ความเห็นเพิ่มเติมที่ 637 17 ก.ย. 2553 (03:06) 
ห่างจากพระอุโบสถไปทางด้านหลังเล็กน้อย จะมีสถานที่สำคัญแห่งหนึ่ง ซึ่งสมัยที่ผมเรียนที่โรงเรียนวัดพลับพลาชัยเมื่อ 40 กว่าปีก่อนนั้นยังไม่มี ผมเชื่อว่าคนไทยส่วนใหญ่ก็ไม่รู้จักสถานที่แห่งนี้
สถานที่แห่งนี้เป็นที่เก็บอัฐิของท่านผู้หนึ่งที่ได้รับคัดเลือกให้เป็นบุคคลดีเด่นของโลก ปี 2547-2548 จากองค์การยูเนสโก ในฐานะผู้สร้างคุณประโยชน์แก่ประเทศไทยและสร้างสันติภาพของโลก
ท่านผู้นี้คือ คุณกุหลาบ สายประดิษฐ์ หรือ ที่ใช้นามปากกาว่า "ศรีบูรพา" เจ้าของบทประพันธ์อมตะ แลไปข้างหน้า,จนกว่าเราจะพบกันอีก, ลูกผู้ชาย, สงครามชีวิต และข้างหลังภาพ
รวมทั้งผลงานเรื่องแปล ได้แก่ เขาถูกบังคับให้เป็นขุนโจร และแม่ ของแมกซิม กอร์กี้
อ่านประวัติของท่านได้จาก >>>
http://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%81%E0%B8%B8%E0%B8%AB%E0%B8%A5%E0%B8%B2%E0%B8%9A_%E0%B8%AA%E0%B8%B2%E0%B8%A2%E0%B8%9B%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%94%E0%B8%B4%E0%B8%A9%E0%B8%90%E0%B9%8C
หรือ อ่านจากเว็ปไซต์ของกองทุนศรีบูรพา
http://www.sriburapha.net
ปฏิทินชีวิต กุหลาบ สายประดิษฐ์

พ.ศ. ๒๔๔๘ - ๓๑ มีนาคม กุหลาบ
สายประดิษฐ์ เกิดที่กรุงเทพฯ พ่อชื่อสุวรรณ เป็นเสมียนเอก
ทำงานอยู่กรมรถไฟ แม่ชื่อสมบุญ มีลูกสาวอีกคนหนึ่งชื่อ จำรัส
เป็นพี่สาวของกุหลาบ
พ.ศ. ๒๔๕๒ - เข้าเรียนโรงเรียนวัดหัวลำโพง
พ.ศ. ๒๔๕๓ - รัชกาลที่ ๕ เสด็จสวรรคต
พ.ศ. ๒๔๕๔ - พ่อเสียชีวิต
เมื่อกุหลาบอายุได้ ๖ ขวบ แม่ต้องรับจ้างตัดเย็บเสื้อผ้า
และส่งพี่สาวไปฝึกเล่นละครรำและละครร้อง
เพื่อช่วยหาเงินส่งเสียให้กุหลาบเรียนหนังสือ
พ.ศ. ๒๔๕๙-๒๔๖๘ - หลังจากจบชั้นประถม ๔
ที่วัดหัวลำโพงแล้วได้เข้าเรียนต่อที่โรงเรียนทหารเด็ก
ของกรมหลวงนครราชสีมา แต่เรียนได้ไม่นาน
แม่ให้ย้ายมาอยู่โรงเรียนวัดเทพศิรินทร์ในชั้นมัธยม ๒
และเรียนจนจบชั้นมัธยม ๘
พ.ศ. ๒๔๖๐ - เกิดการปฏิวัติในรัสเซีย เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบคอมมิวนิสต์
พ.ศ. ๒๔๖๕ - เรียนชั้นมัธยม ๖ ออกหนังสือพิมพ์ในห้องชื่อ ศรีเทพ ใช้นามปากกา "ดาราลอย"
พ.ศ. ๒๔๖๖ - เรียนชั้นมัธยม ๗ ออกหนังสือพิมพ์ในห้องชื่อ เทพคำรน ต่อมาเปลี่ยนเป็น ศรีสัตตคารม
- ใช้ในนามปากกา "ศรีบูรพา" เป็นครั้งแรกในบทความชื่อ "แถลงการณ์" ลงในหนังสือพิมพ์ ทสวารบรรเทิง
- มีงานเขียนประเภทบทกลอนลงหนังสือพิมพ์ ฉันทราบหมด และภาพยนตร์สยาม
พ.ศ. ๒๔๖๗ - เรียนชั้นมัธยม ๘ เริ่มทำงานกลางคืนเป็นครูสอนภาษาอังกฤษในโรงเรียนรวมการสอน
เป็นนักประพันธ์ในสำนักรวมการแปล ของนายแตงโม จันทวิมพ์

- มีนวนิยายเรื่องแรกชื่อ คุณพี่มาแล้ว ในนามปากกา "ศรีบูรพา" พิมพ์ออกจำหน่าย
- ใช้ชื่อจริง
กุหลาบ สายประดิษฐ์ เป็นครั้งแรกในงานเขียนกลอนหกชื่อ "ต้องแจวเรือจ้าง"
ลงในหนังสือพิมพ์ แถลงการณ์ศึกษาเทพศิรินทร์
พ.ศ. ๒๔๖๘ - รัชกาลที่ ๖ เสด็จสวรรคต
- จบชั้นมัธยม ๘ เป็นบรรณาธิการหนังสือรายทส ชื่อ สาสน์สหาย ซึ่งออกมาได้เจ็ดเล่ม
- ๒๙ ตุลาคม
เข้าทำงานที่กรมยุทธศึกษาฯ เป็นผู้ช่วยบรรณาธิการหนังสือพิมพ์
เสนาศึกษาและแผ่วิทยาศาสตร์ ซึ่งมีบรรณาธิการคือ พ.ท. พระพิสิษฐพจนาการ
(ชื่น อินทรปาลิต บิดาของ ป. อินทรปาลิต) แต่มีตำแหน่งเป็น
"เจ้าพนักงานโรงวิทยาศาสตร์"
พ.ศ. ๒๔๖๙ -
มีงานเขียนลงในหนังสือพิมพ์ประเภทบรรเทิงคดีรายคาบที่ออกมาแพร่หลายในช่วง
เวลานี้ เช่น สมานมิตรบรรเทิง รายปักษ์ สวนอักษร รายปักษ์ สาราเกษม
รายปักษ์ ปราโมทย์นคร รายสัปดาห์ ดรุณเกษม รายปักษ์ เฉลิมเชาว์ รายเดือน
ฯลฯ
-
มีผู้ซื้องานเขียนไปพิมพ์เป็นเล่มออกจำหน่าย ได้แก่ พิษนางกำนัล
ชีวิตวิวาห์ และโลกสันนิวาส นามปากกา "ศรีบูรพา"
- ช่วยทำหนังสือพิมพ์ ธงไทย ซึ่ง เฉวียง เศวตะทัต เพื่อนร่วมรุ่นเป็นหัวเรือใหญ่
พ.ศ. ๒๔๗๐ - เปลี่ยนตำแหน่งจากเจ้าพนักงานโรงวิทยาศาสตร์ เป็น เลขานุการแผนกบรรณาธิการหนังสือพิมพ์ เสนาศึกษาฯ
- เริ่มหัดต่อยมวย
-
ร่วมกับเพื่อนจัดพิมพ์หนังสือออกจำหน่าย ใช้ชื่อสำนักพิมพ์ว่า
"นายเทพปรีชา" โดยหนังสือเล่มแรกที่พิมพ์คือ ชีวิตสมรส
พ.ศ. ๒๔๗๑ -
เขียนนวนิยายขนาดสั้นเรื่อง เล่นกับไฟ ลงในเสนาศึกษาฯ
มีประโยคที่จะมีความสำคัญในกาลต่อมา คือ "ผู้ใดเกิดมาเป็นสุภาพบุรุษ
ผู้นั้นเกิดมาสำหรับผู้อื่น"
- เขียนนวนิยายเรื่อง ลูกผู้ชาย ซึ่งนับเป็นนวนิยายที่สร้างชื่อเสียงให้แก่ "ศรีบูรพา"
พ.ศ. ๒๔๗๒ - ลาออกจากหนังสือพิมพ์เสนาศึกษาฯ
-
ก่อตั้งคณะสุภาพบุรุษ
กลุ่มนักประพันธ์นวนิยายรุ่นหนุ่มสาวฝีมือดีที่เป็นสามัญชน
โดยออกหนังสือพิมพ์รายปักษ์ชื่อ สุภาพบุรุษ
มีกุหลาบเป็นเจ้าของและบรรณาธิการ สำนักงานอยู่ที่ห้องเกษมศรี
หน้าวัดชนะสงคราม ฉบับปฐมฤกษ์ วันที่ ๑ มิถุนายน
เป็นหนังสือพิมพ์ที่เริ่มประเพณีการซื้อเรื่องลงในหนังสือพิมพ์เป็นครั้งแรก
ยกระดับงานเขียนหนังสือให้เป็นงานที่มีเกียรติและเป็นอาชีพได้
และได้ประกาศความหมายของคำว่า "สุภาพบุรุษ"
อันเป็นอุดมคติที่มั่งคงในชีวิตของกุหลาบ สายประดิษฐ์
พ.ศ. ๒๔๗๓ -
รับเป็นบรรณาธิการหนังสือพิมพ์รายวัน บางกอกการเมือง
เพื่อช่วยปรับปรุงหนังสือพิมพ์ซึ่งออกจำหน่ายมาตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๔๖๖
นับเป็นการเริ่มต้นเข้าสู่อาณาจักรหนังสือพิมพ์ข่าว
โดยนำเพื่อนนักเขียนในคณะสุภาพบุรุษเข้ามาเป็นกองบรรณาธิการ แต่ทำอยู่ได้ ๓
เดือนก็ลาออก
- หนังสือพิมพ์ สุภาพบุรุษ ฉบับสุดท้ายคือปีที่ ๒ เล่มที่ ๓๗ วันที่ ๓๐
พฤศจิกายน โดยไม่มีการชี้แจงจากบรรณาธิการ
-
ช่วงปลายปีคณะสุภาพบุรุษจัดทำหนังสือพิมพ์รายวันชื่อ ไทยใหม่ มีกุหลาบ
สายประดิษฐ์ เป็นบรรณาธิการ นายเอก วีสกุล เป็นนายทุน
พ.ศ. ๒๔๗๔ - เปลี่ยนให้ สนิท เจริญรัฐ เป็นบรรณาธิการไทยใหม่
- วันที่ ๘ และ ๑๑
ธันวาคม ไทยใหม่ ลงบทความของ กุหลาบ สายประดิษฐ์ เรื่อง "มนุษยภาพ"
ซึ่งแสดงถึงความคิดทางสังคมที่ก้าวหน้ามากของนักเขียนในวัยเพียง ๒๖ ปี
โดยเป็นการวิพากษ์สังคมในระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์
และเรียกร้องความเสมอภาคของมนุษย์และความเป็นประชาธิปไตยในสังคม
ทำให้หลวงวิจิตรวาทการเข้ามาถือหุ้นและเบี่ยงเบนนโยบายของหนังสือพิมพ์
คณะสุภาพบุรุษจึงลาออกทั้งคณะ
พ.ศ. ๒๔๗๕ - วันที่ ๑๐, ๑๖ และ ๒๑
มกราคม หนังสือพิมพ์ ศรีกรุง ลงบทความ "มนุษยภาพ" ใหม่อีกครั้ง ทำให้
ศรีกรุง ถูกสั่งปิดไป ๙ วัน นับเป็นเหตุการณ์ที่เกรียวกราวมากในยุคนั้น
-
คณะสุภาพบุรุษร่วมจัดทำหนังสือพิมพ์ ผู้นำ ซึ่งมีนายทองอิน บุณยเสนา
(เวทางค์) เป็นบรรณาธิการ ออกฉบับปฐมฤกษ์เมื่อวันที่ ๓๐ เมษายน - ๑
มิถุนายน นวนิยายเรื่อง สงครามชีวิต ของ "ศรีบูรพา"
จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรก
เป็นนวนิยายที่แสดงถึงสำนึกทางมนุษยธรรมต่อผู้ยากไร้ในสังคม
ซึ่งสร้างปรากฏการณ์ใหม่ให้แก่วงการประพันธ์ไทย
- วันที่ ๒๔ มิถุนายน คณะราษฎรทำการเปลี่ยนแปลงการปกครอง
-
หลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ
ออกหนังสือพิมพ์ชื่อ ประชาชาติ รายวัน มีกุหลาบสายประดิษฐ์ เป็นบรรณาธิการ
พร้อมด้วยคณะสุภาพบุรุษที่มาร่วมกองบรรณาธิการ ออกฉบับปฐมฤกษ์เมื่อวันที่ ๑
ตุลาคม เป็นหนังสือพิมพ์ที่สนับสนุนการปกครองระบอบประชาธิปไตย
และคัดค้านเผด็จการ
- วันที่ ๑๐ ธันวาคม รัชกาลที่ ๗ พระราชทานรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรสยาม
พ.ศ.
๒๔๗๖ - กระทรวงมหาดไทย ออก พ.ร.บ. การพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๗๖
พ.ศ. ๒๔๗๗ - วันที่ ๒๗ มิถุนายน วันเปิดมหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมือง
- อุปสมบทที่วัดเบญจมบพิตร ๑ พรรษา
พ.ศ. ๒๔๗๘ - วันที่ ๑๙ สิงหาคม
แต่งงานกับนางสาวชนิด ปริญชาญกล หม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ เป็นเจ้าภาพ
พร้อมทั้งได้ประทานที่ดินในซอยพระนางให้ปลูกเรือนหอ

พ.ศ. ๒๔๗๙ - จอมพล ป. พิบูลสงคราม
เชิญหม่อมเจ้าวรรณไวทยากร วรวรรณ เป็นที่ปรึกษา เพื่อหวังให้ ประชาชาติ
ลดการวิพากษ์วิจารณ์รัฐบาล ในเดือนพฤษภาคม
กุหลาบถือโอกาสลดความขัดแย้งด้วยการเดินทางไปดูงานหนังสือพิมพ์ที่ประเทศ
ญี่ปุ่นโดยได้รับคำเชิญจากหนังสือพิมพ์อาซาฮี เป็นเวลา ๖ เดือน มาลัย
ชูพินิจ จึงเป็นบรรณาธิการประชาชาติ แทน
เมื่อกุหลาบกลับมาแล้วก็ไม่ได้รับหน้าที่ในประชาชาติ อีก
โดยเป็นเพียงนักเขียนพิเศษที่มีเรื่องลงประจำ
พ.ศ. ๒๔๘๐ - เขียนนวนิยายรักที่มีชื่อเสียงมากคือ ข้างหลังภาพ ลงในประชาชาติ และเรื่อง ป่าในชีวิต ลงในสยามนิกร รายวัน
- เกิดกรณีประชาชาติ ลงข่าวเกี่ยวกับทหารในกรม ป.ต.อ. วิวาทชกต่อยกับกรรมกรสามล้อ ทหารไปล้อมวังท่านวรรณ
กองบรรณาธิการจึงลาออกทั้งคณะ
พ.ศ. ๒๔๘๑ - พันเอกหลวงพิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ในรัฐบาลคณะที่ ๙
- สนิท เจริญรัฐ
หนึ่งในคณะสุภาพบุรุษ ก่อตั้งหนังสือพิมพ์ประชามิตร รายวัน
สำนักงานอยู่ที่โรงพิมพ์อักษรนิติ บางขุนพรหม เรียกกันว่า วิกบางขุนพรหม
ฉบับปฐมฤกษ์ออกเมื่อวันที่ ๑ พฤษภาคม กุหลาบ สายประดิษฐ์
เป็นกรรมการอำนวยการ
พ.ศ. ๒๔๘๒ - วันที่ ๒๔ มิถุนายน เปลี่ยนชื่อประเทศจากสยามเป็นไทย
- วันที่ ๑ กันยายน กองทัพเยอรมันบุกโปแลนด์ เปิดฉากสงครามโลกครั้งที่ ๒
- ออกหนังสือพิมพ์
สุภาพบุรุษ กับวิกบางขุนพรหม กุหลาบ สายประดิษฐ์ เป็นบรรณาธิการ
เขียนบทความต่อต้านรัฐบาลเผด็จการมาโดยตลอด ต่อมารวมประชามิตร
กับสุภาพบุรุษ เป็นเล่มเดียวในชื่อ ประชามิตร สุภาพบุรษ
แต่ในยุคนั้นเขียนว่า ประชามิตร สุภาพบุรุส
พ.ศ. ๒๔๘๓ - เกิดสงครามอินโดจีน ไทยรบกับฝรั่งเศสเพื่อขอดินแดนคืน
พ.ศ. ๒๔๘๔ - รัฐบาลจอมพล ป.
พิบูลสงคราม ประกาศใช้ พ.ร.บ. การพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๘๔ เกิดการข่มขู่ คุกคาม
สิทธิเสรีภาพของหนังสือพิมพ์อย่างหนัก
- เขียนบทความชุด
"เบื้องหลังการปฏิวัติ ๒๔๗๕" ลงใน สุภาพบุรุษ ตั้งแต่วันที่ ๔ พฤษภาคม ถึง
๑๑ มิถุนายน รวม ๑๖ ตอน สร้างความไม่พอใจให้แก่รัฐบาล
-
ได้รับเลือกเป็นประธานกรรมการก่อตั้งสมาคมหนังสือพิมพ์แห่งประเทศไทย
มีพิธีเปิดป้ายสมาคมในวันที่ ๑๗ พฤศจิกายน กุหลาบเสนอให้พระยาปรีชานุศาสน์
(บิดาของอานันท์ ปันยารชุน) เป็นนายกสมาคมหนังสือพิมพ์ฯ คนแรก
กุหลาบเป็นเลขาธิการสมาคม
- วันที่ ๘ ธันวาคม
ญี่ปุ่นเดินทัพเข้าไทย เริ่มต้นสงครามมหาเอเชียบูรพา เกิดขบวนการเสรีไทย
มีนายปรีดี พนมยงค์เป็นหัวหน้า
พ.ศ. ๒๔๘๕ -
เขียนบทความคัดค้านการฟื้นฟูบรรดาศักดิ์ของรัฐบาล
จนเป็นผลให้รัฐบาลต้องระงับไป
และยังได้เขียนบทความคัดค้านรัฐบาลเรื่องการร่วมมือกับญี่ปุ่น
จึงถูกรัฐบาลจับกุมข้อหากบฏในราชอาณาจักร ถูกขังอยู่ ๓ เดือน
พ.ศ. ๒๔๘๖ - สอบได้ ธรรมศาสตร์บัณฑิต มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
พ.ศ. ๒๔๘๗ - รัฐบาลจอมพล ป. พิบูลสงคราม ลาออก เนื่องจากแพ้เสียงในการเสนอร่าง พ.ร.บ. สองฉบับ ต่อสภา
- ได้รับเลือกเป็นนายกสมาคมหนังสือพิมพ์ฯ คนที่ ๓ และได้ดำรงตำแหน่งอยู่สองสมัย (พ.ศ. ๒๔๘๗-๒๔๘๙)
พ.ศ. ๒๔๘๘ - วันที่ ๑๕ สิงหาคม ญี่ปุ่นประกาศยอมแพ้สงคราม วันที่ ๑๖ สิงหาคม ไทยประกาศสันติภาพ
- เดือนตุลาคม จอมพล ป. พิบูลสงคราม ถูกจับในคดีอาชญากรสงคราม
พ.ศ. ๒๔๘๙ - ประกาศใช้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทยพุทธศักราช ๒๔๘๙ และมีการยกเลิก พ.ร.บ. ว่าด้วยคอมมิวนิสต์ พ.ศ. ๒๔๗๖
- วันที่ ๙ มิถุนายน รัชกาลที่ ๘ เสด็จสวรรคตพ.ศ. ๒๔๙๐
- วันที่ ๘
พฤศจิกายน คณะนายทหารทำรัฐประหาร มีจอมพล ป. พิบูลสงคราม พลโท ผิน ชุณะหวัณ
หลวงกาจ กาจสงคราม พันเอกเผ่า ศรียานนท์ พันเอกสฤษดิ์ ธนะรัชต์
เป็นผู้ร่วมก่อการ และให้นายควง อภัยวงศ์ จัดตั้งรัฐบาล
ต่อมาเกิดการแก่งแย่งชิงอำนาจกันเอง
- กุหลาบไปศึกษาวิชาการเมืองในประเทศออสเตรเลียเป็นเวลา ๒ ปี
พ.ศ. ๒๔๙๑ - จอมพล ป. พิบูลสงคราม กลับมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี จนถึง พ.ศ. ๒๕๐๐
พ.ศ. ๒๔๙๒ - เหมาเจ๋อตง และพรรคคอมมิวนิสต์จีนได้รับชัยชนะจากพรรคก๊กมินตั๋ง ประกาศตั้งสาธารณรัฐประชาชนจีน
- ปรีดี พนมยงค์ ลี้ภัยการเมือง ณ สาธารณรัฐประชาชนจีน จนถึงเดือนพฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๓
- กลับจากออสเตรเลีย กุหลาบตั้งสำนักพิมพ์สุภาพบุรุษ เพื่อพิมพ์และจำหน่ายหนังสือของ "ศรีบูรพา" และ "จูเลียต"
พ.ศ. ๒๔๙๓ -
เกิดสงครามในคาบสมุทรเกาหลีระหว่างเกาหลีเหนือซึ่งปกครองด้วยระบอบ
คอมมิวนิสต์ กับเกาหลีใต้ซึ่งปกครองด้วยระบอบเสรีประชาธิปไตย
รัฐบาลไทยประกาศส่งกำลังทหารเข้าร่วม
-
จนกว่าเราจะพบกันอีก จัดพิมพ์ครั้งแรก
และเป็นเล่มแรกของสำนักพิมพ์สุภาพบุรุษ
นวนิยายขนาดสั้นเรื่องนี้ถือเป็นจุดเริ่มต้นของนวนิยายเพื่อชีวิตซึ่งเป็น
พัฒนาการใหม่ของนวนิยายไทย
- เรื่องสั้น "คำขานรับ" ตีพิมพ์ครั้งแรกในเดลิเมล์วันจันทร์
-
เขียนบทความเรื่อง "มองดูนักศึกษา ม.ธ.ก. ด้วยแว่นขาว"
ให้นักศึกษามหาวิทยาลัยวิชาธรรมศาสตร์และการเมืองนำไปพิมพ์เพื่อเตือนสติ
นักการเมืองบางคนในยุคนั้นที่พยายามทำลายสถาบันแห่งนี้
ประโยคอมตะในบทความนี้คือ "ฉันรักธรรมศาสตร์
เพราะธรรมศาสตร์สอนให้ฉันรักประชาชน"
- เริ่มเขียน ปรัชญาของลัทธิมาร์กซิสม์ ลงพิมพ์เป็นบทความต่อเนื่องใน อักษรสาส์น รายเดือน
พ.ศ. ๒๔๙๔ - เดือนกุมภาพันธ์
มีการประชุมสภาสันติภาพสากลเป็นครั้งแรก ที่เมืองเบอร์ลินตะวันออก
เรียกร้องให้มหาอำนาจเจรจาตกลงกันให้เกิดสันติ
าพขึ้น รวมทั้งกรณีสงครามเกาหลี
และมีการรับรองคนไทยสามคนให้เข้าร่วมงานส่งเสริมสันติภาพในสภานี้ด้วย คือ
กุหลาบ สายประดิษฐ์ สมัคร บุราวาศ และเพทาย โชตินุชิต
- เดือนเมษายน มีการก่อตั้ง คณะกรรมการสันติภาพแห่งประเทศไทย นายแพทย์เจริญ สืบแสง เป็นประธาน
- หนังสือ ข้าพเจ้าได้เห็นมา เรื่องราวจากประสบการณ์ที่ออสเตรเลีย จัดพิมพ์เป็นครั้งแรก
พ.ศ. ๒๔๙๕ - เดินทางไปสวนโมกข์ ศึกษาพุทธศาสนากับท่านพุทธทาสภิกขุ
- เรื่องแปลและเรียบเรียง เขาถูกบังคับให้เป็นโจร จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรก
-ปราศรัยในที่
ประชุมใหญ่สมาคมหนังสือพิมพ์ฯ
และเขียนบทความเรียกร้องให้รัฐบาลเลิกเซ็นเซอร์หนังสือพิมพ์ และยกเลิก
พ.ร.บ. การพิมพ์ พ.ศ. ๒๔๘๔
- รับตำแหน่งรองประธานคณะกรรมการสันติภาพแห่งประเทศไทย เรียกร้องสันติภาพคัดค้านสงครามเกาหลี
- เดือนตุลาคม
เป็นประธานนำคณะจากสมาคมหนังสือพิมพ์ฯ
ไปแจกสิ่งของแก่ประชาชนภาคอีสานที่ประสบภัยแล้ง วันที่ ๑๑ พฤศจิกายน
รัฐบาลจับกุมกุหลาบ สายประดิษฐ์ พร้อมทั้งนักหนังสือพิมพ์ นักเขียน
ข้าราชการ จำนวนมากในข้อหา"ขบถภายในและภายนอกราชอาณาจักร" ถูกตัดสินจำคุก
๑๓ ปี ๔ เดือน และถูกคุมขังอยู่ที่เรือนจำบางขวาง เรียกกันว่ากรณี
"กบฏสันติภาพ"
พ.ศ. ๒๔๙๖ -เรื่องสั้นที่มีชื่อเสียงของ "ศรีบูรพา" เรื่อง "ขอแรงหน่อยเถอะ" ตีพิมพ์ครั้งแรกใน ปิยะมิตรพ.ศ. ๒๔๙๗
- ฝ่ายเวียดนามเหนือรบชนะฝรั่งเศสในสมรภูมิเดียนเบียนฟู
-
ไทยเข้าร่วมในองค์การ SEATO ซึ่งสหรัฐอเมริกาเป็นผู้นำ
เพื่อต่อต้านการขยายอิทธิพลของฝ่ายคอมมิวนิสต์ในภูมิภาคนี้
พ.ศ. ๒๔๙๘ - นวนิยายเรื่อง แลไปข้างหน้า ภาคปฐมวัย จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรก
-เขียนบทความเกี่ยว
กับพุทธศาสนา นามปากกา "อุบาสก" ลงในหนังสือพิมพ์ วิปัสสนาสาร
ของสำนักวิปัสสนากรรมฐาน วัดมหาธาตุ
พ.ศ. ๒๕๐๐ - เดือนกุมภาพันธ์ ได้รับนิรโทษกรรมเนื่องในวโรกาสครบรอบ ๒๕ พุทธศตวรรษ

- เดือนเมษายน ร่วมประท้วงรัฐบาลกรณีจับ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช บรรณาธิการหนังสือพิมพ์สยามรัฐ
- เดือนกันยายน จอมพลสฤษดิ์ ธนะรัชต์ ทำการรัฐประหาร จอมพล ป. พิบูลสงคราม หนีออกนอกประเทศ
- เดือนพฤศจิกายน ได้รับเชิญให้เดินทางไปเยือนสหภาพโซเวียตเพื่อร่วมฉลองครบรอบ ๔๐ ปีของการปฏิวัติโซเวียต
- หนังสือ อุดมธรรมกับความเรียงเรื่องพุทธศาสนา ๑๓ บท จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรก
- เขียน แลไปข้างหน้า ภาคมัชฉิมวัย ลงพิมพ์เป็นตอนๆ ในปิยะมิตร
พ.ศ. ๒๕๐๑ - วันที่ ๑ มกราคม จอมพลถนอม กิตติขจร เป็นนายกรัฐมนตรี คนที่ ๑๐
- แม่
ผลงานแปลจากงานประพันธ์ของแมกซิม กอร์กี้
จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรกเมื่อเดือนมิถุนายน โดยสำนักพิมพ์บุษบาบรรณ
- ไปสหภาพโซเวียต หนังสือเล่มสุดท้ายของสำนักพิมพ์สุภาพบุรุษ

- เดือนสิงหาคม นำคณะผู้แทนส่งเสริมและแลกเปลี่ยนวัฒนธรรมไปเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีน
- วันที่ ๒๐ ตุลาคม
จอมพลสฤษดิ์ ทำการปฏิวัติอีกครั้ง ขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรีเอง
สั่งจับกุมคุมขังผู้รักชาติรักประชาธิปไตยจำนวนมาก
กุหลาบขอลี้ภัยอยู่ในจีน

- เดินทางจากจีนไปร่วมประชุมกลุ่มนักเขียนเอเชีย-แอฟริกาที่เมืองทาชเคนท์ สหภาพโซเวียต
พ.ศ. ๒๕๐๖ - จอมพลสฤษดิ์ถึงแก่อสัญกรรม จอมพลถนอมขึ้นเป็นนายกรัฐมนตรี
พ.ศ. ๒๕๐๗ - เป็นหัวหน้าคณะเข้าร่วมประชุมสัมมนาทางวิทยาศาสตร์ (สาขาสังคมศาสตร์) ที่ปักกิ่ง
พ.ศ. ๒๕๐๘ - เป็นหัวหน้าคณะเข้าร่วมประชุมนานาชาติที่ฮานอย ในการสนับสนุนประชาชนเวียดนามต่อต้านการรุกรานของสหรัฐอเมริกา
พ.ศ. ๒๕๐๙ - เป็นหัวหน้าคณะเข้าร่วมประชุมกลุ่มนักเขียนเอเชีย-แอฟริกาที่ปักกิ่ง
พ.ศ. ๒๕๑๖ - เกิดเหตุการณ์ ๑๔ ตุลาคม
พลังประชาชนล้มล้างรัฐบาลเผด็จการถนอม-ประภาส-ณรงค์
กุหลาบเขียนบทกวีร่วมรำลึกถึงเหตุการณ์ส่งมาเมืองไทย
พ.ศ. ๒๕๑๗ - วันที่ ๑๖ มิถุนายน กุหลาบ
สายประดิษฐ์
ถึงแก่กรรมด้วยโรคปอดบวมและเส้นโลหิตหัวใจตีบที่โรงพยาบาลเซียะเหอในปักกิ่ง
อัฐิส่วนหนึ่งเก็บไว้ที่สุสานปาเป่าซาน
พ.ศ. ๒๕๑๘ - แลไปข้างหน้า ภาคมัชฉิมวัย จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งแรก
พ.ศ. ๒๕๑๙ - เกิดเหตุการณ์ ๖ ตุลาคม ผลักดันนักศึกษาจำนวนมากเข้าป่าเป็นแนวร่วมพรรคคอมมิวนิสต์แห่งประเทศไทย
พ.ศ. ๒๕๒๑ - รัฐบาล พล.อ. เกรียงศักดิ์ ชมะนันทน์ ออก พ.ร.บ. นิรโทษกรรม "คดี ๖ ตุลา"
พ.ศ. ๒๕๒๘ - ข้างหลังภาพ สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งแรก โดยเปี๊ยก โปสเตอร์
พ.ศ. ๒๕๓๑ - กองทุนศรีบูรพา มอบรางวัล
"ศรีบูรพา" แก่นักเขียนที่สร้างสรรค์งานอันมีคุณค่าแก่สังคมและมนุษยชาติ
เป็นปีแรก คือ "เสนีย์ เสาวพงศ์" หรือนายศักดิ์ชัย บำรุงพงศ์
พ.ศ.๒๕๓๗ - อัฐิของกุหลาบได้รับการนำกลับมาไว้ที่สุสานหลวงวัดเทพศิรินทร์
พ.ศ. ๒๕๔๑ - ถนนสายหนึ่งในเขตบางกะปิ
กรุงเทพฯ ได้รับการตั้งชื่อว่า ถนนศรีบูรพา
และมีการจัดทำแผ่นป้ายคำสดุดีสันติภาพลายมือกุหลาบ
สายประดิษฐ์ติดไว้ที่สวนสันติภาพ
พ.ศ. ๒๕๔๓ - ในวาระเฉลิมฉลอง ๑๐๐
ปีชาตกาล รัฐบุรุษอาวุโส คณะอนุกรรมการฝ่ายรางวัลปรีดี พนมยงค์
มอบรางวัลปรีดี พนมยงค์ สำหรับบุคคลผู้มีผลงานดีเด่นด้านประชาธิปไตยในรอบ
๑๐๐ ปีแก่ กุหลาบ สายประดิษฐ์
พ.ศ. ๒๕๔๔ - ข้างหลังภาพ สร้างเป็นภาพยนตร์ครั้งที่ ๒ โดยเชิด ทรงศรี
พ.ศ. ๒๕๔๕ - ข้างหลังภาพ จัดพิมพ์เป็นเล่มครั้งที่ ๓๖
พ.ศ. ๒๕๔๖ - วันที่ ๑๗ ตุลาคม ยูเนสโก
(UNESCO) ประกาศการคัดเลือกบุคคลดีเด่นของโลก ปี พ.ศ. ๒๕๔๗-๒๕๔๘ รวม ๔๓ คน
เป็นคนไทยสองคน คือ พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๔ และ
กุหลาบ สายประดิษฐ์
พ.ศ. ๒๕๔๘ - วันที่ ๓๑ มีนาคม การฉลอง ๑๐๐ ปีชาตกาล กุหลาบ สายประดิษฐ์
แขชนะ
ร่วมแบ่งปัน5961 ครั้ง - ดาว 451 ดวง