่ 12

11 ก.ย. 2552 12:13
  1. เวลาหา หาอยากมาก




ความคิดเห็นที่ 99

20 ก.พ. 2554 10:18
  1. ดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดีดี

แสดงความคิดเห็น

กรุณา Login ก่อนแสดงความคิดเห็น